GV th�c hiƯn DUONG TR?NG QU?NH
Bài 24: Thu?ng th?c M? thu?t
GV Thực hiện: Nguyễn Thị Huyền
B�i 18:V�i nét v? tranh dân gian
Vi?t Nam
I- Th? n�o l� tranh dân gian Vi?t Nam?
II- Tranh Dông H? v� tranh H�ng Tr?ng:
I- Gá tr? ngh? thu?t:
Th? n�o l� tranh dân gian
Vi?t Nam ?
Quan sát tranh sau để trả lời câu hỏi.
Th? n�o l� tranh dân gian Vi?t Nam?





Là loại tranh được lưu hành rộng rãi trong dân gian.

b. Thường có 2 loại tranh: Tranh tết và tranh thờ.

Cả a và b đều đúng.

d. C? a v� b d?u sai.
Hãy nêu tên một số địa phương nổi tiếng về sản xuất tranh dân gian?
M?t số địa phương nổi ti?ng v? s?n xu?t tranh l� Đông H?, H�ng Trống, Kim Ho�ng, l�ng Sình,..
II. Tranh Đông Hồ v� tranh Hàng Trống:
1. Noi s?n xu?t
2. Tác gi? v� th?i di?m l�m tranh
3. N?i dung tranh
4. M�u s?c
5. Du?ng nét
6. Cách th?c hi?n
7. D?i tuong ph?c v?
Theo em nơi s?n xu?t c?a 2 dòng tranh n�y l� ở dâu?
Tranh Đông Hồ v� tranh H�ng Trống do nh?ng ai l�m ra v� v�o lúc n�o?
Quan sát v� sắp xếp theo dòng tranh:
Tranh Đông Hồ:
Tranh H�ng Trống
Quan sát tranh và tham khảo thêm những thông tin sau đây
Do ra đời để đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của người dân, gắn bó chặt chẽ với đời sống thường nhật của người dân nơi thôn dã cho nên đề tài của tranh hết sức phong phú. Tranh phản ánh từ những gì gần gũi, thân thiết nhất với người dân cho đến những điều thiêng liêng cao quý trong các tranh thờ.
Những đề tài dân dã như: cóc, chuột, đàn gà, hái dừa, đánh ghen, khiêng trống, đánh vật... Cùng tồn tại với những đề tài như: Phú Quý, Tố Nữ, ...
Lịch sử Việt Nam cũng là một đề tài được tranh dân gian đề cập đến rất nhiều, như: bà Trưng Trắc cưỡi voi xung trận, Ngô Quyền đánh quân Nam Hán, Đinh Bộ Lĩnh cờ lay tập trận... rồi sang thời kỳ lịch sử hiện đại có Việt Nam độc lập, bình dân học vụ, bắt sống giặc lái máy bay, Bác Hồ về thăm làng...
Dòng tranh này có đề tài rất phong phú, nó phản ảnh hầu như tất cả những gì diễn ra trong cuộc sống, sinh hoạt thường ngày cũng như những mối quan hệ xã hội ở miền nông thôn Bắc Bộ. Từ những gì dân dã nhất như hái dừa, đánh ghen, gà trống,... cho tới những bức tranh thờ: Phú Quý, Nhân Nghĩa...
Nh?ng n?i dung chính trong tranh Đông H? v� tranh H�ng Tr?ng l� gì?
Hãy quan sát các tranh mẫu và đọc thông tin tham khảo sau:
Mỗi dòng tranh thường có cách tạo màu, pha chế màu sắc riêng, nhưng nhìn chung thì màu sắc cho những bức tranh thường được tạo nên từ những nguyên liệu đơn giản, dân dã bằng rất nhiều phương pháp khác nhau.
Ví dụ như trong tranh Đông Hồ, thường chỉ có 3 đến 4 màu mà thôi, màu sắc được tạo nên từ:
Than xoan tạo màu đen,
Rỉ đồng tạo màu xanh,
Hoa hòe tạo màu đỏ,
Lá chàm tạo màu xanh mát,
Màu vàng ấm lấy từ hoa hoè hay quả dành dành,
Màu trắng óng ánh thì dùng vỏ trai điệp ở biển nghiền mịn...
Còn với tranh Hàng Trống, thì:
Màu đen của tranh được làm từ tro rơm nếp hay tro lá tre được đốt và ủ kỹ,
Màu vàng cũng tạo nên từ hoa hoè,
