Bài 18
TUẦN HOÀN MÁU
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG HỆ TUẦN HOÀN
II. CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT.
1.Hệ tuần hoàn hở
2.Hệ tuần hoàn kín
NỘI DUNG:
Động vật đa bào có cơ thể nhỏ, dẹp và động vật đơn bào không có hệ tuần hoàn.
Động vật đa bào có kích thước cơ thể lớn có hệ tuần hoàn.
II – CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT
Các dạng hệ tuần hoàn :
1. Hệ tuần hoàn hở
Hệ tuần hoàn hở: là hệ tuần hoàn trong dòng tuần hoàn của máu có một đoạn máu tràn vào khoang cơ thể trộn lẫn với dịch mô .
Hình 18.1. Sơ đồ hệ tuần hoàn hở
Đa số động vật thân mềm (ốc sên, trai...)
Chân khớp (côn trùng, tôm...)
Không có mao mạch
- Hệ tuần hoàn hở có 1 đoạn máu đi ra khỏi mạch máu và trộn lẫn với dịch mô.
- Máu chảy dưới áp lực thấp và chảy chậm
1. Hệ tuần hoàn hở

TIM
Tĩnh mạch
Động mạch
Tế bào

TIM
Đường đi của máu trong hệ tuần hoàn hở
Khoang cơ thể
2. Hệ tuần hoàn kín
Hệ tuần hoàn kín: Là hệ tuần hoàn có máu lưu thông trong mạch kín (có mao mạch nối động mạch với tĩnh mạch).
Hình 18.2. Sơ đồ hệ tuần hoàn kín
có mao mạch
- Hệ tuần hoàn kín có máu lưu thông liên tục trong mạch kín
- Máu chảy dưới áp lực cao hoặc trung bình và chảy nhanh
2. Hệ tuần hoàn kín
M?c ?ng, b?ch tu?c, giun d?t, chõn d?u v� d?ng v?t cú xuong s?ng

TIM

TIM
Tĩnh mạch
Động mạch
Mao
mạch
Tế bào
Đường đi của máu trong hệ tuần hoàn kín
Đa số động vật thân mềm và Chân khớp
M?c ?ng, b?ch tu?c, giun d?t, chõn d?u v� d?ng v?t cú xuong s?ng
Có mao mạch
Không có mao mạch
TM
Hệ tuần hoàn hở có 1 đoạn máu đi ra khỏi mạch máu và trôn lẫn với dịch mô.
Máu chảy dưới áp lực thấp và chảy chậm
Hệ tuần hoàn kín có máu lưu thông liên tục trong mạch kín
Máu chảy dưới áp lực cao hoặc trung bình và chảy nhanh
Cho biết ưu điểm của hệ tuàn hoàn kín so với hệ tuần hoàn hở?
Trong hệ tuần hoàn kín, máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao, tốc độ máu chảy nhanh, máu đi được xa, điều hoà và phân phối máu đến các cơ quan nhanh, do vậy, đáp ứng được nhu cầu trao đổi khí và trao đổi chất cao.
Vì sao hệ tuần hoàn hở chỉ thích hợp cho động vật có kích thước nhỏ, ít hoạt động?
Vì tốc độ máu chậm, khả năng điều hòa phân phối máu đến các cơ quan chậm.
Tại sao côn trùng có kích thước nhỏ nhưng vẫn hoạt động mạnh? VD dế mèn, châu chấu….
Vì hoạt động trao đổi khí cho các tế bào ở côn trùng do hệ thống ống khí đảm nhận, chứ không phải là hệ tuần hoàn
Dựa vào số vòng tuần hoàn người ta chia hệ tuần hoàn kín ra làm mấy loại?
2 loại:
- Hệ tuần hoàn đơn
- Hệ tuần hoàn kép
HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN
HỆ TUẦN HOÀN KÉP
2. Hệ tuần hoàn kín
HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SAU:
Lớp cá
Tim 2 Ngăn
Chỉ có 1 vòng tuần hoàn
Máu chảy dưới áp lực trung bình
ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN
Mao mạch mang
Mao mạch
Động mạch lưng
Động mạch mang
Tĩnh mạch
TÂM THẤT
TÂM NHĨ
Tim
Động mạch mang
Mao mạch mang
Động mạch lưng
Mao mạch
Tĩnh mạch
Vì ở cá chỉ có một vòng tuần hoàn nên được gọi là vòng tuần hoàn đơn .
Tim
Mao mạch mang
Động mạch mang
Mao mạch
Động mạch lưng
Tĩnh mạch
Vì sao vòng tuần hoàn ở cá gọi là vòng tuần hoàn đơn?
HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP SAU:
Nhóm động vật có phổi như lưỡng cư, bò sát, chim và thú
Tim 3 hoặc 4 ngăn
Có 2 vòng tuần hoàn
máu chảy dưới áp lực cao
ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN KÉP
Động mạch chủ
Mao mạch các cơ quan
Mao mạch phổi
VÒNG TUẦN HOÀN LỚN
VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ
Tĩnh mạch chủ
Tĩnh mạch phổi
Động mạch phổi
TÂM NHĨ TRÁI
TÂM THẤT TRÁI
TÂM NHĨ PHẢI
TÂM
THẤT
PHẢI
ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN KÉP CỦA CHIM, THÚ
Vòng tuần hoàn lớn
Vòng tuần hoàn nhỏ
Động mạch chủ
Mao mạch
Tĩnh mạch chủ
Tim
Động mạch phổi
Mao mạch phổi
Tĩnh mạch phổi
Tim
Vì ở lưỡng cư, bò sát, chim và thú có 2 vòng tuần hoàn lớn và nhỏ nên được gọi là vòng tuần hoàn kép .
Vì sao vòng tuần hoàn ở lưỡng cư, bò sát, chim gọi là vòng tuần hoàn kép?
HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÉP
Cá
ĐV có phổi như lương cư, bò sát, chim và thú
3 ho?c 4 ngan
Máu chảy dưới áp lực Cao
Máu chảy dưới áp lực trung bình
Có 2 ngăn
1 vòng
2 vòng

Trong động mạch của hệ tuần hoàn kép máu chảy dưới áp lực cao, máu chảy nhanh, đi xa tạo ra áp lực thuận lợi cho quá trình trao đổi chất ở mao mạch  Trao đổi chất diễn ra nhanh hơn
Cho biết ưu điểm của hệ tuần hoàn kép so với hệ tuần hoàn đơn?
Câu 4: Đường đi của máu trong hệ tuần hoàn hở theo thứ tự là:
Động mạch, mao mạch, tĩnh mạch, tim
Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch, tim
Động mạch, khoang cơ thể, tĩnh mạch, tim
Động mạch, tĩnh mạch, khoang cơ thể, tim
D
C
B
CỦNG CỐ
B
A
C
Câu 5: Nhóm động vật KHÔNG có sự pha trộn giữa máu giàu O2 và máu giàu CO2 ở tim:
Cá xương, chim, thú
Lưỡng cư, thú
Bò sát (trừ cá sấu), chim, thú
Lưỡng cư, bò sát, chim
D
C
B
A