TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trích TẮT ĐÈN)
Tuần 3, tiết 9 & 10
VĂN BẢN:
NGÔ TẤT TỐ
I. Tìm hiểu chung:
1/Tác giả, tác phẩm:
- Nhà nho gốc nông dân.
Có nhiều công trình khảo cứu về triết học, văn học cổ có giá trị.
Là một nhà báo, một nhà văn hiện thực xuất sắc.
Được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT (1996)
a/Tác giả, :
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
b/ Tác phẩm:
- Xuất xứ: trích chương V tác phẩm “Tắt đèn”
- Thể loại: tiểu thuyết
2/ Bố cục: 2 phần
Từ đầu -> ngon miệng hay không: tình thế gia đình chị Dậu.
Còn lại: Cảnh tức nước vỡ bờ
Ii. Văn bản:
1. Tình thế gia đình chị Dậu:
- Nghèo nhất nhì trong hạng cùn đinh
- Không có tiền nộp sưu cho người em chồng đã chết từ năm ngoái, phải bán con, bán chó.
- Chồng bị bắt, bị đánh đập dã man ngoài sân đình.
-> Tình cảnh thê thảm, đáng thương.
2. Hình ảnh bọn tay sai
+ Sầm sập tiến vào với roi song, thay thước, dây thừng.
+ Thét, quát, trợn mắt.
+ Bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát luôn vào mặt chị.
+ Định đánh anh Dậu.
- Lời lẽ:
+ Mày định nói cho cha mày nghe…
+ Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua…
? Bọn cai lệ có cử chỉ, hành động, lời lẽ như thế nào khi vào nhà chị Dậu?
- Cử chỉ, hành động:
=> Hung hăng, hống hách, dã man, thiếu tình người.
- Thái độ:
+ Bỏ ngoài tai lời van xin của chị Dậu
+ Không mảy may động lòng
+ Không có tiền thì ông dỡ cả nhà mày …
? Với cử chỉ, hành động, lời lẽ như vậy thì thái độ của chúng ra sao đối với chị Dậu?
? Với cử chỉ, hành động, lời lẽ như thế . Em có nhận xét gì về bọn này?
* Chúng như bọn dã thú hoang, hung dại và điên cuồng
? Qua tìm hiểu em có nhận xét gì về bọn này?
3. Nhân vật chị Dậu
a. Đối với chồng:
- Yêu thương, dịu dàng, lo lắng, chăm sóc.
- Hành động quyết liệt để bảo vệ chồng
b. Đối với bọn tay sai:
- Van xin nhẫn nhục “cháu van ông”
- Cảnh cáo “nhà tôi đang đau ốm, ông không được phép hành hạ”
- Thách thức “mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem”
- Quyết liệt phản kháng.
Chị Dậu đối với chồng, con như thế nào và em có nhận xét gì về tình cảm của chị đới với chồng?
Chị Dậu đối với bọn vô lại ra sao ?
-> Tình yêu thương chồng.
=> Sức sống và sức phản kháng của người phụ nữ nông dân.
* Ngôn ngữ đặc sắc, khắc họa nhân vật rõ nét
Em có nhận xét gì về ngôn ngữ và sự khắc họa nhân vật thông qua đoạn trích?
Em có nhận xét gì nhân vật chị Dậu thông qua đoạn trích?
Nhận xét của em về nhan đề :
Tức nước vỡ bờ ?
* Hễ tức nước thì vỡ bờ
* Có áp bức thì có đấu tranh.
* Con đường sống của nhân dân lao động chỉ có thể tồn tại khi họ biết tự đứng lên đấu tranh tự cứu lấy mình.
III. Tổng kết:
Nghệ thuật:
- Khắc họa nhân vật rõ nét.
- Miêu tả linh hoạt, sống động.
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc.
2. Ý nghĩa văn bản:
Bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đương thời.
Tình cảnh khốn cùng của người nông dân và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam xưa.
Em có nhận xét gì về nghệ thuật cũng như ý nghĩa văn bản?
III. Tổng kết.:
Sgk /33
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
DẶN DÒ
Học bài và đọc lại toàn bộ văn bản.
Xem và soạn các bài:
* Từ tượng hình từ tượng thanh
* Liên kết các đoạn văn trong văn bản
BÀI HỌC KẾT THÚC