DẠY HỌC TRÊN TRUYỀN HÌNH

Giáo viên: Trần Thị Kim Liên
Trường THCS Nguyễn Du – Hoàn Kiếm

Các kiểu
văn bản và
phương thức
biểu đạt

1

TỰ SỰ

2

MIÊU TẢ

3

BIỂU CẢM

4

NGHỊ LUẬN

5

THUYẾT MINH

6

HÀNH CHÍNH - CÔNG VỤ

VĂN BẢN HÀNH CHÍNH – CÔNG VỤ
1

ĐƠN TỪ

2

VĂN BẢN ĐỀ NGHỊ

3

VĂN BẢN BÁO CÁO

4

VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH

5

VĂN BẢN THÔNG BÁO

6

BIÊN BẢN

7

HỢP ĐỒNG

8

THƯ ĐIỆN CHÚC MỪNG, THĂM HỎI

LỚP 6
LỚP 7

LỚP 8

LỚP 9

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức:
- Hiểu những trường hợp cần viết văn bản thông báo.
- Nắm được đặc điểm của văn bản thông báo
Kỹ năng:
- Biết cách làm một văn bản thông báo đúng quy cách
- Biết cách sửa chữa những lỗi cơ bản thường mắc khi viết
văn bản thông báo
Tư tưởng:
Có ý thức sử dụng văn bản thông báo trong thực tế.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
Đặc điểm của văn bản
thông báo
Cách làm văn bản
thông báo
Luyện tập
Vận dụng

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
1. Ví dụ (SGK trang 140, 141)
Trong các văn bản sau, ai là người
thông báo? Ai là người nhận thông báo?
Mục đích thông báo là gì?

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
1. Ví dụ (SGK trang 140, 141)
Nội dung thông báo thường là gì?
Nhận xét về thể thức của văn bản
thông báo?

Văn bản 1

Văn bản 2

KT. HIỆU TRƯỞNG
PHÓ HIỆU TRƯỞNG

LIÊN ĐỘI TRƯỞNG
Nguyễn Văn Bằng

Văn bản 1

Văn bản 2

Mục đích
Người nhận
thông báo

Nội dung

KT. HIỆU TRƯỞNG
PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Nguyễn Văn Bằng

Người
thông báo

LIÊN ĐỘI TRƯỞNG

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
Văn bản

Mục đích

Văn bản 1 Truyền đạt thông tin
về kế hoạch duyệt
các tiết mục văn
nghệ

Người viết thông báo Người nhận thông báo
Phó hiệu trưởng

Nội dung

Các giáo viên chủ nhiệm

Duyệt các tiết mục văn

Lớp trưởng các lớp

nghệ của các khối lớp tại
hội trường theo lịch (thời
gian, địa điểm)

Văn bản 2 Truyền đạt thông tin
về kế hoạch Đại hội
đại biểu liên đội
TNTP Hồ Chí Minh

Văn bản

Truyền đạt
những
thông tin
cụ thể

Liên đội trưởng

Các chi đội TNTP Hồ Chí
Minh trong toàn trường

Cơ quan, đoàn
thể, người tổ
chức

Những người dưới
quyền, thành viên
đoàn thể, người
quan tâm

=> Viết văn bản thông báo

Nội dung công việc, qui
định, thời gian, địa điểm,…

Nội dung
thông báo

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
1. Ví dụ (SGK trang 140, 141)
Hãy dẫn ra một số trường hợp
cần viết thông báo trong học tập và
sinh hoạt ở trường?

Một số tình huống cần viết thông báo
trong học tập và sinh hoạt ở trường:

- Thông báo phát động phong trào
ủng hộ người nghèo.
- Thông báo về kế hoạch chuẩn bị
Hội khỏe Phù Đổng.
- Thông báo về kế hoạch ôn tập và
thi kết thúc năm học.
- Thông báo kế hoạch bồi dưỡng
học sinh giỏi.
...

