CHƯƠNG VII: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Nhóm thực hiện
Nguyễn Thị Nguyệt
Khuất Thị Luyến
Đỗ Danh Quang
Tạ Thúy Hằng
Ngô Phương Anh
Lê Thùy Dương
NỘI DUNG
- Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về văn hóa .
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức .
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người mới .
A. Định nghĩa về văn hóa
I. NHỮNG QUAN ĐiỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA
1. Định nghĩa về văn hóa và quan điểm xây dựng nền văn hóa mới
Tháng 8-1943 khi còn trong nhà tù của Tưởng Giới Thạch ,Hồ Chí Minh đã đưa ra khái niệm của mình về văn hóa.
“ vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn , ở và phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn.”
Nhằm đáp ứng sự sinh tồn cũng là mục đích sống của loài người
b. Quan điểm về xây dựng nền văn hóa
Thứ nhất ,văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng.
2. Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa
Quan điểm về vị trí và vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội .
Hai là, văn hóa không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị, phải phục vụ nhiệm vụ chính trị và thúc đẩy phát triển văn hóa
Văn hóa phải tham gia vào nhiệm vụ chính trị, tham gia vào cách mạng, kháng chiến và xây dựng xã hội chủ nghĩa
Văn hóa phải phục vụ thúc đẩy việc phát triền kinh tế
b. Quan điểm về Tính chất của nền văn hóa
Tính khoa học
Chiều sâu đặc trưng của văn hóa dân tộc,
Tính dân tộc
Tính đại chúng
Hiện đại, tiên tiến, thuận với trào lưu thời đại , kế thừa truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại
Phải phục vụ nhân dân và do nhân dân xây dựng nên
c. Quan điểm về chức năng của văn hóa
Tư tưởng
Tình cảm
c. Quan điểm về chức năng của văn hóa
 
c. Quan điểm về chức năng của văn hóa
Phẩm chất
Đạo đức
Đạo đức
Lối sống
Thói quen
Phomg tục tập quán

Đạo đức
Lối sống
Thói quen
Phong tục tập quán
3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực của văn hóa
a. Văn hóa giáo dục
Nền giáo dục phong kiến
Nền giáo dục thực dân
Tầm chương
kinh viện
bất bình đẳng
trọng nam khinh nữ
Ngu dân
đồi bại
xảo trá
nguy hiểm hơn cả sự dốt nát
Nền giáo dục hiện đại
b. Văn hóa văn nghệ
c. Văn hóa đời sống
Sống có lý tưởng, đạo đức
Cần. Kiệm, liêm, chính
Xây dựng nếp sống văn minh
Xây dựng văn hóa đời sống mới nhằm biến Việt Nam từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu trở thành một quốc gia văn minh và phú cường là một công việc lâu dài và phải có phương pháp tốt
QUAN ĐIỂM VỀ VAI TRÒ VÀ SỨC MẠNH CỦA ĐẠO ĐỨC
=> Hồ Chí Minh tập trung bàn nhiều về đạo đức theo nghĩa hẹp với 3 mối quan hệ cơ bản của mỗi con người
KHÁI NIỆM ĐẠO ĐỨC
Đạo đức là cái gốc của người cách mạng
Người cách mạng phải có đức, không có đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân.





Phẩm chất đạo đức cao quý
Chủ nghĩa cộng sản trở thành một sức mạnh vô địch.

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Có sức hấp dẫn lớn lao, mạnh mẽ với nhân dân Việt Nam và thế giới + nguồn cổ vũ động viên tinh thần mạnh mẽ.

Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng
Siêng năng, chăm chỉ
Tiết kiệm
Trong sạch, không tham lam
Ngay thẳng
Công bằng, công tâm, không thiên vị
Thương dân, tin dân, phục vụ nhân dân hết lòng
Trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước
Đối với một quốc gia, cần, kiệm, liêm, chính là thước đo sự giàu có về vật chất, vững mạnh về tinh thần, thể hiện sự văn minh, tiến bộ.
Nếu không có tình yêu thương thì không thể nói đến cách mạng, càng không thể nói đến chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.
Sự tôn trọng, hiểu biết, thương yêu và đoàn kết với giai cấp vô sản trên toàn thế giới, với tất cả các dân tộc và nhân dân các nước, chống lại mọi sự chia rẽ, thù hằn, phân biệt chủng tộc…
Quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới
Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức
Xây đi đôi với chống
Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
Đạo đức cách mạng đòi hỏi mỗi người phải tự giác rèn luyện.
=> Việc xây và chống trong lĩnh vực đạo đức rõ ràng là không đơn giản.
Giáo dục phẩm chất, đạo đức mới, phải khơi dậy được ý thức đạo đức lành mạnh ở mỗi con người.
Chống chủ nghĩa đế quốc, chống những thói quen, tập quán lạc hậu, loại trừ chủ nghĩa cá nhân.
Sinh viên học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Việc tu dưỡng đạo đức hết sức quan trọng, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ.
Thanh niên phải có đức, có tài.
Thực hành tốt đạo đức cách mạng giúp ta vượt qua khó khăn, thử thách.
Trong xã hội, mỗi người có công việc, vị trí, tài năng khác nhau, nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng.


Kiên trì tu dưỡng theo các phẩm chất đạo đức Hồ Chí Minh
Làm thế nào để có được những phẩm chất ấy?
Rèn luyện đức tính: trung thành, tận tụy, thật thà và chính trực.
Xác định rõ nhiệm vụ của mình.
Kết hợp học tập và rèn luyện.
Chống thói xem khinh lao động, nhất là lao động chân tay.
Chống lười biếng.
Chống kêu ngạo, giả dối, khoe khoang.
Phải trả lời được câu hỏi: Học để làm gì? Học để phục vụ ai? Phải xác định rõ thế nào là tốt, xấu? Ai là bạn, ai là thù?
Thực trạng đạo đức lối sống trong sinh viên, thanh niên hiện nay

Phần lớn sinh viên, thanh niên tri thức vẫn giữ được đạo đức tốt, lối sống lành mạnh.
Đây là những biểu hiện không thể coi thường.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1. Trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
2. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường.
3. Đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân và hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân; luôn nhân ái, vị tha, khoan dung và nhân hậu với con người.
4. Tấm gương về ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, quyết tâm vượt qua mọi thử thách, gian nguy để đạt được mục đích cuộc sống.
HỌC
III. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI
1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người
a. Con người được nhìn nhận như một chỉnh thể
Chỉnh thể thống nhất về: tâm lực, thề lực và các hoạt động
Con người trong tính đa dạng:
Trong quan hệ xã hội
trong tính cách
trong phẩm chất
trong khát vọng
trong khả năng
Sự thống nhất của 2 mặt đối lập
b. Con người cụ thể, lịch sử
Nghĩa rộng
Nghĩa hẹp
 ” phẩm giá con người”
 “giải phóng con người”
 “ người ta”
 “ con người”
 “ ai”
 Con người trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ giai cấp
 Theo giới tính
 Theo lứa tuổi
 Theo nghề nghiệp
 Trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc
 Trong quan hệ quốc tế

Con người hiện thực, cụ thể, khách quan
c. Bản chất của con người mang tính xã hội
Sinh tồn
Nhận thức
Hiện tượng
quy luật tự nhiên, xã hội
Hiểu mình, hiểu người
Xác lập mối quan hệ
c. Bản chất của con người mang tính xã hội
Sản phẩm
Tổng hợp các mối quan hệ xã hội từ rộng đến hẹp, bao gồm: quan hệ anh em, họ hàng, bầu bạn, đồng bào, loài người
Quan điểm của Hồ Chí Minh về chiến lược “trồng người”