kiÓm tra bµi cò
Chức năng của tuyến tuỵ là:
a. Tiết dịch tiêu hoá đổ vào tá tràng để biến đổi thức ăn
trong ruột non.
b. Tiết hoocmon điều hoà lượng đường trong máu.
c. Tiết hoocmon điều hoà trao đổi canxi và phốtpho trong
máu.
d. Cả a và b
Chứng minh tuyến tụy là tuyến pha.
- Tuyến tụy là một tuyến pha, vừa tiết dịch tiêu hóa (chức
năng ngoại tiết), vừa tiết các hoocmôn (chức năng nội tiết)
Trình bày chức năng nội tiết của tuyến tụy.
- Tuyến tụy có 2 loại hoocmôn là insulin và glucagôn có tác
dụng điều hòa lượng đường trong máu luôn ổn định: insulin
làm giảm đường huyết khi đường huyết tăng, glucagôn làm
tăng đường huyết khi lượng đường huyết giảm.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàn và hoocmôn sinh dục nam:

Tuyến yên

FSH

Ống
sinh
tinh

LH

Các tế bào
kẽ tiết
Testôstêrôn

Dòng máu

Testôstêrôn
Tinh hoàn
Hình 58.1 Sơ đồ hoạt động của tế bào kẽ
dưới tác dụng cùa hoocmôn tuyến yên

Hình 58.2 Vị trí cùa các tế bào kẽ tiết
hoocmôn sinh dục nam

Dựa thông tin SGK và hình 58.1 và 58.2 chứng minh tinh
hoàn là tuyến pha và hoàn chỉnh thông tin ▼ SGK tr. 182

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Dựa vào hình 58-1, 58-2 để hoàn thành thông tin sau.
Bước vào tuổi dậy thì, dưới tác dụng của hoocmôn
tế bào kẽ nằm
LH (ICSH) do tuyến yên tiết ra, làm cho các …………
……..……
giữa các ống sinh tinh trong tinh hoàn tiết hoocmôn sinh dục
testôstêrôn
nam, đó là ………..……
Testôstêrôn có tác dung gây những biến đổi cơ thể ở
tuổi dậy thì của nam.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Lµ tuyÕn pha:
+ PhÇn ngo¹i tiÕt: Do èng sinh tinh s¶n sinh ra tinh trïng.
+ PhÇn néi tiÕt: Do tÕ bµo kÏ tiÕt hoocm«n sinh dôc nam
test«stªr«n.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Hãy đánh dấu √ vào ô trống những dấu hiệu nào
trong bảng 58.1 SGK mà em thấy xuất hiện ở tuổi
dậy thì của nam (khoảng 11- 12 tuổi).
 Lớn nhanh, cao vượt

 Cơ bắp phát triển

 Sụn giáp phát triển, lộ
hầu
 Vỡ tiếng, giọng ồm

 Cơ quan sinh dục to ra

 Mọc ria mép

 Tuyến mồ hôi tuyến nhờn
phát triển
 Xuất hiện mụn trứng cá

 Mọc lông nách

 Xuất tinh lần đầu

 Mọc lông mu

 Vai rộng, ngực nở

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
Lớn nhanh, cao vượt
Sụn giáp phát triển, lộ hầu
Vỡ tiếng, giọng ồm
Mọc ria mép
Mọc lông nách
Mọc lông mu

Cơ bắp phát triển
Cơ quan sinh dục to ra
Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
Xuất hiện mụn trứng cá
Xuất tinh lần đầu
Vai rộng, ngực nở

- Những dấu hiệu nào xuất hiện ở tuổi dậy thì của nam
(khoảng 11- 12 tuổi)?