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
1. Ví dụ (SGK trang 140, 141)
2. Ghi nhớ 1, 2 (SGK trang 143)

- Thông báo là loại văn bản truyền đạt những thông tin cụ thể từ phía
cơ quan, đoàn thể, người tổ chức cho những người dưới quyền, thành
viên đoàn thể hoặc những ai quan tâm nội dung thông báo được biết để
thực hiện hay tham gia.
- Văn bản thông báo phải cho biết rõ ai thông báo, thông báo cho ai,
nội dung công việc, quy định, thời gian, địa điểm, … cụ thể, chính xác.

II. Cách làm văn bản thông báo
1. Tình huống cần làm văn bản thông báo

Trong các tình huống sau đây, tình huống nào
phải viết thông báo?
Tình huống
a) Một học sinh bị mất chiếc xe đạp, muốn báo cáo với
công an.
b) Sắp tới, nhà trường sẽ tổ chức đợt tổng vệ sinh trong toàn
trường để góp phần xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp.
c) Gần cuối năm học, Ban chỉ huy liên đôi TNTP Hồ Chí
Minh muốn triệu tập các Ban chỉ huy chi đội để bàn về việc
tổng kết hoạt động của liên đội trong năm học này.

Văn bản
Tường trình
Thông báo

Thông báo

KT. HIỆU TRƯỞNG
PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Nguyễn Văn Bằng

Thể thức
mở đầu

Tên cơ quan chủ quản
và đơn vị trực thuộc

Quốc hiệu,
tiêu ngữ

Số công văn

Địa điểm,
thời gian

Tên văn bản
Người nhận thông báo

Nội dung
thông báo

Nội dung công việc
Quy định
Thời gian, địa điểm

Thể thức
kết thúc

Nơi nhận

KT. HIỆU TRƯỞNG

Người thông báo;
Chữ kí họ tên, chức
vụ

Nguyễn Văn Bằng

PHÓ HIỆU TRƯỞNG

MỘT VĂN BẢN
THÔNG BÁO
CẦN CÓ CÁC
MỤC

1. Tên cơ quan chủ quản và đơn vị trực thuộc
2. Số công văn
3. Quốc hiệu, tiêu ngữ
4. Địa điểm, thời gian
5. Tên văn bản
6. Người nhận thông báo
7. Nội dung thông báo
8. Nơi nhận
9. Người thông báo
( chức vụ; chữ kí và họ tên)

II. Cách làm văn bản thông báo
1. Tình huống cần làm văn bản thông báo
2. Cách làm văn bản thông báo
3. Ghi nhớ 3

Văn bản thông báo phải tuân thủ thể thức hành chính, có ghi
tên cơ quan, số công văn, quốc hiệu và tiêu ngữ, tên văn bản,
ngày tháng, người nhận, người thông báo, chức vụ người thông
báo thì mới có hiệu lực.

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
II. Cách làm văn bản thông báo

Ghi nhớ
- Thông báo là loại văn bản truyền đạt những thông tin cụ thể từ phía cơ
quan, đoàn thể, người tổ chức cho những người dưới quyền, thành viên
đoàn thể hoặc những ai quan tâm nội dung thông báo được biết để thực
hiện hay tham gia.
- Văn bản thông báo phải cho biết rõ ai thông báo, thông báo cho ai, nội
dung công việc, quy định, thời gian, địa điểm, … cụ thể, chính xác.
- Văn bản thông báo phải tuân thủ thể thức hành chính, có ghi tên cơ
quan, số công văn, quốc hiệu và tiêu ngữ, tên văn bản, ngày tháng, người
nhận, người thông báo, chức vụ người thông báo thì mới có hiệu lực.

LƯU Ý
Tên văn bản dùng chữ in hoa
Chừa khoảng cách hơn một
dòng giữa các phần quốc hiệu và
tiêu ngữ, địa điểm và thời gian
làm thông báo, tên văn bản và
nội dung thông báo để dễ phân
biệt
KT. HIỆU TRƯỞNG
PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Nguyễn Văn Bằng

Không viết sát lề giấy bên trái,
không để phần trên trang giấy
có khoảng trống quá lớn

Phân biệt thông báo với thông cáo, chỉ thị

Thông báo

Thông cáo

Chỉ thị

Giống nhau

- Đều là văn bản của cấp trên, của các cơ quan nhà nước và đoàn thể
gửi xuống cấp dưới hoặc đông đảo nhân dân và hội viên

Khác nhau

Thông báo có thể có cả
nội dung thông tin lẫn nội
dung tác động hành động
song cũng có thông báo
chỉ đơn thuần là thông tin
để mọi người được biết.

