Em hãy thảo luận nhóm 4 và
nêu đặc điểm, tính cách nào
của “Chúa tể sơn lâm” ?

01. Đọc – Chú thích

a. Đọc
- GV gọi 1 HS đọc bài.
- Yêu cầu: Đọc chú ý ngắt nghỉ dấu câu chú ý lời của
nhân vật trong câu truyện

01. Đọc – Chú thích

b. Chú thích
Huyện Đông Triều : địa phương ở vùng đông bắc Bắc Bộ
Bà đỡ : người phụ nữ làm nghề đỡ đẻ.
Lạng : đơn vị đo khối lượng thời xưa, xấp xỉ 37,8 gam.
Huyện Lạng Giang : nay thuộc tỉnh Bắc Giang.
Tiều phu : người làm ghề đốn củi.

02. Tìm hiểu chung

a. Tác giả:
Vũ Trinh (1759-1818)Là một nhà nho quê ở làng Xuân Lan,
huyện Lang Tài, trấn Kinh Bắc (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh).
Phong cách sáng tác: ông sáng tác cả thơ và văn xuôi
Một số tác phẩm nổi tiếng: Lan Trì kiến văn lục, Cung oán thi
tập, Trúc Lâm tông chỉ nguyên thanh, Sứ Yên thi tập, Hoàng
Việt luật lệ…

02. Tìm hiểu chung

b. Tác phẩm

02. Tìm hiểu chung

b. Tác phẩm
- Xuất xứ: Tác phẩm thứ 8 trong 45 trong Lan Trì kiến văn lục.
- Thể loại: Truyện ngắn (Con hổ có nghĩa thuộc loại truyện hư cấu,
truyện được sáng tác nhằm đề cao ân nghĩa trong đạo lý làm người)
- Phương thức biểu đạt: Tự sự.

Phần 1: Từ đầu đến “nhờ có số bạc

01

ấy bà mới sống qua được”.
 Bà đỡ Trần giúp hổ cái đẻ và được
hổ trả ơn một cục bạc.
Phần 2: Còn lại.

02

 Bác tiều phu giúp hổ lấy khúc xương mắc
trong cổ họng và được hổ trả ơn.

 Câu chuyện thứ nhất: Hổ cái đau đẻ, hổ
đực đi tìm bà đỡ Trần ở huyện Đông
Triều. Bà đỡ cho hổ cái uống thuốc, xoa
bóp bụng và giúp hổ đẻ được. Hổ đực
mừng rỡ và đền ơn bà cục bạc.
 Câu chuyện thứ hai: Bác tiểu mỗ ở huyện
Lạng Giang đang bổ củi ở sườn núi thấy
một con hổ bị hóc xương bèn giúp hổ lấy
xương ra. Để tạ ơn, hổ đền ơn bác cả khi
sống và khi chết.

1. Cuộc gặp gỡ con hổ với bà Trần

Em hãy hoàn thành PHT
sau theo nhóm đôi !
Nhân vật

Con Hổ

Nhân vật

Hành Động

Cách giúp đỡ hổ

Nhận Xét

Kết quả

Bà Trần

* Hành động Hổ
Hổ cái sắp sinh con; Hổ đực đi tìm bà đỡ
Trần; Hố đực lao tới cõng bà, chạy như bay
xuyên qua bụi rậm, gai góc; Hổ luôn luôn
bảo vệ cho bà đỡ  Hành động khẩn
trương thể hiện tình cảm của tình mẫu tử

* Hành động Bà Trần
lúc đầu bà rất sợ lo
lắng lúng túng không
biết làm gì, sau đó bà
đồng ý đỡ đẻ cho hổ
cái

thiêng liêng
 Hổ thủy chung, biết ơn và đền đáp ơn
nghĩa cho người đã giúp đỡ mình

Kết quả

Cách bà Trần giúp Hổ
- Lấy thuốc kích đẻ trong dải áo

- Hổ cái sinh con , nằm phục xuống, dáng

- Hoà với nước suối cho hổ cái uống

mệt mỏi

- Xoa bụng cho nó

- Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con mình

 Bà Trần có tấm lòng hy sinh nhân hậu, yêu thường, tốt
bụng luôn giúp đỡ mọi người bất kì lúc nào có thể

2. Cuộc gặp gỡ của con hổ với bác tiều
phu
- Địa điểm: huyện Lạng Giang
- Không gian: thung lũng trước ngọn núi.
- Thời điểm: bác tiều phu đang kiểm củi
- Hoàn cảnh: hổ bị hóc xương, đau đớn, bất lực.
- Thái độ: chủ động thò tay vào trong họng hổ để lấy ra chiếc xương bò to.

