BÀI GIẢNG TIN HỌC CƠ SỞ
BÀI 14. ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
NỘI DUNG
Một số lĩnh vực ứng dụng điển hình
Các bài toán KHKT
Các bài toán quản lý
Ứng dụng trong quản lý hành chính
Thương mại điện tử
Tự động hoá
Giáo dục
Giải trí
THỜI KỲ ĐẦU CỦA INTERNET ?
Năm 1969 Bộ Quốc phòng Mỹ đã xây dựng dự án ARPANETđể nghiên cứu lĩnh vực mạng, theo đó các máy tính được liên kết với nhau và có khả năng tự định đường truyền tin ngay khi một phần mạng đã bị phá huỷ trong một cuộc chiến tranh
Năm 1972 Bob Kahn đã trình diễn mạng ARPANET để liên kết 40 máy. Ray Tomlinson của BBN đã phát minh ra e-mail
1973, Vinton Cerf phác thảo ra cấu trúc gateway và những ý tưởng cơ bản của Internet
Năm 1974 BBN đã xây dựng giao thức ứng dụng Telnet cho phép sử dụng máy tính từ xa.
Năm 1976, AT&T Labs phát minh ra dịch vụ truyền file FTP
Năm 1982 giao thức TCP/IP được dùng đối với mạng ARPANET. DOD tuyên bố chọn TCP/IP là giao thức chuẩn.
Năm 1991 Tim Berners Lee phát minh ra World Wide Web(WWW) dựa theo một ý tưởng về siêu văn bản được Ted Nelson đưa ra từ năm 1985.
HÌNH DUNG VỀ INTERNET
Mạng của các mạng
Mạng toàn cầu
Kho kiến thức chung của nhân loại
Xa lộ thông tin
Mạng toàn cầu theo giao thức TCP/IP
TÀI NGUYÊN TRÊN INTERNET
Các văn bản
Các ảnh (ví dụ như các thư viện hội hoạ)
Các tài liệu lưu trữ dưới dạng âm thanh (các bản nhạc, lời nói...)
Phim video số (một sự kết hợp của ảnh động và âm thanh)
Các phần mềm máy tính.
Ngày nay việc lấy các tài liệu này được tích hợp qua kết nối trên các trang siêu văn bản (hypertext) trong đó có thể lồng ghép văn bản, ảnh, phim, sách điện tử và các quá trình tương tác hai chiều như được thực hiện qua một ngôn ngữ lập trình như Java, VBscript. Đó chính là loại tài liệu mà ta gọi ngắn gọn là Web. Các báo điện tử thường là loại này.
Với Internet ta có thể sử dụng máy tính từ xa. Vì vậy tài nguyên trên Internet có thể là thiết bị
Chính toàn bộ hạ tầng viễn thông cho Internet trở thành một môi trường truyền thông
DỊCH VỤ TRÊN INTERNET
Trao đổi thông tin giữa các thành viên trong cộng đồng (thư điện tử, diễn đàn, hội thoại mạng, hội nghị từ xa, điện thoại Internet)
Khai thác các tài nguyên thông tin trên mạng (tra cứu thông tin qua WEB, gopher, FTP, Video theo yêu cầu...,
Sử dụng máy tính từ xa
Các dịch vụ khác nhờ sử dụng công nghệ Internet
Giao thức mạng rộng được sử dụng chính thức trên mạng Internet.
TCP/IP là một bộ giao thức mang tên của 2 giao thức chính là IP (Internet Protocol) và TCP (Transmission Control Protocol). Ngoài ra còn nhiều giao thức khác nữa
Độc lập với phần cứng, do đó có thể chạy trên nhiều loại máy tính miễn là hệ điều hành hỗ trợ cho TCP/IP
GIAO THỨC TCP/IP
Địa chỉ IP v4 là nhóm byte thường được viết theo kiểu dot decimal ví dụ: 203.15.5.12
Có nhiều lớp địa chỉ mà các lớp địa chỉ này khác nhau ở phần địa chỉ mạng và phần địa chỉ máy trong mạng (Host).
