1

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

I. TUYẾN TỤY
Xác định vị trí
của tuyến tụy
trong cơ thể ?
- Nằm phía dưới dạ
dày, kéo dài từ tá
tràng đến lá lách.

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. TUYẾN TỤY:

Dựa vào kiến thức SGK cung
cấp, hoàn thành bảng chức năng
của tuyến tụy:
Chức năng đã biết
- Có 1 loại tế bào tiết dịch tuỵ theo
ống dẫn đổ vào tá tràng làm biến
đổi thức ăn ở ruột non.

Chức năng khác

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. TUYẾN TỤY:

C/năng
đã biết
C/năng
ngoại
tiết

-1 loại tế bào tiết dịch tuỵ
theo ống dẫn đổ vào tá
tràng làm biến đổi thức ăn
trong ruột non.

C/năng
khác
C/năng
nội tiết
- 2 loại tế bào tiết hoocmôn
điều hoà lượng đường trong
máu.
+Tế bào β: tiết hoocmôn
insulin.
+Tế bào α: tiết hoocmôn
glucagon.

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

I. TUYẾN TỤY
1.Vị trí
- Nằm phía dưới dạ dày, kéo dài từ tá tràng đến lá lách.
2.Chức năng của tuyến tụy
- Chức năng ngoại tiết: tiết dịch tụy.
- Chức năng nội tiết: TB ở đảo tuỵ tiết hoocmôn điều hoà lượng
đường trong máu.
=> Tuyến tuỵ là tuyến pha.

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN

I. TUYẾN TỤY
1, Vị trí
2, Chức năng của tuyến tụy
3, Vai trò của các hoocmon tuyến tụy
Quan sát sơ đồ sau kết
hợp thông tin SGK hoàn
thành sơ đồ điều hòa
lượng đường trong máu
sau?

Khi đường huyết
tăng (Sau bữa ăn)

…….1
tăng ( …
> 0,12%
...
)
+
Tế bào β

-

Đảo tuỵ

Insulin
3

Glucôzơ

Khi đường
huyết giảm
(Xa bữa ăn)
+

…….2
..... )
Gi
ảm ( …
< 0,12%

Tế bào α

-

Glucagôn
4

Glicôgen
5

Glucôzơ

Đường huyết giảm xuống mức Đường huyết tăng mức
bình thường
bình thường
+ Kích thích
Sơ đồ điều hoà lượng đường trong máu
- :Kìm hãm

I. TUYẾN TỤY
1, Vị trí:
2, Chức năng của tuyến tụy:
3, Vai trò của hoocmon tuyến tụy:

- Tế bào β: Tiết hoocmôn Insulin biến đổi glucozơ thành
glicogen=> giảm đường huyết.
- Tế bào α: Tiết hoocmôn glucagon chuyển hoá glicogen
thành glucozơ => tăng đường huyết.

Tácmàđộng
lậphuyết
=> Nhờ tác dụng đối lập của 2 loại hoocmôn
tỉ lệ đối
đường
của 2 hoocmon
luôn ổn định.
insulin và glucagon
có vai trò gì?

Liên hệ trong thực tế :

- Bệnh tiểu đường.
- Bệnh tiểu đường là do hàm lượng đường trong
máu cao làm cho thận không hấp thu hết nên
chúng ta sẽ đái tháo đừơng ra ngoài. Bệnh đái
đường là do tế bào β rối loạn nên không tiết
hoocmôn insulin
- Chứng hạ đường huyết: Là hàm lượng đường
trong máu giảm xuống, tế bào α không tiết
hoocmôn glucagôn.
9

Triêu trứng và các biến chứng của
bệnh tiểu đường

10

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. TUYẾN TUỴ:
II. TUYẾN TRÊN THẬN:

Quan sát hình trả lời
câu hỏi sau:
Nêu vị trí, số lượng của
tuyến trên thận?

