Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: ý nào nói đúng nhất tâm trạng người tù - chiến sĩ được hiện ở 4 câu thơ cuối trong bài thơ "Khi con tu hú"?
A.Uất ức, bồn chồn khao khát tự do đến cháy bỏng.
B.Nung nấu ý chí hành động để thoát khỏi chốn ngục tù.
C.Buồn bực vì chim tu hú ngoài trời cứ kêu.
D.Mong nhớ da diết cuộc sống bên ngoài.
Câu 2: Cảnh mùa hè trong 6 câu đầu của bài thơ "Khi con tu hú" là một bức tranh mùa hè?
A. Tràn ngập âm thanh B. Rực rỡ sắc màu
C. Oi bức ngột ngạt D. Cả A và B
B?n C?ng Nh� R?ng
Núi Các Mác, suối Lênin
NÚI CÁC-MÁC; SUỐI LÊ-NIN
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Ngữ Văn 8
Tiết: 81
Nguyễn Ái Quốc
Tiết 84:Tức cảnh Pác Bó
I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:
*/ Nguyễn Ái Quốc (1890-1969):
- Quê: Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An
Là nhà cách mạng, vị lãnh
tụ vĩ đại của dân tộc
- Là nhà văn, nhà thơ lớn
Đường vào hang Pác Bó
Bác về đến cột mốc 108,
ngày 28/01/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng)
Dòng suối khởi nguồn Pắc Bó
được Bác đặt tên là suối Lênin
Tức cảnh Pác Bó
Bàn đá Bác làm việc
Khu vực Bác
làm việc trước đây
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
I/ Đọc- Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:
- Sáng tác vào 02/1941 tại Pác Bó
- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
Cảm xúc của Bác trong những ngày Bác sống và làm việc ở hang Pác Bó
Bố cục : 4 phần theo kết cấu khai - thừa – chuyển – hợp
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
II. Tìm hiểu văn bản:
1/ Câu khai: (Câu 1)
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”
Nhịp thơ 4/3 tạo 2 vế đối sóng đôi nhịp nhàng
-Nghệ thuật đối: sáng – tối; ra - vào
Nếp sống và làm việc nền nếp đều đặn
=>Phong cách sống thanh cao, phong thái ung dung, chan hoà với thiên nhiên.
2/ Câu thừa: (Câu 2)
“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”
Phép liệt kê: cháo bẹ, rau măng => Cuộc sống kham khổ, giản dị, đạm bạc.
Giọng dí dỏm, vui đùa hóm hỉnh, niềm vui thích=>Tinh thần lạc quan vượt lên trên mọi hoàn cảnh.
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
II. Tìm hiểu văn bản:
3/ Câu chuyển: (Câu 3)
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Chông chênh
thanh bằng
điều kiện làm việc (khó khăn, tạm bợ)
Dịch sử Đảng
thanh trắc
nội dung công việc (quan trọng, vĩ đại)
Tầm vóc lớn lao, tư thế uy nghi của người chiến sĩ:
toàn tâm toàn ý trong cuộc đấu tranh vì độc lập,
tự do của dân tộc
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
II. Tìm hiểu văn bản:
3/ Câu chuyển: (Câu 3)
“Bàn đã chông chênh dịch sử Đảng”
Từ láy”Chông chênh”: không vững vàng, không chắc chắn =>Thiếu thốn, gian khổ
- Nghệ thuật đối lập : Nơi làm việc thiếu thốn, gian khổ >Tư thế ung dung luôn làm chủ hoàn cảnh , say mê làm việc của Bác
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
II. Tìm hiểu văn bản:
4/ Câu hợp: (Câu 4)
“Cuộc đời cách mạng thật là sang”
Kết luận tự nhiên mà bất ngờ
=>Từ “sang” gợi lên: Niềm vui sướng, tự hào trước cuộc sống và công việc nơi đây
Tinh thần lạc quan, tư thế tự tại của người chiến sĩ cách mạng.
Hiện thực cuộc sống
Tinh thần
Điều kiện làm việc thiếu thốn
Bữa ăn đạm bạc
Chỗ ở tạm bợ
Hoà hợp với thiên nhiên
Ung dung, say mê làm cách mạng
Vui vẻ, yêu đời
Cuộc sống gian khổ nhưng Bác vẫn ung dung, lạc quan, nhiệt tình cách mạng.
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Em hãy cho biết tính cổ điển và hiện đại trong bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” của Nguyễn Ái Quốc ?
- Thơ đường luật
- Cảnh lâm tuyền (hang, suối,
bàn đá)
- Nơi ở, nơi dạo chơi của nhà
hiền triết
- Thức ăn thanh đạm (cháo bẹ,
rau măng)
- Suối, bàn đá có thể là nơi
ngồi câu cá
Tức cảnh Pác Bó
- Viết bằng chữ quốc ngữ
- Nơi làm việc, nơi ẩn náu

- Địa bàn hoạt động cách mạng

- Đời sống gian khổ lúc ấy

- Đó là nơi Bác dịch sử Đảng
CỔ ĐIỂN
HIỆN ĐẠI
PHONG CÁCH THƠ HỒ CHÍ MINH
Tức cảnh Pác Bó
Thỳ lõm tuy?n c?a Bỏc cú gỡ khỏc v?i ngu?i xua ?
Người xưa:
Lánh đời, thưởng ngoạn
thiên nhiên.
Ẩn sĩ
Bác Hồ:
Thưởng thức thiên nhiên,
làm cách mạng.
Chiến sĩ
Tiết 84: Tức cảnh Pác Bó
IV. Luyện tập:
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10 dòng) nêu cảm nhận của em về hình ảnh tác giả Nguyễn Ái Quốc qua bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”.


1. Nghệ thuật
- Có tính chất ngắn gọn, hàm súc.
- Vừa mang đặc điểm cổ điển, truyền thống, vừa có tính chất mới mẻ
- Lời thơ bình dị pha giọng đùa vui hóm hỉnh
2. Nội dung: ghi nhớ sgk/tr 30
III. Tổng kết:
* Đối với bài học ở tiết này:
- Học thuộc bài thơ.
Học ghi nhớ SGK .
Sưu tầm thêm một số bài thơ của Bác
*Đối với bài học ở tiết tiếp theo :
- Chuẩn bị : “ Ngắm trăng; Đi đường”
+Đọc, xác định thể thơ.
+ Nội dung chính của hai bài thơ?
Hướng dẫn học tập