Cấu trúc địa chỉ : gồm mã lớp, địa chỉ mạng và địa chỉ host
Cơ quan quản lý địa chỉ là NIC (Network information Center). ở châu A, TBD là APNIC. Ở Việt nam là VNNIC (http://www.vnnic.net.vn)
ĐỊA CHỈ IP
ĐỊA CHỈ LỚP A
ĐỊA CHỈ IP
ĐỊA CHỈ LỚP B
ĐỊA CHỈ LỚP C
CƠ CHẾ DẪN ĐƯỜNG GIỐNG NHƯ CƠ CHẾ CHUYỂN PHÁT THƯ
Có nhiều bưu cục nhận và chia thư. Mỗi bưu cục được biết những vùng mà họ biết phải gửi trực tiếp còn những địa chỉ không biết gửi lên bưu cục cấp trên (hướng mặc định)
Các tỉnh miền đông
Các tỉnh miền tây
Đi quốc tế
Cao bằng
Lạng sơn
Hưng yên
TP HCM
Thanh Hà
Hải dương
Đi HP,QN
Hà nội
Cần Thơ
CƠ CHẾ DẪN ĐƯỜNG TRÊN INTERNET.IP ROUTING
Router là một máy tính chuyên dụng có chức năng chọn đuờng đi cho các gói tin trong mạng internet. Vì vậy cũng có thể nói Internet là hệ thống mạng của các mạng máy tính liên kết bởi IP Router.
Mỗi router có một bảng chọn đường, trong đó bao giờ cũng có một đường mặc định (default) để gửi các gói tin mà nó không rõ cổng.
Có nhiều giao thức chọn đường: chúng khác nhau ở tiêu chuẩn chọn đường như theo chi phí, theo độ ưu tiên, theo hiệu quả thời gian ...
205.1.5.20
205.1.5.23
205.1.5.*
156.1.3.21
156.1.4.11
156.1.*.*
112.6.3.20
112.6.1.23
112.0.*.*
Router
Router
Router
156.1.3.25
CẤU TRÚC GÓI TIN THEO IP
GIAO THỨC TCP
TCP là giao thức truyền tin từ ứng dụng tới ứng dụng (end-to-end) trong khi đó IP đảm bảo kết nối từ máy đến máy (host – to – host)
Cắt gói tin thành các gói có đánh số gửi đi độc lập, tại đích các gói này sẽ được kết hợp lại chính xác như nguyên bản
Kiểm soát sự trùng lặp, điều khiển việc yêu cầu phát lại
TCP đẩm bảo chất lượng truyền chứ không chú ý tới vấn đề định huớng trên mạng
DNS - Domain Name SystemH? TH?NG TấN MI?N
DNS cho phép dùng chữ để chỉ định các địa chỉ Internet. Chúng có nhiều truờng cách nhau bởi dấu chấm. Địa chỉ bằng chữ dễ hiểu, dễ nhớ hơn.
Các DNS server sẽ dịch domain name sang địa chỉ IP
Hệ thống mã hóa tên theo cây thư mục.