 Sự can đảm, dũng cảm và lòng yêu thương loài vật của bác Tiều
Phu

Kết quả

Cách hổ tri
ân

Hổ liếm mép, thoải

Nhìn khuôn mặt bác tiều phu (để ghi nhớ khuôn mặt ân

mái vì đã lấy được

nhân)  Mang hươu đến và gầm dữ dội  Khi bác tiều phu

xương trong cổ

mất , hổ đến trước mộ thể hiện lòng xót xa đối với ân nhân

họng

đã khuất  Đến ngày giỗ, hổ mang các con vật đến để
ngoài cửa trong mấy chục năm liền

3. Tiếng gầm của hai con hổ ở cuối câu
chuyện.

Con hổ thứ
nhất

Biểu hiện
Ý nghĩa

Con hổ thứ
hai

3. Tiếng gầm của hai con hổ ở cuối câu
chuyện.

Con hổ thứ nhất

Con hổ thứ hai

Biểu hiện

Gầm lớn

Gầm gừ, gáo lớn.

Ý nghĩa

Một lời chào ân nhân
đang ở khoảng cách khá
xa (độ lớn của âm thanh

Độ lớn của âm thanh lúc
đầu là nhỏ hơn, chỉ “gầm
gừ” như lời “tâm sự”, sau

cần cho khoảng cách này) “gào lớn” như thế thể
hiện nỗi đau thương trong
lòng đối với ân nhân đã
khuất.

- Mượn chuyện loài vật để nói lên chuyện con
người. 
- Kết hợp linh hoạt các biện pháp nhân hóa, so sánh,
…

  Văn bản “Con hổ có nghĩa” kể về hai câu chuyện
riêng lẻ những liên quan đến nhau, đều mang lại
những bài học, đề cao ân nghĩa trong đạo lí là người.
Từ đó, tác giả muốn nhắn nhủ đến người đọc phải
biết ơn những người đã giúp đỡ mình.

RUNG
CHUÔNG VÀNG

CÂU HỎI 1
Con hổ được bà Trần giúp đỡ bà Trần
trong hoàn cảnh nào?

Đáp án:
Hổ cái sinh con , nằm phục xuống,
dáng mệt mỏi

10
123456789
BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 2

10
123456789
BẮT
ĐẦU

Nêu cảm nhận của em về tính cách của Hổ
khi được bà Trần giúp đỡ

Đáp án:
Hổ thủy chung, biết ơn và đền đáp
ơn nghĩa cho người đã giúp đỡ mình

CÂU HỎI 3
Em cảm nhận gì về tiếng gầm của con Hổ ở
cuối mỗi câu truyện

10
123456789

Đáp án:
Đó đều là những tiếng gầm của sự biết ơn, những tiếng
gầm như một lời chào tạm biệt, như một lời cảm ơn.
Như tiếng gầm của chú hổ chuyện bác tiều phu còn là
tiếng gầm của sự đau xót.

BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 4
Con hổ đã làm gì để tri ân người tiều
phu và bà Trần
Đáp án:

Ắ
T
Đ
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Ầ
U

- Bà đỡ Trần đã đỡ đẻ cho hổ cái.
- Bác tiều phu giúp con hổ trán trắng lấy khúc
xương bò mắc ngang họng ra.
=> Các con hổ đã được bà đỡ Trần và bác tiều phu
giúp đỡ rất tận tình, bằng cả tấm lòng.

CÂU HỎI 5

Truyện Trung đại Việt Nam.
Đáp án:

Truyện Trung đại Việt Nam.

Ắ
T
Đ
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Ầ
U