TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
Phần II: Tác phẩm

? NƯỚC VIỆT NAM CÓ BAO NHIÊU BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP? HÃY ĐỌC
CÁC BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP ẤY?

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
a. Hoàn cảnh ra đời

Nhật đầu hàng Đồng minh

Chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc

Ngày 19 tháng 8 năm 1945,
chính quyền về tay nhân dân

Hồ Chí Minh rời chiến khu Việt Bắc
về tới Hà Nội ngày 26. 8. 1945

Tại căn nhà 48
phố Hàng Ngang, Hà
Nội

Bác đã soạn thảo
bản Tuyên ngôn Độc
lập

Ngày 2. 9.
1945…

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
a. Hoàn cảnh ra đời
 Ngày 19-8-1945, Cách mạng tháng Tám thắng lợi.
Ngày 26-8, Bác Hồ từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội.
Tại nhà số 48 phố Hàng Ngang, Người soạn thảo bản
Tuyên ngôn độc lập.
 Ngày 2-9-1945, trên quảng trường Ba Đình, Hà Nội,
Bác thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh
nước Việt Nam mới.

Phía Bắc, quân đội Tàu - Tưởng (có Mĩ
đứng sau) đang ngấp nghé ngoài
biên giới

• Phía Bắc, bọn Mỹ nấp sau quân Tưởng Giới Thạch lăm le xâm chiếm Việt Nam.

Phía Nam, quân Pháp (núp
bóng quân đội Anh) đang lăm
le tiến vào

• Phía Nam, quân đội Pháp theo chân quân Đồng minh âm mưu tái xâm lược nuóc ta

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
a. Hoàn cảnh ra đời
 Tình hình hiện tại: phía Nam, quân đội Pháp theo
chân quân Đồng minh âm mưu tái xâm lược nuóc ta;
phía Bắc, bọn Mỹ nấp sau quân Tưởng Giới Thạch
lăm le xâm chiếm Việt Nam.
 Đây không chỉ là lời tuyên bố với nhân dân Việt Nam
mà còn với nhân dân thế giới, phe Đồng minh, cả
những kẻ thù của dân tộc về quyền độc lập của dân
tộc ta.

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
b. Mục đích của Bản tuyên ngôn

Mục đích của Bản
tuyên ngôn là gì?

Tuyên bố nền độc lập của dân tộc.
Ngăn chặn âm mưu xâm lược của các nước thực
dân, đế quốc.

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
c. Ý nghĩa của bản tuyên ngôn
Về
mặt
Lịch
sử

Về
mặt
Văn
học

Tuyên bố chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở
nước ta
Khẳng định quyền tự chủ và vị thế bình đẳng của
dân
tộc
Mở ra
một kỉ nguyên mới cho đất nước: độc lập - tự do

Văn kiện lịch sử vô
giá
Lập luận chặt chẽ
Lí lẽ sắc bén
Bằng chứng xác thực
Ngôn ngữ hùng hồn, cảm xúc

Áng văn chính luận mẫu

PHẦN II. TÁC PHẨM
1. Giới thiệu chung
d. Bố cục

Bố cục

Từ đầu đến không ai
chối cãi được
Cơ sở pháp lí và
chính nghĩa

Tiếp theo đến dân
tộc đó phải được độc
lập
Cơ sở thực tế

Còn lại
Lời tuyên bố

PHẦN II. TÁC PHẨM
2. Cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn độc lập
Quốc hội Lục địa lần thứ hai ký Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ. Bức tranh sơn dầu này
được vẽ vào năm 1783

“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa
cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong
những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền

"Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải
luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi“ .(TNNQVDQ1791)

PHẦN II. TÁC PHẨM
2. Cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn độc lập
a. Phần trích dẫn hai bản Tuyên ngôn

Tuyên ngôn Độc lập (năm 1776
của nước Mĩ)
Tuyên ngôn Nhân quyền và
Dân quyền (năm 1791 của
Cách mạng Pháp)

Khẳng định chủ quyền của ta, nêu rõ đường lối của
cách mạng Việt Nam là tiếp nối con đường đấu
tranh vì độc lập, tự do và tiến bộ; đồng thời thể
hiện niềm tự hào dân tộc khi đặt ngang hàng 3 nền
độc lập với nhau.

b. Phần suy rộng ra

Từ quyền con người nâng lên thành quyền dân tộc
Đóng góp về tư tưởng lí luận của Hồ Chí Minh đối với phong trào
giải phóng dân tộc trên toàn thế giới

PHẦN II. TÁC PHẨM
2. Cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn độc lập

TIỂU KẾT
Với lời lẽ sắc bén, đanh thép, Hồ Chí Minh đã xác lập cơ sở
pháp lý của bản Tuyên ngôn, nêu cao chính nghĩa của ta;
khẳng định với thế giới cuộc Cách mạng tháng Tám của ta
cũng ngang hàng với các cuộc cách mạng của Pháp và Mỹ;
bản Tuyên ngôn của ta sắp tuyên bố cũng là những lẽ phải
mà mọi người phải công nhận.

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 80 năm

Thế mà hơn 80
năm nay, bọn thực
dân Pháp lợi dụng
lá cờ tự do, bình
đẳng, bác ái, đến
cướp đất nước ta.