Ở Việt Nam, VNNIC là nơi quản lý tên miền. Từ năm 2006 đã cho người dùng được đăng ký tên miền cấp 2. Từ năm 2004 đã cho sử dụng tên miền tiếng Việt (miễn phí – nhưng hiệu quả thấp)


MOSTE
COLTECH
VNU
HUT
EDU
COM
GOV
ORG
NET
VN
DOMAIN NAME SYSTEM
Root Level Khu vực địa lý
Top LevelLĩnh vực hoạt động
COM Commercial
GOV Govermental
EDU Educational
AC Academic
ORG Organational
NET Network
MIL Military
INT International
NUS
SELAB
URL: Uniform Resource Locator
http://www.vnn/vn/index.htm
http://162.119.34.56/default.htm
ftp://vnuh.edu.vn/download
mailto://mail.vnu.edu.vn

GIao thức
Tên miền hay địa chỉ IP máy cung cấp dịch vụ
/Đường dẫn đến file
://
GIẢI PHÁP TIẾT KIỆM ĐỊA CHỈ IP
Không gian địa chỉ đang cạn kiệt nhanh
Để sử dụng hợp lý địa chỉ IP, người ta dung subnet mask để tách lớp địa chỉ lớn. Mặt nạ mạng con (subnet mask) để hai máy nhận ra nhau thuộc cùng một mạng con nếu chúng lọc qua mặt nạ (nhân logic từng bit) thì địa chỉ trở nên giống nhau ví dụ hai địa chỉ 192.216.23.16 và 192.216.23.32 sẽ cùng mạng theo mặt nạ mạng 255.255.255.0
Cấp phát động địa chỉ. Người sử sử dụng được cấp địa chỉ IP lúc truy nhập và bị thu hồi địa chỉ khi ra khỏi mạng để có thể cấp địa chỉ cho người khác
FIREWALL, PROXY
FireWall: Bức tường kiểm soát giao tiếp giữa một mạng nội bộ theo công nghệ Internet (gọi là intranet) và internet. Các gói tin không được phép sẽ bị lọc. Có thể lọc theo địa chỉ IP hoặc lọc theo dịch vụ. ở VN, các ISP bắt buộc phải sử dụng Firewall để đảm bảo an ninh trên Internet
Proxy: Một server ủy quyền xử lý trứơc các gói tin trước khi chuyển tiếp . Có thể dùng cơ chế này với rất nhiều mục đích như kiểm soát sử dụng, thông kê khai thác, biến đổi địa chỉ, thực hiện các dịch vụ riêng biết đối với người sử dụng ...
Internet
Proxy - Dịch vụ uỷ quyền
Xử lý lại các gói tin
Kiểm soát dịch vụ
Kiểm soát người dùng
Giả lập các phương tiện trên mạng
PROXY server
INTRANET
Internet
INTRANET
Firewall -bức tường lửa
Lọc theo địa chỉ IP
Lọc theo giao thức
Có thể dùng máy chủ hoặc router để làm FireWall
Không kiểm soát được các nối kết trực tiếp ngoài Firewall.
Không kiếm soát đượccác nội dung giao dịch.
Không kiểm soát được Virus trên Internet.
Intranet
Extranet
INTERNET
Proxy Server
Acces server
Web server
FireWall
Người sử
dụng từ xa
Người sử dụng
trong mạng
BẢO VỆ INTRANET
CÔNG CỤ TÌM KIẾM
Tình trạng chìm ngập trong dữ liệu mà vẫn thiếu tri thức - Tìm như thế nào cho có hiệu quả,
Có nhiều nhà cung cấp dịch vụ Internet đã xây dựng những công cụ tìm kiếm (search engine) như Yahoo, Altavista, Hotbot, Inforseek với các công cụ : dùng robot thăm dò các Website, Index các trang WEB và tìm kiếm nhanh theo chủ đề đã được Index
Có các phần mềm robot và các phần mềm huy động khả năng tìm kiếm của các nhà cung cấp dịch vụ Internet có công cụ tìm kiếm
CATCHING, MIRRORING
Công nghệ để lưu lại các gói tin. Các trang tin do người sử dụng tra cứu sẽ được giữ lại tạm thời một thời gian. Nếu có người khác tra cứu cùng trang sẽ dùng trang lưu trữ để phát luôn không cần tìm lại trên Internet
Tổ chức các server để quản lý hiệu quả hơn, thông tin tra cứu đỡ phải chuyển qua nhiều chặng. Mirroring là phương pháp tạo các bản sao ở nhiều website
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP

CẢM ƠN ĐÃ THEO DÕI
HẾT BÀI 13. HỎI VÀ ĐÁP