Màu chàm từ các nguyên liệu của rừng núi,
Màu son của sỏi đồi tán nhuyễn.
Những màu sắc đó lại được pha với dung dịch hồ nếp cổ truyền tạo cho tranh Hàng Trống một vẻ óng ả và trong trẻo mà các loại màu hiện đại không thể nào có được.
Em có nh?n xét gì về đặc điểm m�u sắc của 2 dòng tranh n�y?
Còn về đường nét trong cả 2 dòng tranh n�y khác nhau như thế n�o?
Hãy tham khảo những thông tin sau để tìm ra cách thực hi?n 1 b?c tranh Đông Hồ.
Tranh làng Ðông Hồ không phải vẽ theo cảm hứng nghệ thuật mà người dùng ta dùng ván để in. Ðể có những bản khắc đạt đến trình độ tinh xảo phải có người vẽ mẫu. Những người vẽ mẫu và bản khắc ván đòi hỏi họ phải có lòng yêu nghệ thuật và tâm hồn nghệ sĩ, đặc biệt phải có trình độ kỹ thuật cao. Công đoạn in tranh có lẽ không khó lắm bởi lẽ ai cũng có thể phết màu lên ván rồi in.
ngoài những đường nét màu đen chủ đạo còn được khắc các bản gỗ in màu – tranh mẫu có bao nhiêu màu thì có bấy nhiêu bản gỗ khắc in màu đi kèm
Hãy tham khảo những thông tin sau để tìm ra cách th?c hi?n 1 b?c tranh H�ng Trống.
Khác với dòng tranh Đông Hồ, nó không được in tất cả bằng ván khắc mà chỉ in "một nửa", in những đường nét chính sau đó lại tô vẽ lại, cụ thể kỹ thuật tranh Hàng Trống kết hợp đường nét in đen từ bản khắc gỗ, với việc tô màu phẩm bằng tay, dùng bút mềm quệt phẩm nước, luôn luôn tạo được những chuyển sắc đậm nhạt tinh tế làm cho màu sắc rất uyển chuyển. Nhờ vậy, mà nó đáp ứng được đòi hỏi của khách mua tranh chốn kinh kỳ.
T? những yếu t? đã phân tích em có thể đoán được đối tượng phục vụ của từng loại tranh không?
III. Giá trị nghệ thuật:
Thảo luận nhóm:
DẶN DÒ
Chuẩn bị bài mới.
Mang theo giấy vẽ.
“Trong như ngọc, trắng như ngà Đây chèo đấy hứng cho vừa lòng nhau”(Hứng Dừa)“Thôi thôi một giận làm lànhChị đừng tức giận cho nhục lòng ta”…( Đánh Ghen)
Đông đảo khách tham quan gian hàng giới thiệu tranh Đông Hồ của nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả.
Đám Cưới Chuột
Thơ : Ngô Văn PhúTrạng Chuột ơn vua cưới vợ làng,
Kiệu son lộng lẫy lọng hoa vàng !
Nàng dâu xứ chuột chân đi đất,
Ngón nhỏ bùn non vẫn dính chân ! Có con mèo mướp ngồi trên chốc,
Chổm hổm vênh râu, nhận lễ dâng
Chú chuột thổi kèn chân dúm lại,
Con chép đồng quê, vẩy ngấn vàng !
Giấy điệp là loại giấy dân gian của Việt Nam, thường được nhắc tới cùng với tranh Đông Hồ. Trong quy trình sản xuất giấy điệp, người ta nghiền nát vỏ con điệp, một loại sò vỏ mỏng ở biển, rồi trộn bột đã nghiền với hồ (có lẽ là bột gạo nếp đã được nấu) rồi dùng chổi lá cây thông quét lên mặt giấy dó. Chổi lá thông tạo nên những ganh chạy theo đường quét và vỏ điệp tự nhiên cho màu trắng, có ánh lấp lánh những mảnh điệp nhỏ dưới ánh sáng, có thể pha thêm màu khác vào hồ trong quá trình làm giấy điệp.

Hướng dẫn sử dụng PowerPoint

Xem tài liệu kèm theo.

ngoài những đường nét màu đen chủ đạo còn được khắc các bản gỗ in màu – tranh mẫu có bao nhiêu màu thì có bấy nhiêu bản gỗ khắc in màu đi kèm