Thông cáo có tầm vĩ
mô hơn, thường là các
văn bản của Nhà nước
ở cấp cao với nội dung
về một vấn đề có tầm
quan trọng nhất định

Chỉ thị có tính chất
pháp lệnh cao hơn,
nặng về tác động hành
động, phải thi hành

I. Đặc điểm của văn bản thông báo
II. Cách làm văn bản thông báo
III. Luyện tập:

Bài tập 1

Lựa chọn loại văn bản
hành chính thích hợp
trong các tình huống sau?

Bài tập 1. Lựa chọn loại văn bản hành chính thích hợp trong các tình huống sau:
Để cán bộ, giáo viên và học sinh toàn trường nắm được kế
hoạch tổ chức lễ kỉ niệm ngày sinh nhật Bác Hồ 19 - 5, Hiệu
trưởng cần viết và chuyển đến toàn trường bản…?
Cô giáo chủ nhiệm phát hiện em nghịch ngợm làm gãy ghế của
lớp, yêu cầu trình bày rõ sự việc. Em cần viết…?

Thông báo
Tường trình

Trước khi mở rộng tuyến đường giao thông, để bà con sinh
sống trong phạm vi giải phóng mặt bằng biết được chủ trương,
Ban quản lí dự án công trình cần viết…?

Thông báo

Em mong muốn tham gia Câu lạc bộ “STEM” do nhà trường
tổ chức. Em cần viết…?

Viết đơn

Để toàn thể đoàn viên nắm được kế hoạch hoạt động hè 2020, Ban
chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần viết…?

Thông báo

Hàng tháng, Ban chỉ huy liên đội TNTP Hồ Chí Minh Nhà
Trường cần biết tình hình hoạt động của các chi đội. Các chi đội
cần viết và gửi lên Ban chỉ huy liên đội văn bản…?

Báo cáo

Bài tập 1
Người thông báo
Hiệu trưởng
Ban quản lý dự án
Ban chấp hành Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh

Người nhận thông báo
Nội dung thông báo
Cán bộ, giáo viên, học sinh
Kế hoạch tổ chức Lễ kỷ
toàn trường
niệm ngày sinh nhật Bác
Bà con sinh sống trong phạm vi Kế hoạch, chủ trương của
giải phóng mặt bằng
Ban dự án
Toàn thể đoàn viên
Kế hoạch hoạt động hè
năm 2020

Bài tập 2

So sánh văn bản thông báo và
văn bản tường trình?

SO SÁNH

So sánh

Văn bản thông báo

Văn bản tường trình

Giống nhau

- Đều là văn bản hành chính – công vụ
- Thực hiện những mục đích có tính chất hành chính
- Thể thức văn bản

Khác nhau

- Mục đích, nội dung cụ thể: Truyền
đạt những thông tin cụ thể từ phía cơ
quan, đoàn thể, người tổ chức cho những
người dưới quyền, thành viên đoàn thể
hoặc những ai quan tâm nội dung thông
báo được biết để thực hiện hay tham gia.

- Mục đích, nội dung cụ thể:
Trình bày thiệt hại hay mức độ
trách nhiệm của người tường trình
trong các sự việc xảy ra gây hậu
quả cần phải xem xét

Bài tập 3

Các văn bản thông báo sau
đây mắc phải những lỗi gì?
Nếu sửa chữa, em sẽ sửa như
thế nào?

PHÒNG GD VÀ ĐT QUẬN PHÚ NHUẬN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG THCS PHÚ PHONG

PHÁT HIỆN LỖI

Độc lập – tự do – hạnh phúc

THÔNG BÁO KẾ HOẠCH KIỂM TRA
CÔNG TÁC VỆ SINH HỌC ĐƯỜNG
Ngày 15 tháng 11 năm 2004
Kính gửi : Các đồng chí cán bộ và học sinh toàn trường.
Để góp phần giữ gìn môi trường xanh, sạch, đẹp, thiết thực chào mừng ngày Nhà giáo Việt
Nam 20 - 11, Nhà trường hướng dẫn mục đích, yêu cầu và nội dung kiểm tra công tác vệ sinh
học đường như sau:
(1) Mục đích và yêu cầu: Kiểm tra vệ sinh ở tất cả các khu vực lớp học, phòng thí nghiệm,
thư viện, sân thể thao, nhà vệ sinh; trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp thực hiện có kết quả kế

