Tức cảnh Pác Bó
_Hồ Chí Minh_
Hang Pác Bó
TP. Biên Hòa
Tìm hiểu chung
Là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc và nhà thơ lớn của đất nước.
Là chiến sĩ cộng sản quốc tế.
Là danh nhân văn hoá thế giới.
Hoàn cảnh sáng tác:
Ra đời tháng 2-1941 khi Bác Hồ về nước trực tiếp chỉ đạo cách mạng ở Pác Bó.
Pác Bó có tên địa phương là: Cốc Bó – tiếng
Tày có nghĩa là “đầu nguồn”
Đường vào hang Pác Bó
Cửa hang Pác bó
Bàn đá – Nơi Bác Hồ làm việc
Dòng suối khởi nguồn Pắc Bó được Bác đặt tên là suối Lê-nin
Suối Lê nin nơi Bác Hồ thường ngồi câu cá
BÁC HỒ NGỒI LÀM VIỆC TRONG HANG PÁC BÓ
Đọc, từ khó
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Sáng ra bờ suối, / tối vào hang
Cháo bẹ / rau măng / vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh / dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng / thật là sang
Tháng 2 năm 1941
Thể loại:
Thất ngôn tứ tuyệt (viết bằng chữ quốc ngữ)
Khai
Thừa
Hợp
Chuyển
Mở ra đề tài
Nâng cao, triển khai ý câu khai
Chuyển ý
Tổng hợp toàn bô ý thơ
Bố cục:
2 phần
Câu cuối: Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng
3 câu đầu: Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó
Đọc hiểu văn bản
1. Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó
Sáng ra bờ suối / tối vào hang
Con người đã hoà hợp với cảnh vật
Nếp sinh hoạt đều đặn, quen thuộc
2 vế sóng đôi nhịp nhàng, tiểu đối (Thời gian, không gian, hoạt động)
“Sáng ra bờ suối / tối vào hang”
Nơi ở
“Cháo bẹ/ rau măng/ vẫn sẵn sàng.”
Bữa ăn đạm bạc, cực khổ nhưng con người vẫn vui vẻ, thoải mái
Ăn uống kham khổ >< Đùa vui hóm hỉnh
Cháo bẹ rau măng (khó khăn, thiếu thốn) >< Vẫn sẵn sàng (sẵn có, dư thừa)
“Cháo bẹ/ rau măng/ vẫn sẵn sàng.”
Cái ăn
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”
Đối ý:
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”
Nơi làm việc
Đối thanh:
Bàn…chông chênh >< dịch sử Đảng
(b-b-b)
(t-t-t)
Giọng nhẹ nhàng >< Giọng mạnh mẽ
Điều kiện làm việc tạm bợ
Công việc cao cả, vĩ đại
><
Hình ảnh Bác ung dung, vững vàng trong gian khó
Cuộc sống thực tại
rất gian khổ, khó khăn.
Thái độ vui đùa, thích thú đối với cuộc sống.
><
 Cách nói đối lập, đùa vui, hóm hỉnh.
 Bác vui vì Bác là người rất yêu thiên nhiên, say mê công việc cách mạng.
2. Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng
“Cuộc đời cách mạng/ thật là sang.”
Theo em, “sang” mà Bác nói đến ở đây thể hiện như thế nào?
“Cuộc đời cách mạng/ thật là sang.”
Sang
Ung dung thanh thản hưởng thú lâm tuyền.
Làm chủ hoàn cảnh, vượt lên gian khổ.
Tinh thần lạc quan yêu đời.
Làm toát lên tinh thần toàn bài
Thảo luận : Hãy chỉ ra sự khác nhau trong “thú lâm tuyền” của Bác ở bài thơ này với những bậc hiền nhân xưa như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm…?
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm.
(Nguyễn Trãi)
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu đến cội cây, ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tưa chiêm bao.
(Nguyễn Bỉnh Khiêm)
Người xưa
Bác Hồ
Vui với thiên nhiên để quên đời, “Lánh đục tìm trong”, “an bần lạc đạo”. Mặc dù đó là thú vui tao nhã nhưng vẫn có yếu tố tiêu cực.
Tìm đến với thiên nhiên không phải để quên đời mà để làm cách mạng, để cải tạo cuộc sống. (đánh đổ thực dân phong kiến đem lại hạnh phúc cho nhân dân).
Mùa xuân là tết trồng cây,
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.
Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người
Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Đảng xã hội Pháp họp ở Tua
“Học thêm một thứ tiếng nước ngoài coi như có thêm một cái chìa khóa để mở thêm một kho tàng tri thức.
Việc học là việc suốt đời.”
(Bác Hồ - Con người và phong cách)
www.HNGHIA.Info
Tổng kết

