BÀI 7

TRÍ TUỆ DÂN GIAN
Văn bản 2 :

NHỮNG KINH NGHIỆM
DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
NGỮ VĂN 7
CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

Khởi động

Điền các từ thích hợp để hoàn thiện khái niệm sau:
Tục ngữ là một thể loại … …sáng tác dân gian

Về nội
dung,
tục ngữ
thể hiện
kinh
nghiệm
của nhân
dân về

………………..
Thiên nhiên

Lao động sản xuất
………………

........................
Con người và xã hội

Tiết :

NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

B.HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc :
GV hướng dẫn HS đọc bài
Giọng điệu chậm rãi, rõ ràng, chú ý các vần lưng, ngắt nhịp ở vế đối
trong câu hoặc phép đối giữa 2 câu

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc :
1. Tấc đất tấc vàng.
 2. Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.
 3. Nhai kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa.
4. Khoai ruộng lạ, mạ ruộng quen.
 5. Mưa tháng Tư hư đất, mưa tháng Ba hoa đất.
6.
Lú́ a chiêm né́ p ở đầu bờ,
  Hễ̃ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
2. Chú thích.
? Dựa vào phần chú thích em hãy đọc các từ khó

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:

3. Chủ đề :
Các câu tục ngữ trong bài nói về chủ đề gi?
Các câu tục ngữ đều nói về lao động sản xuất.

Tấc đất tấc vàng

Đất
được
coi
như
vàng,
thậm
chí
hơn
Nội dung:
vàng
Tấc là đơn vị đo diện tích, thể tích nhỏ
nhất
Đất quý như vàng vì đất nuôi sống con
CSTT
người, thậm chí hơn vàng vì không có
đất thì con người không thể tồn tại
được

Nghệ thuật:

So sánh, cách nói ngắn gọn

Tiết 73:
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:
Câu 2:
Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.
.
.

Nghệ thuật
+ Câu hai vế, gieo vần.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:
Câu 2:
Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.
.

Nghệ thuật
+ Câu hai vế, gieo vần.
+ Kết cấu: nhân-quả.
Nội dung: Con người đẹp nhờ khoác trên mình bộ quần
áo mắc tiền, sang trọng, lúa tốt là vì được chăm bón phân.

Tiết 73:
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 3:
Nghệ thuật:

Nhai kỹ no lâu, cày sâu tốt lúa.

+ Hình thức: Câu hai vế, gieo vần,
+ Kết cấu: nhân-quả.
Nội dung: Cày sâu thì lúa tốt, vì đất có tơi xốp lúa mới dễ hút
màu; ví như cơm nhai kỹ thì ruột hấp thụ được
nhiều.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 4:
Tháng giêng rét đài, tháng hai rét lộc, tháng ba rét nàng bân

Nghệ thuật
+ Hình thức: Câu ba vế, gieo vần.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 4: Khoai ruộng lạ, mạ ruộng quen.
Nghệ thuật
+ Hình thức: Câu 2 vế, gieo vần.
+ kết cấu: nhân-quả.
Nội dung: Một kinh nghiệm trồng trọt, khoai trồng ruộng lạ mới
tốt, nhưng mạ thì phải gieo ở ruộng quen mới tốt.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 5: . Mưa tháng Tư hư đất, mưa tháng Ba hoa đất.

Nghệ thuật
+Hình thức: Gieo vần, 2 vế.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 5:
Mưa tháng Tư hư đất, mưa tháng Ba hoa đất.
Nghệ thuật
+Hình thức:
Gieo vần, 2 vế.
Nội dung: Kinh nghiệm trong trồng trọt của ông cha ta : thường thì
đến tháng ba âm lịch hoa màu rất cần nước nên cơn mưa lúc này rất
có ích cho hoa màu nhưng đến thángtư lúc ấy cây trồng đang trong
quá trình phát triển ít cần nước nên những cơn mưa lớn tháng tư sẽ
làm hư đất, hư cây trồng.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

Câu 6:
 

Lú́ a chiêm né́ p ở đầu bờ,
Hễ̃ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

Nghệ thuật
+Hình thức: Gieo vần, giống thể lục bát.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

Câu 6:
 

Lú́ a chiêm né́ p ở đầu bờ,
Hễ̃ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

Nghệ thuật
+Hình thức:
Gieo vần, thơ lục bát, nhân hóa.
Nội dung: Trồng lúa vào vụ chiêm  (vụ lúa trong mùa hè thường khô
hạn và thiếu nước) nên cây lúa chỉ đật tầm ngang bờ ruộng thôi.Hễ
nghe sấm động (có sấm động dẫn đến mưa dông) cây lúa sẽ trổ bông
và cho mùa màng bội thu.

Tiết :

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
III – TỔNG KẾT:

NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

1. Nghệ thuật:
- Cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc.
- Kết cấu diễn đạt theo kiểu đối xứng, nhân quả, hiện tượng và ứng xử cần thiết.
- Tạo vần, nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận dụng.
2. Nội dung:
Tục ngữ về lao động sản xuất là những kinh nghiệm từ quan sát và là bài
học quý giá của nhân dân ta.

Tiết :
NHỮNG KINH NGHIỆM DÂN GIAN
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

I – TÌM HIỂU CHUNG:
II – PHÂN TÍCH:
III – TỔNG KẾT:

IV – LUYỆN TẬP:

Trò chơi:

Ai nhanh hơn?
GV cho 4 tổ thi tìm tục ngữ theo 2 chủ đề
trên, trong vòng 4 phút tổ nào tìm được
nhiều thì sẽ chiến thắng và có điểm miệng.