1. Không có số công văn
2. Nội dung thông báo không phù
hợp với tên văn bản thông báo
-> Thông báo còn thiếu các mục:
thời gian kiểm tra, yêu cầu kiểm
tra, cách thức kiểm tra…
3. Thiếu nơi nhận ở góc trái phía
dưới
4. Văn bản chưa đúng qui chuẩn

hoạch vệ sinh học đường trong toàn trường.
(2) Thành phần tham gia Ban kiểm tra của trường:
- Cô Lê Thị Xoan, Phó hiệu trưởng: Trưởng ban
- Thầy Phạm Xuân Thành, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh: Phó ban
- Các thầy cô chủ nhiệm, lớp trưởng và chi đội trưởng các lớp: Ủy viên.
Đề nghị Ban kiểm tra của trường sắp xếp kế hoạch và tiến hành công việc đạt hiệu quả.
Hiệu trưởng
Lê Xuân Vinh

Khắc phục
- Bổ sung những mục thiếu.
- Viết lại văn bản thông báo
cho hoàn chỉnh

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - tự do - hạnh phúc
THÔNG BÁO
Về việc tăng cường phòng chống dịch Covid - 19

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19,
trên cơ sở ý kiến chuyên môn của Bộ Y tế, tiếp theo Công văn số 1398/BGDĐTGDTC ngày 23/4/2020 về việc hướng dẫn việc bảo đảm an toàn cho học sinh đi
học trở lại, Phòng GD&ĐT thông báo tới các nhà trường thực hiện một số nội
dung như sau:
- Không sử dụng mũ, nón, trang phục có tấm chắn giọt bắn cá nhân trong lớp
học; không bắt buộc đeo khẩu trang trong lớp học; tiếp tục duy trì đeo khẩu trang
trên đường đến trường, trước khi vào lớp, trong giờ ra chơi, khi ra khỏi lớp và trên
đường về nhà
- Không áp dụng giãn cách trong lớp học. Hạn chế tiếp xúc giữa học sinh các lớp
học với nhau và chỗ đông người;
- Được sử dụng điều hòa trong lớp học; cuối mỗi buổi học phải mở cửa phòng
học tạo sự thông thoáng; tăng cường thực hiện lau khử khuẩn bề mặt, vệ sinh
phòng/lớp học, nhà vệ sinh và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy
định.
Phòng GD&ĐT yêu cầu các nhà trường nghiêm túc chỉ đạo và thực hiện các nội
dung hướng dẫn nêu trên.
Phòng GD&ĐT xin được chân thành cảm ơn và tha thiết mong các nhà trường cố
gắng hoàn thành để ngành chúng ta xứng đáng với niềm tin mà nhân dân giao
phó.

Phát hiện lỗi
1. Thiếu tên cơ quan chủ quản và đơn vị
trực thuộc
2. Không có số công văn.
3. Thiếu địa điểm, ngày tháng năm viết
thông báo
4. Nơi gửi không rõ ràng
5. Thiếu nơi nhận ở góc trái phía dưới.
6. Không có chữ ký, họ tên của người làm
văn bản
7. Khoảng cách giữa các phần chưa cân đối
8. Ngôn ngữ có chỗ còn chưa phù hợp
9. Văn bản chưa đúng qui chuẩn

Khắc phục
- Bổ sung những mục thiếu.
- Viết lại văn bản thông báo cho hoàn
chỉnh.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - tự do - hạnh phúc
THÔNG BÁO
Về việc tăng cường phòng chống dịch Covid - 19

