CÁC THẦY, CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ
MÔN: NGỮ VĂN
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
Ví dụ 1:
Dịch thơ: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh(Tương Như)
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
Dịch thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
( Trần Trọng San)
Trẻ đi, già trở lại nhà
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: “ Khách từ đâu đến làng”

*Thảo luận nhóm
?Tìm các cặp từ trái nghĩa trong hai bài thơ trên?Và cho biết nghĩa của chúng trái ngược nhau về điều gì trong các nhóm từ ngữ cho trước tương ứng sau:
Trái nghĩa về tuổi tác.
- Trái nghĩa về hoạt động lên xuống .
-Trái nghĩa về sự di chuyển
*Ghi nhớ:
- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau
-Một từ nhiều nghĩa có thể gặp nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.
Ví dụ 1:
Dịch thơ: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh(Tương Như)
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
Dịch thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
( Trần Trọng San)
Trẻ đi, già trở lại nhà
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: “ Khách từ đâu đến làng”

? Trong hai bản thơ trên việc sử dụng từ trái nghĩa có tác dụng gì?
Dịch thơ: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh(Tương Như)
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
Dịch thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
( Trần Trọng San)
Trẻ đi, già trở lại nhà
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: “ Khách từ đâu đến làng”

CHẬM NHƯ RÙA
NHANH NHƯ SÓC
Nước mắt ngắn nước mắt dài
ngắn - dài
Đầu voi đuôi chuột
Tìm các cụm từ có các cặp từ trái nghĩa
Đầu voi đuôi chuột
M?t nh?m - m?t m?
*Ghi nhớ:
- Từ trái nghĩa được dung trong các thể đối, tạo hình tượng tương phản,gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh động
II. LUYỆN TẬP
Thảo luận nhóm:
-Bài tập 1: Nhóm 1
-Bài tập 2: Nhóm 2
-Bài tập 3: Nhóm 3 ( Năm câu đầu)
-Bài tập 3: Nhóm 3 ( Năm câu đầu)
Bài 1: Tìm những từ trái nghĩa trong các câu ca dao, tục ngữ sau:
- Chị em như chuối nhiều tàu,
Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời.
Số cô chẳng giàu thì nghèo,
Ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà.
Ba năm được một chuyến sai
Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê.
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
2. Bài 2: Tìm từ trái nghĩa với những
từ in đậm sau ?
tươi
cá tươi
hoa tươi
cá ươn
hoa héo
yếu
ăn yếu
học lực yếu
ăn khỏe
học lực giỏi
xấu
chữ xấu
đất xấu
chữ đẹp
đất tốt
> <
> <
> <
> <
> <
> <
3. Bài 4:
* Thảo luận nhóm: Viết một đoạn văn ngắn ( đề tài tự chọn) có sử dụng từ trái nghĩa.
3. Bài 4: Viết một đoạn văn ngắn về
tình cảm quê hương, có sử dụng từ trái nghĩa.
Quê hương! Hai tiếng thân thương ấy luôn in đậm trong lòng tôi. Quê hương tôi với những con người chân chất, dù nghèo về vật chất nhưng lại giàu về tình người. Trong cuộc sống dù còn nhiều khó khăn,vất vả nhưng họ luôn biết chia sẻ với những nghĩa cử cao đẹp “lá lành đùm lá rách”, lúc vui, lúc buồn có nhau, cùng giúp nhau vươn lên để gia đình ấm no, quê hương giàu mạnh…
BÉO GẦY
NAM NỮ
CAO
THẤP
NẮNG MƯA
VIỆC TỐT
VIỆC XẤU
GIÀ
TRẺ
NHỎ BÉ
TO LỚN
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học phần ghi nhớ (SGK/128)
Tìm các cặp từ trái nghĩa được sử dụng để tạo hiệu quả diễn đạt trong một số văn bản đã học.
Chuẩn bị bài: Lập dàn ý cho đề bài: Luyện nói văn biểu cảm về sự vật, con người.