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 80 năm

Chúng ra sức bóc
lột nhân dân

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 80 năm

Hành động của
chúng trái hẳn với
nhân đạo và chính
nghĩa

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 80 năm
Cướp nước ta, áp bức đồng bào ta

Về chính trị, chúng tuyệt đối
không cho nhân dân ta
một chút tự do dân chủ nào

Chúng thi hành những luật pháp dã man

Chúng lập ba chế độ khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản
việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết

Dinh Phủ Thống sứ Bắc Kỳ

Tòa Khâm sứ miền Trung (Huế)
Tòa Đô chính Sài Gòn

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn
trường
Các vị đầu bếp trong vụ “Hà thành
đầu độc” khihọc
bị giam ở Hỏa Lò – Hà Nội (tháng 07/1908)

1 buồng giam tại nhà tù Hỏa Lò

Nhà tù Sơn La

Nhà ngục Kon Tum

Nhà tù Côn Đảo

Chúng thẳng tay chém giết
những người yêu nước thương nòi của ta
Thủ cấp của Dương Bé, Tư Bình và Đội Nhân bị xử trảm ngày 8 tháng 7 năm 1908 trong vụ

Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu

Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân

Chúng dùng thuốc phiện,
rượu cồn để làm cho nòi

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 80 năm
Cướp nước ta, áp bức đồng bào ta
Về chính trị: không cho tự do, chia để trị, đầu độc, khủng bố
Về kinh tế: bóc lột dã man

Bản cáo trạng súc tích,
đanh thép, đầy phẫn nộ
đối với tội ác tày trời
của thực dân Pháp

Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến
xương tủy
khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu
thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều

Chúng cướp không ruộng
đất, hầm mỏ, nguyên liệu.

Chúng giữ độc quyền in giấy
bạc

Độc quyền xuất cảng
và nhập cảng

Đọc tác phẩm Tắt đèn của nhà
văn Ngô Tất Tố hãy cho biết chị
Dậu đã phải đóng những thứ
thuế nào? Điều đó đã nói nên
điều gì?

Chúng đặt ra
hàng trăm thứ
thuế vô lí

Làm cho
ta, nhất là
cày
và
buôn trở
bần cùng

dân
dân
dân
nên

Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên.
Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 5 năm 1940 - 1945

Mùa thu năm 1940, phát xít
Nhật đến xâm lăng Đông
Dương… thực dân Pháp
quỳ gối đầu hàng, mở cửa
nước ta rước Nhật

Ngày 9 tháng 3… Nhật tước khí giới của
quân đội Pháp…
Bọn thực dân Pháp hoặc là bỏ chạy, hoặc
là đầu hàng

Thực dân Pháp thẳng tay khủng bố
Việt Minh. Đến khi
thua chạy nhẫn tâm giết nốt số
đông tù chính trị…

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
a. Tội ác của thực dân Pháp

Trong 5 năm 1940 - 1945
Bán nước ta 2 lần cho Nhật
Lời kết án đầy phẫn nộ, sôi sục căm thù
Phản bội đồng minh
Khủng bố tù chính trị
Vạch trần thái độ nhục nhã và đanh thép tố cáo tội ác tày trời của thực dân
Pháp

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
b. Lập trường chính nghĩa của dân tộc

Việt Minh giúp người Pháp chạy
qua biên thùy…

nhân dân cả nước nổi
dậy cướp chính quyền

Dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật

PHẦN II. TÁC PHẨM
3. Cơ sở thực tế của bản Tuyên ngôn
b. Lập trường chính nghĩa của dân tộc

Gan góc chống ách nô lệ của Pháp trên 80 năm
Lập luận chặt chẽ, logic,
Gan góc đứng về phe đồng minh chống Pháttừ
xítngữ sắc sảo, cấu trúc
Khoan hồng với kẻ thù bị thất thế
đặc biệt,
Giành độc lập từ tay Nhật chứ không phải
từ điệu dồn dập, điệp
nhịp
Pháp
ngữ sự thật…
Phủ định dứt khoát mọi đặc quyền đặc lợi của thực
dân Pháp; khẳng định mạnh mẽ quyền độc lập, tự
do của dân tộc
Với lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng hùng hồn,
thuyết phục, Hồ Chí Minh đã khẳng định: nước Việt Nam có
TIỂU KẾT
quyền hưởng tự do, độc lập, và thực sự đã trở thành một nước tự
do, độc lập.

PHẦN II. TÁC PHẨM
4. Lời tuyên bố

Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và
độc lập
Phù hợp với cơ sở đạo đức, pháp lí
Và sự thật đã thành một nước tự do và
độc lập
Phù hợp với cơ sở thực tế

TIỂU
KẾT

 Khẳng định quyền độc lập tự

Toàn thể nhân dân quyết giữ vững
Lời tuyên bố chính thức

do của dân tộc Việt Nam.

 Khẳng định ý chí, quyết tâm

Lời thề thiêng liêng

bảo vệ độc lập tự do cũng là

Lời cảnh cáo kẻ thù

lời cảnh báo cho những kẻ âm

PHẦN III: TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
Tác phẩm là một áng văn chính luận mẫu mực: lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép,
bằng chứng xác thực, giàu sức thuyết phục, ngôn ngữ hùng hồn, gợi cảm, giọng văn
linh hoạt.

2. Nội dung
Tuyên ngôn độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới
về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ nguyên độc lập,
tự do của nước Việt Nam và khẳng định quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do ấy.