Luyện từ và câu Lớp 5 - Tuần 1

(Soạn theo công văn 3799 ngày 1/9/2021 của Bộ GD&ĐT
và Tài liệu hướng dẫn điều chỉnh ND và PPDH môn Tiếng Việt
lớp 5 chương trình hiện hành theo định hướng
chương trình 2018 do Lê Phương Nga chủ biên năm 2020)

Hôm qua cô giáo Chim Én dẫn học sinh ra
cánh đồng mùa xuân. Đám học trò tíu tít:
- Đồng xanh xanh bao la, mây trắng trắng trắng
xóa...
- Cánh đồng bát ngát mênh mông.
- Cánh đồng... rộng thùng thình. – Sáo Nâu hối
hả chen vào khiến các bạn cười vang.

Nghĩa của hai từ học sinh, học trò có điểm gì giống nhau?
(hai từ cùng chỉ ai?)

Nghĩa của hai từ khiêng, vác có điểm nào giống và khác nhau?

Ghi nhớ:
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau
hoặc gần giống nhau.
2. Khi dùng từ đồng nghĩa, ta phải biết sự khác
nhau giữa chúng để lựa chọn dùng cho chính xác.

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa:
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày
nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại
cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên
hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong
chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi
đẹp được hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh
quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được
hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các
em.
Hồ Chí Minh

nước nhà - non sông

kiến thiết - xây dựng
hoàn cầu - năm châu

Bài 2: Ghi lại từ đồng nghĩa với mỗi từ sau đây:

Ai
nhanh
hơn

a. Tìm từ đồng nghĩa
với đẹp
b. Tìm từ đồng nghĩa
với to lớn
c. Tìm từ đồng nghĩa
với học tập

Mĩ lệ

tươi
đẹp

xinh
xắn

xinh
đẹp

đẹp
xinh

Từ đồng nghĩa với đẹp

Các em có 1 phút
để suy nghĩ nhé!
b. Tìm từ đồng nghĩa
với to lớn
c. Tìm từ đồng nghĩa
với học tập

b. Tìm từ đồng
nghĩa với to lớn
to tướng
to đùng
to to
khổng lồ
vĩ đại
hùng vĩ
to kềnh
to sụ

c. Tìm từ đồng nghĩa với
học tập

học
học hỏi
học hành
học việc

Bài 3: Đặt câu với cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm được ở bài tập 2:
- Quê hương em rất đẹp.
- Bé Hà rất xinh.

- Trọng bắt được một con tôm
càng to kềnh.
- Dương bắt được một con
ếch to sụ.

- Chúng em rất chăm chỉ học hành.
- Ai cũng thích học hỏi những điều
hay từ bạn bè.

- Phong cảnh nơi đây thật mĩ
lệ.
- Cuộc sống mỗi ngày một
tươi đẹp hơn.

Bài tập bổ sung (tìm ngữ liệu mới theo chương trình 2018)

Chọn từ phù hợp với mỗi chỗ trống trong đoạn văn sau:
1

vàng tươi

3

2

vàng ươm

vàng sậm

4

vàng nhạt

Cánh đồng vào mùa thu hoạch thật là đẹp. Cả cánh đồng
(1)… như một tấm thảm mượt mà trải đến tận chân trời. Từng
bông lúa chín vàng óng nghiêng nghiêng trong ánh nắng (2)
…. Những lá lúa sau độ xanh mỡ màng giờ ngả màu (3)…
cạnh những chân rơm (4)…

Cánh đồng vào mùa thu hoạch thật là
đẹp. Cả cánh đồng vàng ươm như một tấm
thảm mượt mà trải đến tận chân trời. Từng
bông lúa chín vàng óng nghiêng nghiêng
trong ánh nắng vàng tươi Những lá lúa sau
độ xanh mỡ màng giờ ngả màu vàng nhạt
cạnh những chân rơm vàng sậm.

Bật mí với bạn các
từ đồng nghĩa
xung quanh ta
mà em biết nhé!

Nhắc lại ghi nhớ:
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau
hoặc gần giống nhau.
2. Khi dùng từ đồng nghĩa, ta phải biết sự khác
nhau giữa chúng để lựa chọn dùng cho chính xác.

Luyện từ và câu Lớp 5 - Tuần 1