10
VĂN HỌC VIỆT NAM
TRAO DUYÊN
( Trích Truyện Kiều)
Nguyễn Du
a. Nhan đề đoạn trích
b. Vị trí đoạn trích
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
a. Nội dung
b. Nghệ thuật
Cậy em, em có chịu lời,
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.
Giữa đường đứt gánh tương tư,
Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.
Kể từ khi gặp chàng Kim,
Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề.
Sự đâu sóng gió bất kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.
Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời nước non.
Chị dù thịt nát xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.



2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Chiếc vành với bức tờ mây,
Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ nên chồng,
Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên.
Mất người còn chút của tin,
Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa.

Kiều trao kỷ vật
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Sẵn tay khăn gấm, quạt quỳ,
Với cành thoa ấy tức thì đổi trao
Chén hà sánh giọng quỳnh tương
… Xuyến vàng đôi chiếc, khăn là một vuông
Tiên thề cùng thảo một chương,
Tóc mây một món dao vàng chia đôi .
So dần dây vũ dây văn,
Bốn dây to nhỏ theo vần cung thương
Đài sen nối sáp, lò đào thêm hương
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Hình ảnh ước lệ, tượng trưng
Tình yêu sâu nặng, thiêng liêng
Chiếc vành với bức tờ mây,
Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ nên chồng,
Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên.
Mất người còn chút của tin,
Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa.

Kiều trao kỷ vật
của tin:
của chung:
vật làm tin – giữa Kim và Kiều
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Của chung là của ai? Bao nhiêu đau đớn trong hai tiếng đơn sơ! Thế là duyên đã trao. Cái điều duy nhất có thể làm để báo đáp ân tình trong muôn một, đã làm xong.
Đó là của chung, của chàng, của chị hay còn là của em. Thiêng liêng hơn, vì không những nó là vật chứng giám như vầng trăng đêm nào, mà nó còn trong mùi hương thơm, trong tiếng đàn, trong tấm lòng thành thiêng liêng nhất của hai con người. Đó là của tin để lại cho nhau. Hồn chị gửi cả trong ấy.
(Hoài Thanh)
của tin:
của chung:
vật làm tin – giữa Kim và Kiều
Kim Trọng, Thúy Kiều, Thúy Vân
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
duyên này thì giữ, vật này của chung
Chiếc vành với bức tờ mây,
Duyên này thì giữ vật này của chung.
Dù em nên vợ nên chồng,
Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên.
Mất người còn chút của tin,
Phím đàn với mảnh hương nguyền ngày xưa.

mất người
mệnh bạc
Kiều đau đớn xem như mình đã chết
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
Mai sau dù có bao giờ,
Đốt lò hương ấy so tơ phím này.
Trông ra ngọn cỏ lá cây,
Thấy hiu hiu gió thì hay chị về.
Hồn còn mang nặng lời thề,
Nát thân bồ liễu, đền nghì trúc mai.
Dạ đài cách mặt khuất lời,
Rưới xin giọt nước cho người thác oan.

Kiều dặn dò Thuý Vân

“Ngày sau, chàng cùng em thiếp đốt hương, gảy đàn, đọc ca, ngâm khúc, khói hương phảng phất, có giá lạnh như mưa tuyết đưa lại, tức là hồn thiếp ở đó. May mà chàng lấy chén nước chè rưới vào oan hồn của thiếp thì thiếp mang ơn nhiều lắm”.


“Mai sau dù có bao giờ,
Đốt lò hương ấy so tơ phím này.
Trông ra ngọn cỏ lá cây,
Thấy hiu hiu gió thì hay chị về.
Hồn còn mang nặng lời thề,
Nát thân bồ liễu, đền nghì trúc mai.
Dạ đài cách mặt khuất lời,
Rưới xin giọt nước cho người thác oan”.

2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
đốt hương, ngọn cỏ, lá cây, hiu hiu gió, hồn nặng lời thề, nát thân bồ liễu, dạ đài, cách mặt khuất lời, người thác oan
Lí trí
Lí trí – tình cảm
Tình cảm
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân

Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân !
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi !
Phận sao phận bạc như vôi !
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng

Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân !
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi !
Phận sao phận bạc như vôi !
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
Nàng luôn ý thức về thực tại.
trâm gãy gương tan
nước chảy hoa trôi
phận bạc như vôi
Sự tan vỡ, dở dang, bạc bẽo, trôi nổi của tình duyên và số phận con người
2. Tìm hiểu văn bản

Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân !
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi !
Phận sao phận bạc như vôi !
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
2. Tìm hiểu văn bản
Từ ngữ bây giờ :
nàng luôn ý thức về thực tại.
Thành ngữ:
sự tan vỡ, dở dang, bạc bẽo, trôi nổi
Cách gọi tình quân, Kim lang, chàng
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
2. Tìm hiểu văn bản
nàng luôn ý thức về thực tại.
sự tan vỡ, dở dang, bạc bẽo, trôi nổi
tạ lỗi với Kim Trọng

Bây giờ trâm gẫy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân !
Trăm nghìn gửi lại tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi !
Phận sao phận bạc như vôi !
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
2. Tìm hiểu văn bản
nàng luôn ý thức về thực tại.
sự tan vỡ, dở dang, bạc bẽo, trôi nổi
tạ lỗi với Kim Trọng
Cạn lời phách tán hồn bay,
Một hơi lặng ngắt, đôi tay giá đồng.
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
2. Tìm hiểu văn bản

Thúy Kiều sau đó xa cách Kim trọng mười lăm năm nhưng trong mười lăm năm ấy không lúc nào nàng nguôi nhớ đến mối tình đầu. Song có lẽ không cần phải đợi đến mười lăm năm. Ngay trong ngày phải đau đớn “Trao duyên”, người đọc có thể thấy tình yêu trong lòng người con gái ấy không gì có thể chia cắt nổi. Ở “Trao duyên”, còn phải ghi nhận một thành công, đó là bút lực sắc sảo tuyệt vời của Nguyễn Du trong nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật.
(Nguyễn Trọng Hoàn – Đọc, hiểu văn bản ngữ văn 10)
a. Nội dung
3. Tổng kết
Đoạn trích thể hiện bi kịch tình yêu, thân phận bất hạnh và
nhân cách cao đẹp của Thúy Kiều.
b. Nghệ thuật
Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, sắc sảo
Từ ngữ trau chuốt, đặc sắc
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
1. Tiểu dẫn
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
của tin:
của chung :
vật làm tin – giữa Kim và Kiều
Kim Trong, Thúy Kiều, Thúy Vân
duyên thì giữ, vật của chung:
trao duyên nhưng tình không thể trao
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
đốt hương, ngọn cỏ, lá cây, hiu hiu gió, hồn nặng lời thề, nát thân bồ liễu, dạ đài, cách mặt khuất lời, người thác oan
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
a. Thuý Kiều trao duyên cho Thuý Vân
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
nàng luôn ý thức về thực tại.
sự tan vỡ, dở dang, bạc bẽo, trôi nổi
tạ lỗi với Kim Trọng
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
2. Tìm hiểu văn bản
b. Thuý Kiều tâm sự với Kim Trọng trong nỗi tuyệt vọng
A. CÁC ĐOẠN TRÍCH
I. TRAO DUYÊN
1. Nội dung
Đoạn trích thể hiện bi kịch tình yêu, thân phận bất hạnh và nhân cách cao đẹp của Thúy kiều.
Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, sắc sảo
Từ ngữ trau chuốt, đặc sắc
2. Nghệ thuật