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19,
trên cơ sở ý kiến chuyên môn của Bộ Y tế, tiếp theo Công văn số 1398/BGDĐTGDTC ngày 23/4/2020 về việc hướng dẫn việc bảo đảm an toàn cho học sinh đi
học trở lại, Phòng GD&ĐT thông báo tới các nhà trường thực hiện một số nội
dung như sau:
- Không sử dụng mũ, nón, trang phục có tấm chắn giọt bắn cá nhân trong lớp
học; không bắt buộc đeo khẩu trang trong lớp học; tiếp tục duy trì đeo khẩu trang
trên đường đến trường, trước khi vào lớp, trong giờ ra chơi, khi ra khỏi lớp và trên
đường về nhà
- Không áp dụng giãn cách trong lớp học. Hạn chế tiếp xúc giữa học sinh các lớp
học với nhau và chỗ đông người;
- Được sử dụng điều hòa trong lớp học; cuối mỗi buổi học phải mở cửa phòng
học tạo sự thông thoáng; tăng cường thực hiện lau khử khuẩn bề mặt, vệ sinh
phòng/lớp học, nhà vệ sinh và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy
định.
Phòng GD&ĐT yêu cầu các nhà trường nghiêm túc chỉ đạo và thực hiện các nội
dung hướng dẫn nêu trên.
Phòng GD&ĐT xin được chân thành cảm ơn và tha thiết mong các nhà trường cố
gắng hoàn thành để ngành chúng ta xứng đáng với niềm tin mà nhân dân giao
phó.

Phát hiện lỗi
1. Thiếu tên cơ quan chủ quản và đơn
vị trực thuộc
2. Không có số công văn
3. Thiếu địa điểm, ngày tháng năm
viết thông báo
4. Nơi gửi không rõ ràng.
5. Thiếu nơi nhận ở góc trái phía dưới
6. Không có chữ ký, họ tên của người
làm đơn.
7. Khoảng cách giữa các phần
8. Ngôn ngữ có chỗ còn chưa phù hợp
9. Văn bản chưa đúng qui chuẩn

Khắc phục
- Bổ sung những mục thiếu.
- Viết lại văn bản thông báo cho
hoàn chỉnh

VỀ HÌNH THỨC

Sai thể thức văn bản: viết quá
sát lề, không cách dòng đúng
quy định, tên văn bản không
viết in hoa…
Sử dụng ngôn từ, đặt câu chưa
phù hợp; mắc lỗi chính tả…

MỘT SỐ LỖI KHI
VIẾT VĂN BẢN
THÔNG BÁO

VỀ NỘI DUNG

Trình bày không rõ ràng
Thiếu hoặc thừa thông tin

LƯU Ý
- Phân biệt văn bản thông báo với các văn bản hành chính khác.
- Trình bày trang trọng, ngắn gọn, sáng sủa.
- Ngôn ngữ cần đảm bảo tính khuôn mẫu, chính xác, rõ ràng.

TRÌNH BÀY VĂN BẢN IN
Tham khảo Nghị định 30/2020/NĐ-CP ngày 05 tháng 3 năm 2020 về
Công tác văn thư.

IV. Vận dụng:
Bài tập: Ban chỉ huy liên đội trường em cần viết thông báo đến các chi đội
về việc hưởng ứng một số hoạt động phòng chống dịch Covid - 19. Nếu là
một Liên đội trưởng, em sẽ viết văn bản thông báo đó như thế nào?

Các bước làm văn bản thông
báo

4. Đọc lại và
sửa chữa
3. Viết văn bản thông báo
(tạo lập văn bản đúng
thể thức)
2. Phác thảo ý

1. Phân tích
tình huống

Mở đầu
Cách làm
văn bản
thông báo

Cơ quan chủ quản và đơn vị trực thuộc
(Ghi vào góc trên bên trái)
Quốc hiệu, tiêu ngữ
(ghi phía trên chính giữa trang giấy)
Địa điểm thời gian làm thông báo (ghi góc phải)
Tên văn bản (ghi chính giữa)

Nội dung

Thông báo cho ai, nội dung công việc,
qui định, thời gian, địa điểm…

Nơi nhận (ghi phía dưới bên trái)

Kết thúc

Kí tên và ghi đủ họ tên, chức vụ của người có
trách nhiệm thông báo (ghi phía dưới bên phải)

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1. Nắm vững nội dung bài học
2. Làm bài tập.
3. Chuẩn bị bài cho tiết học sau: Tổng kết
phần Văn.