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Những dấu hiệu nào xuất hiện ở tuổi dậy thì của nam
(khoảng 11- 12 tuổi)?
- TÇm vãc: Lín nhanh, vai réng, ngùc në, c¬ quan sinh dôc
to ra.
- C¸c ®Æc tÝnh sinh dôc phô: mäc ria mÐp, l«ng n¸ch, l«ng
mu, vì tiÕng… tuyÕn må h«i, tuyÕn nhên ph¸t triÓn, xuÊt
hiÖn trøng c¸.
- XuÊt tinh lÇn ®Çu.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Lµ tuyÕn pha
+ PhÇn ngo¹i tiÕt: do èng sinh tinh s¶n sinh ra tinh trïng
+ PhÇn néi tiÕt: do tÕ bµo kÏ tiÕt hoocm«n sinh dôc nam
test«stªr«n
- Hoocm«n sinh dôc nam g©y nªn nh÷ng biÕn ®æi c¬ thÓ ë
tuæi dËy th× cña nam (B¶ng 58.1)
Lớn nhanh, cao vượt
Sụn giáp phát triển, lộ hầu
Vỡ tiếng, giọng ồn
Mọc ria mép
Mọc lông nách
Mọc lông mu

Cơ bắp phát triển
Cơ quan sinh dục to ra
Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
Xuất hiện mụn trứng cá
Xuất tinh lần đầu
Vai rộng, ngực nở

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
- Dấu hiệu dậy thì chính thức ở nam là gì?
- Dấu hiệu dậy thì chính thức ở nam là xuất tinh lần đầu.
- Ý thức giữ gìn cơ thể ở tuổi dậy thì của nam là gì?
- Giữ vệ sinh cá nhân, cơ quan sinh dục.
- ë ho¹n quan (bÞ thiÕn - tuyÕn sinh dôc bÞ c¾t bá) th× c¬ thÓ
cã nh÷ng thay ®æi g×?
- C¾t tinh hoµn tr­ưíc tuæi dËy th×: c¬ thÓ ph¸t triÓn chiÒu cao
nh­ưng mÊt c¸c ®Æc tÝnh sinh dôc phô như­ kh«ng r©u, kh«ng
cã l«ng n¸ch, l«ng mòi, da mÞn mµng như­con g¸i, giäng nãi
thanh.
- C¾t tinh hoµn sau tuæi dËy th×: Ýt biÕn ®æi bÒ ngoµi nh­ưng
tói tinh vµ tuyÕn tiÒn liÖt teo, kh¶ n¨ng t×nh dôc cã như­ng
kh«ng cã con.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
II. Buồng trứng và hoocmôn sinh dục nữ:

- Chức năng chính của buồng trứng là gì?

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
II. Buồng trứng và hoocmôn sinh dục nữ:
- Quan sát hình 58-3 và hoàn thành thông tin sau.
Ở các em gái, khoảng 10-11 tuổi, hai buồng trứng bắt
đầu hoạt động. Dưới tác dụng của kích thích tố buồng trứng
tuyến yên tiết ra, các tế bào trứng bắt đầu phát triển trong
do …………
nang trứng Đó là lớp tế bào biểu bì dẹp bao quanh tế
các ……………
bào trứng, sau đó dày lên và phân chia thành nhiều lớp. Các
ơstrôgen là hoocmôn sinh dục
tế bào lớp trong tiết hoocmôn …………
nữ. Nang trứng càng phát triển, hoocmôn tiết càng nhiều đẩy
tế bào trứng về một phía Nang trứng lộ dần ra bề mặt buồng
trứng, lúc này trứng chín và rụng dưới tác dụng của LH. Sau
prôgestêrôn
khi trứng rụng, bao noãn trở thành thể vàng, tiết ……………
hoocmôn này có tác dụng trong sự sinh sản Ơstrôgen có tác
dụng gây nên những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì của nữ.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoµn vµ hoocm«n sinh dôc nam:
II. Buồng trứng và hoocmôn sinh dục nữ:
- Hãy đánh dấu √ vào ô trống những dấu hiệu nào
trong bảng 58.2 SGK mà em thấy xuất hiện ở tuổi dậy
thì của nữ (khoảng 10- 12 tuổi).
 Lớn nhanh

 Hông nở rộng

 Da trở nên mịn màng

 Mông, đùi phát triển

 Thay đổi giọng nói

 Bộ phận sinh dục phát triển

 Vú phát triển
 Mọc lông mu

 Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn
phát triển
 Xuất hiện mụn trúng cá