Bài thơ “Tức Cảnh Pác Bó” có sự kết hợp hài hoà giữa cổ điển và hiện đại. Em hãy lựa chọn đáp án vào từng cột cho hợp lí.
Đồng ý
Bài thơ thể hiện cốt cách tinh thần Hồ Chí Minh luôn tràn đầy niềm tin lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng
Tính chất ngắn gọn, hàm súc
Lời thơ bình dị pha giọng đùa vui hóm hỉnh
Tạo được tứ thơ độc đáo, bất ngờ, thú vị và sâu sắc
Vừa mang đặc điểm cổ điển, truyền thống vừa có tính chất mới mẻ, hiện đại
Sau khi học bài thơ Tức cảnh Pác Bó, em học tập được điều gì từ Bác?
Ý nào nói đúng nhất hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”?
A. Trong thời gian Bác hoạt động cách mạng ở Cao Bằng chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa
B. Trong thời gian Bác lãnh đạo toàn quốc kháng chiến chống Pháp
C. Trong thời gian Bác lãnh đạo toàn quốc kháng chiến chống Mĩ
D. Trong thời gian Bác bôn ba hoạt động cách mạng ở nước ngoài
Dòng nào nói đúng nhất giọng điệu chung của bài Tức cảnh Pác Bó ?
A. Giọng tha thiết, trìu mến.
B. Giọng vui đùa, dí dỏm.
C. Giọng nghiêm trang, chừng mực.
D. Giọng buồn thương, phiền muộn.
Nhận xét nào nói đúng nhất tâm trạng của Bác Hồ được thể hịên qua câu thơ cuối “Cuộc đời cách mạng thật là sang” ?
A. Vui thích vì được sống chan hoà với thiên nhiên.
B. Tin tưởng vào tương lai tươi sáng của đất nước.
C. Lạc quan với cuộc sống cách mạng đầy gian khổ
D. Gồm cả ba ý trên.
Trung tâm của bức tranh Pác Bó trong bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” là :
A. Bàn đá chông chênh.
B. Hình tượng người chiến sĩ Cách mạng.
C. Cảnh thiên nhiên với non xanh nước biếc.
D. Cả A,B,C.
Nhận định nào nói đúng nhất về con người của Bác trong bài “Tức cảnh Pác Bó”?
A. Bình tĩnh, tự chủ trong mọi hoàn cảnh
B. Ung dung, lạc quan trong cuộc sống cách mạng đầy khó khăn
C. Quyết đoán, tự tin trước tình thế của cách mạng
D. Yêu nước thương dân, sẵn sàng cống hiên cả cuộc đời cho tổ quốc
Khi nhận xét về Bác Hồ, nhiều nhà thơ, nhà nghiên cứu đều có chung nhận định: “Trong người Bác luôn có sẵn cái thú lâm tuyền”. “Thú lâm tuyền” ở đây có nghĩa là:
A. Bác Hồ luôn yêu quý và thường hay nuôi dưỡng những con thú để bầu bạn.
B. Đó là những con vật ở chốn núi rừng.
C. Bác luôn yêu thích thiên nhiên, sống gần gũi, hòa hợp với hiên nhiên.
D. Sở thích đi săn thú của Bác Hồ.
Chọn đáp án đúng cho nội dung của bài thơ?
A. Cảnh sinh hoạt và làm việc đơn sơ tràn đầy niềm vui và sự sống.
B. Tinh thần lạc quan , niềm tự hào và phong thái ung dung của Bác .
C. Niềm vui được sống giữa cảnh thiên nhiên tươi đẹp của đất nước.
D. Cả A, B,C đều đúng
Pác Bó hùng vĩ

Non xa xa, nước xa xa
Nào phải thênh thang mới gọi là
Đây suối Lê nin kia núi Mác
Hai tay xây dựng một sơn hà

Nguyễn Ái Quốc
Hướng dẫn tự học
Ôn lại bài + Vẽ SĐTD tổng kết bài
Sưu tầm một số câu thơ/ bài thơ về tinh thần lạc quan của Bác
Cảnh rừng Viêt Bắc
Khách đến thì mời ngô nếp nướng
Săn về thường chén thịt rừng quay
Non xanh nước biếc tha hồ dạo
Rươụ ngọt, chè tươi mặc sức say.


Trên đường đi
Hôm nay xiềng xích thay dây trói
Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung
Tuy bị tình nghi là gián điệp
Mà như khanh tướng vẻ ung dung.


Soạn bài “Câu cầu khiến”an của Bác
Tạm biệt các em！