Chú thích vào cấu tạo của tuyến trên thận :

3- Lớp

cầu

1- Vỏ tuyến
2- Tủy tuyến

4-

5-

Lớp
sợi

Lớp
lưới

12

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. TUYẾN TUỴ:
II. TUYẾN TRÊN THẬN:
Hãy nêu khái quát cấu tạo của tuyến
trên thận?
Tuyến trên thận có những chức năng
nào?

5 phút

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
II. TUYẾN TRÊN THẬN:
Màng
liên
kết

Vỏ tuyến

Lớp
cầu

Lớp
sợi

Lớp
lưới
Tủy
tuyến

Tiết hoocmon điều hoà các
muối natri, kali
trong máu
Tiết hoocmon điều hoà
đường huyết
Tiết hoocmon điều hoà
sinh dục nam
Tiết ađrênalin và noađrênalin
điều hoà tim mạch, hô hấp,dãn
phế quản và điều chỉnh lượng
đường huyết khi đường huyết
14
hạ.

Tiết 60: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. TUYẾN TUỴ:
II. TUYẾN TRÊN THẬN:
1, Vị trí : gồm một đôi nằm trên đỉnh hai quả thận

2, Cấu tạo : + Vỏ tuyến chia 3 lớp

lớp cầu
lớp sợi
lớp lưới

+ Tuỷ tuyến
3, Chức năng:
- Vỏ tuyến : Tiết hoocmon điều hoà các muối , điều hoà đường
huyết, điều hoà sinh dục nam
- Tuỷ tuyến : Tiết adrenalin và noradrenalin điều hoà lượng đường
huyết khi bị hạ lượng đường huyết  gây tăng nhịp tim,co mạch
tăng nhịp hô hấp , điều chỉnh đường huyết.

Tuyến
trênhoocmon
thận
….tiết
các
Khi
Adrenalin
đường
huyết
và có
Hoocmon glucogon có
chức
năng…
điều
sinh
dục
tăng
noradrenalin
caohòa
kích
thích
có
tác
…
chức năng…
nam.
tiếtdụng…
insulin.

X
9
8

CHÚC MỪNG ĐỘI ĐỎ CHÚC MỪNG ĐỘI VÀNG
Độivàng
vàngđược
được10
0 quả
1
2
3
4
5
6
7
8
9
quả
Đội
Độiđỏ
đỏđược
được10
0 quả
1
2
3
4
5
6
7
8
9
quả Đội

3
2
1
0

9
7

6
4

X
8

7
5

HẾT GIỜ

…điều
hòađường
lượng
Khi
lượng
Hoocmon
insulin
có
Tuyến
Tuyến
trên
tụy
thận
có
chức
gồm:
muối
natri
vàkích
kali
huyết
giảm
chức
năng…
năng…
….
trong
thích…tiết máu.
glucagon.

6
5
4
3
2
1
0

Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống:
Tuyến pha, giảm đường huyết, phần tủy,
điều hòa đường huyết, phẩn vỏ, ađrênalin
Tuyến pha vừa tiết dịch tiêu hoá, vừa tiết
Tuyến tuỵ là (1)……………
hoocmôn.
Có 2 loại hai loại hoocmôn là insulin và glucagôn có tác dụng điều
hoà lượng đường trong máu luôn ổn định: insulin làm (2)
tăng đường huyết khi đường huyết tăng, glucagôn làm (3)
……………………..
giảm đường huyết
……………..........
khi lượng đường trong máu giảm.
phần tủy
- Tuyến trên thận gồm phần vỏ và (4)……….
.... Phần vỏ tiết các
điều hoà đường huyết
hoocmôn có tác dụng (5)…………………
điều hoà các muối natri, kali trong máu và làm thay đổi các đặc
tính sinh dục nam
ađrênalin và norađrênalin có tác dụng điều
- Phần tuỷ tiết (6)……………….
hoà hoạt động tim mạch, hô hấp, góp phần cùng glucagôn điều
chỉnh lượng đường trong máu
17

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.
Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi:1,2,3,(SGK)
Xem trước bài 58 và làm bài tập bảng 58.1, 58.2
Bài tập điền từ trang 182,183

18