 Mọc lông nách

 Bắt đầu hành kinh

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
II. Buồng trứng và hoocmôn sinh dục nữ:
- Những dấu hiệu xuất hiện tuổi dậy thì của nữ (10-12 tuổi)
Lớn nhanh
Da trở nên mịn màng
Thay đổi giọng nói
Vú phat triển
Mọc lông mu
Mọc lông nách

Hông nở rộng
Mông, đùi phát triển
Bộ phận sinh dục phát triển
Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
Xuất hiện mụn trứng cá
Bắt đầu hành kinh

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoàng và hoocmôn sinh dục nam:
II. Buồng trứng và hoocmôn sinh dục nữ:
- Dấu hiệu dậy thì chính thức ở nữ là gì?
- Dấu hiệu dậy thì chính thức ở nữ là hành kinh lần đầu
- Ngoài hoocmôn ơstrôgen ở nữ còn có hoocmôn sinh dục
nào?
- Sau khi trứng rụng khỏi nang, các tế bào nang (tế bào bao
noãn) phát triển thành thể vàng. Thể vàng tiết ra hoocmon
prôgestêron.
- Ý thức giữ gìn cơ thể ở tuổi dậy thì của nữ là gì?
- Giữ vệ sinh cá nhân, cơ quan sinh dục. Nhất là những ngày
hành kinh.

Bµi 58: tuyÕn sinh dôc
I. Tinh hoµn vµ hoocm«n sinh dôc nam:
II. Buång trøng vµ hoocm«n sinh dôc n÷:
- Là tuyến pha:
+ Phần ngoại tiết: Sản sinh ra trứng
+ Phần nội tiết: Do tế bào bao noãn tiết hoocmôn sinh dục
nữ ơstrôgen
- Hoocmôn sinh dục nữ gây nên những biến đổi cơ thể ở
tuổi dậy thì.
dËy th×
cña n÷ (B¶ng 58.2)
Lớn
nhanh
Hông nở rộng
Da trở nên mịn màng
Thay đổi giọng nói
Vú phat triển
Mọc lông mu
Mọc lông nách

Mông, đùi phát triển
Bộ phận sinh dục phát triển
Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
Xuất hiện mụn trứng cá
Bắt đầu hành kinh

Câu 1 (SGK): Nguyên nhân dẫn tới sự biến đổi cơ thể ở
tuổi dậy thì ở nam và nữ là gì? Trong những biến đổi đó,
biến đổi nào là quan trọng cần lưu ý?
Trả lời: Khi cơ thể bước vào tuổi dậy thì, dưới tác dụng của
cac hoocmôn FSH và LH (ICSH) do tuyến yên tiết ra, tinh
hoàn và buồng trứng sản sinh tinh trùng và trứng, các tế bào
kẽ trong tinh hoàn tiết ra testôstêrôn, các tế bào nang trứng
tiết ra ơstrôgen.

Câu 2. Dấu hiệu nào sao đây đều xuất hiện ở nam lẫn nữ
khi bước vào tuổi dậy thì?
A)

Tuyến mồ hôi và tuyến nhờn phát triển

B)

Sụn giáp phát triển, lộ hầu

C)

Da trở nên mịnh màng.

D)

Cả A, B, C

C©u 3: HM sinh dôc cã t¸c ®éng như­thÕ nµo ®èi víi c¬ thÓ:
a. ChØ cã ¶nh h­ưëng ®Õn sù h×nh thµnh nh÷ng ®Æc tÝnh sinh
dôc phô
b. ChØ cã ¶nh hư­ëng ®Õn sù h×nh thµnh giao tö (tinh trïng,
trøng)
c.
c. Võa ¶nh hư­ëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña giao tö, võa ¶nh
hưởng ®Õn sù h×nh thµnh nh÷ng ®Æc tÝnh sinh dôc phô.
d. ¶nh h­ưëng ®Õn toµn bé c¬ thÓ.