BÀI 8: TUẦN HOÀN MÁU
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ TUẦN HOÀN
1. Cấu tạo chung
Hệ tuần hoàn gồm :
Dịch tuần hoàn : máu hoặc hỗn hợp máu – dịch mô
Tim: khối cơ rỗng có chức năng bơm, hút và đẩy máu chảy trong hệ mạch
Hệ mạch máu: hệ thống ống có chức năng dẫn máu, gồm:
+ Động mạch : Là mạch máu đưa máu từ tim đến các cơ quan
+ Tĩnh mạch : Là mạch máu đưa máu từ mao mạch về tim
+ Mao mạch : Là mạch máu rất nhỏ nối động mạch với tĩnh mạch, là nơi trao đổi chất giữa máu với tế bào
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ TUẦN HOÀN
2. Chức năng chủ yếu của hệ tuần hoàn



 Hệ tuần hoàn máu có những chức năng gì?
Chất thải
CO2
O2
HỆ BÀI TIẾT
Kháng thể
Dinh dưỡng
Hoocmon
Vận chuyển máu luân chuyển giữa các cơ quan, giúp máu thực hiện các chức năng như: trao đổi khí, cung cấp chất dinh dưỡng , thải chất bài tiết, bảo vệ cơ thể và điều hòa hoạt động của các cơ quan
II. CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT
1. Ở động vật chưa có hệ tuần hoàn
Các động vật đơn bào và một số động vật đa bào có cơ thể nhỏ thì không có hệ tuần hoàn

các tế bào cơ thể trao đổi chất trực tiếp với môi trường bên ngoài qua bề mặt cơ thể
II. CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT
2. Động vật đã xuất hiện hệ tuần hoàn
Các tế bào trong cơ thể đa bào có kích thước lớn tiếp nhận
các chất cần thiết (oxi và các chất dinh dưỡng) từ môi trường ngoài một cách gián tiếp, thông qua môi trường bên trong là máu và dịch mô bao quanh tế bào.
Máu và dịch mô vận chuyển khắp cơ thể, mang theo các
chất tiếp nhận từ bên ngoài qua hệ hô hấp và tiêu hóa đến các tế bào, đồng thời chuyển các sản phẩm cần loại thải đến cơ quan bài tiết để lọc thải ra môi trường ngoài
Động lực cho máu vận chuyển là sự co bóp của tim
Con đường vận chuyển là hệ mạch
3. Tiến hóa của hệ tuần hoàn
II. CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT
Hệ tuần hoàn kép
Hệ tuần hoàn đơn
Hệ tuần hoàn kín
Hệ tuần hoàn hở

TIM

TIM
Khoang cơ thể
Tĩnh mạch
Động mạch
Tế bào
Hệ tuần hoàn hở
Hệ tuần hoàn kín
Khoang cơ thể
Tĩnh mạch
Động mạch
Tế bào

TIM
Mao mạch

TIM
Khoang cơ thể
Tĩnh mạch
Động mạch
Tế bào
Hệ tuần hoàn hở

TIM
Đường đi của máu

TIM

TIM
Tĩnh mạch
Động mạch
Mao
mạch
Tế bào
Đường đi của máu
Hệ tuần hoàn kín
Tĩnh mạch
Động mạch
mao
mạch
Tĩnh mạch
 Hệ tuần hoàn kín. Vì: trong hệ tuần hoàn kín, máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh, máu đi được xa, đến các cơ quan nhanh  đáp ứng tốt hơn nhu cầu trao đổi khí và trao đổi chất của cơ thể.
Vì sao gọi là hệ tuần hoàn “hở”?
 Vì trong hệ tuần hoàn “hở” có một đoạn máu không chảy trong mạch kín (máu tràn vào khoang cơ thể).
 Vì trong hệ tuần hoàn “kín” máu chảy hoàn toàn trong mạch kín (từ động mạch qua mao mạch, tĩnh mạch)
Vì sao gọi là hệ tuần hoàn “kín”?
 Hệ tuần hoàn kín. Vì: trong hệ tuần hoàn kín, máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh, máu đi được xa, đến các cơ quan nhanh  đáp ứng tốt hơn nhu cầu trao đổi khí và trao đổi chất của cơ thể.
Hệ tuần hoàn nào có ưu điểm hơn? Vì sao?
Trong hệ tuần hoàn, tim có vai trò gì?
 Tim hoạt động như một cái bơm hút và đẩy máu đi, giúp máu lưu thông trong hệ mạch.
Tại sao trong hệ mạch máu luôn chảy 1 chiều từ động mạch sang mao mạch, tĩnh mạch về tim mà không chảy theo chiều ngược lại (từ tĩnh mạch, mao mạch sang động mạch và về tim)?
 Vì trên thành tĩnh mạch có các “van tĩnh mạch”. Van này chỉ mở một chiều cho máu từ tĩnh mạch chảy về tim.
ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN
Mao mạch mang
Mao mạch
Động mạch lưng
Động mạch mang
Tĩnh mạch
TÂM THẤT
TÂM NHĨ
Tim
Động mạch mang
Mao mạch mang
Động mạch lưng
Mao mạch
Tĩnh mạch
Vì ở cá chỉ có một vòng tuần hoàn nên được gọi là vòng tuần hoàn đơn .
Tim
Mao mạch mang
Động mạch mang
Mao mạch
Động mạch lưng
Tĩnh mạch
ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN KÉP
Động mạch chủ
Mao mạch
Mao mạch phổi
VÒNG TUẦN HOÀN LỚN
VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ
Tĩnh mạch
Tĩnh mạch phổi
Động mạch phổi
TÂM NHĨ PHẢI
TÂM THẤT PHẢI
TÂM NHĨ TRÁI
TÂM THẤT TRÁI
Vòng tuần hoàn lớn
Vòng tuần hoàn nhỏ
Động mạch chủ
Mao mạch
Tĩnh mạch chủ
Tim
Động mạch phổi
Tĩnh mạch phổi
Tim
Mao mạch phổi
Vì ở bò sát, chim hay thú đều có hai vòng tuần hoàn nên được gọi là hệ tuần hoàn kép
Hệ tuần hoàn kép. Vì: trong động mạch máu chảy dưới áp lực cao, máu chảy nhanh, đi xa tạo ra áp lực thuân lợi cho quá trình trao đổi chất ở mao mạch  trao đổi chất diễn ra nhanh.
Hệ tuần hoàn nào có ưu điểm hơn? Vì sao?
Hãy cho biết chiều hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn?
 Từ chưa có hệ tuần hoàn đến có hệ tuần hoàn
 Từ hệ tuần hoàn hở đến hệ tuần hoàn kín.
 Từ hệ tuần hoàn đơn đến hệ tuần hoàn kép.
XIN CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ THEO DÕI