Tiết 40:
ƯU THẾ LAI
I. Hiện tượng ưu thế lai
So sánh cây và bắp của cây lai F1 với cây và bắp của 2 dòng tự thụ phấn?
Em hãy nhận xét về sự sinh trưởng, phát triển, năng suất … của cơ thể ưu thế lai F 1 với cơ thể bình thường?
Giống lúa DT17
(Năng suất cao, chất lượng gạo cao)
Lợn Đại Bạch lai lợn Ỉ
Ch?ng ch?u t?t
Tang tr?ng nhanh
T? l? nac cao..

Giống Cà chua lai
- Sinh trưởng khỏe.
Kháng bệnh tốt.
Khối lượng quả lớn.
Năng suất cao.
Theo em, ở sinh vật gen trội thường có lợi hay gen lặn có lợi?
Vậy muốn con lai mang nhiều đặc điểm có lợi nhất ta phải làm như thế nào?
II. Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai
Xét các phép lai sau:
a/ P: aaBbCc X AaBBCC
b/ P: Aabbcc X AABbCc
c/ P: AaBbCc X aaBBCc
d/ P: AAbbCC X aaBBcc
Em hãy cho biết phép lai nào sẽ cho con lai F1 hoàn toàn kiểu hình trội có lợi?
Em hãy nhận xét về kiểu gen của các cá thể được chọn làm bố, mẹ.
Em hãy nhận xét về kiểu gen, kiểu hình của con lai F1
AaBbCc
Hình: Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp
*Muốn khắc phục hiện tượng ưu thế lai giảm dần qua các thế hệ ta cần phải làm gì?
III. Phương pháp tạo ưu thế lai
1) Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây trồng
Giống ngô lai LVN10 chịu hạn, chống đổ, kháng sâu bệnh tốt, năng suất 8 -12 tấn/ha
Lai khác dòng:
Giống lúa DT17
Lai khác thứ
P : Giống lúa DT10 x Giống lúa OM80
(Năng suất cao) (Chất lượng cao)
2) Phương pháp tạo ưu thế lai ở vật nuôi
Lợn Ỉ
Lợn Đại Bạch
Lợn Lai
x
Bò vàng Thanh Hóa
Bò sữa Hônsten Hà Lan
Bò lai sind
x
(Chịu khí hậu nóng, cho 1000kg sữa/con/năm)





















1/ Một Bác nông dân có 2 giống bưởi quả to, vỏ dày, ít hạt, chua có kiểu gen AAbbCCdd và bưởi quả nhỏ, vỏ mỏng, nhiều hạt, ngọt có kiểu gen aaBBccDD.
?Bác muốn tạo giống bưởi có đặc điểm: quả to, vỏ mỏng,ít hạt, ngọt từ 2 giống bưởi trên.
▼3/ Để duy trì giống lai có 4 đặc điểm tốt trên Bác phải sử dụng phương pháp nào?
▼2/ Nếu Bác tiếp tục cho lai giữa các cá thể của giống lai mới thì Bác có thu được giống lai tốt hơn nữa không? Vì sao?
▼1/ Theo em Bác nông dân cần làm gì để có giống lai mong muốn? Vì sao?
IV/ Củng cố
Câu 1: Để tạo ưu thế lai, khâu quan trọng đầu tiên là gì?
Lai khác dòng.
Lai kinh tế.
Tạo ra các dòng thuần.
Lai khác thứ
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất.
Câu 2: Ở cây trồng, biện pháp nào được sử dụng để duy trì ưu thế lai?
a. F1 ®­îc lai trë l¹i víi bè hoÆc mÑ.
b. Cho F1 lai víi nhau.
c. Dïng ph­¬ng ph¸p gi©m, chiÕt, ghÐp.
Hướng dẫn về nhà
* Học bài cũ:
- Nắm khái niệm, nguyên nhân, các phương pháp tạo ưu thế lai
- Giải thích tại sao không dùng cơ thể lai F1 để nhân giống
- Khái niệm, hình thức lai kinh tế ở nước ta
* Chuẩn bị bài mới: Thực hành “Tập dượt thao tác giao phấn”