1
NỘI DUNG BÀI GIẢNG HÔM NAY
Văn hóa;
Văn hóa Doanh nghiệp;
Yếu tố Văn hóa Doanh nghiệp;
Văn hóa Doanh nghiệp và Văn hóa Dân tộc;
Đánh giá Văn hóa Doanh nghiệp.
VĂN HÓA
Đại cương về
Đặc trưng và Hệ thống
Từ “Văn hóa” theo phương Tây:
Văn hóa – Culture – có nguồn gốc Latin phát sinh từ chử “cultura” có nghĩa là “canh tác”;
Từ “Văn hóa” theo phương Đông:
“Văn” là xăm thân, nghĩa gốc của từ “văn hóa” là nét xăm trên thân thể mà qua đó người khác có thể nhận biết nhân thân của người mang hình xăm đó”.
ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA
ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA
"Một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội“ – GSTS Trần Ngọc Thêm.
Văn hóa là một khái niệm dùng để phản ánh kết quả hoạt động sáng tạo của loài người.
ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA
Giáo sư Tiến sỹ Khoa học Trần Ngọc Thêm
HỆ THỐNG
HỆ THỐNG GIÁ TRỊ
HỆ THỐNG PHI GIÁ TRỊ
HTGT THIÊN TẠO
(Tự nhiên)
HTGT NHÂN TẠO
(Xã hội)
HTGT NHÂN TẠO
Có tính Lịch sử
= VĂN HÓA
HTGT NHÂN TẠO
Chưa có tính Lịch sử
ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA
VĂN HÓA có tính HỆ THỐNG:
Mọi sự vật hay hiện tượng của một nền văn hóa phải có quan hệ mật thiết với nhau;
» Chức năng tổ chức xã hội.
VĂN HÓA có tính GIÁ TRỊ:
‘VĂN’ là cái ‘đẹp, cái giá trị’, ‘HÓA’ là trở thành. Vậy VĂN HÓA là trở thành đẹp, thành GIÁ TRỊ;
» Chức năng điều chỉnh xã hội.
ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA
VĂN HÓA có tính NHÂN SINH:
Là sản phẩm quá trình hoạt động thực tiển của con người;
» Chức năng giao tiếp.
VĂN HÓA có tính LỊCH SỬ:
Được duy trì bằng truyền thống văn hóa;
» Chức năng giáo dục.
HỆ THỐNG
VĂN HÓA
GIÁ TRỊ
NHÂN SINH
LỊCH SỬ
Chức năng
Giao tiếp
Chức năng
Giáo dục
Chức năng
Tổ chức
Chức năng
Điều chỉnh
ĐẶC TRƯNG VÀ CHỨC NĂNG VĂN HÓA
LOẠI HÌNH VĂN HÓA
VĂN HÓA NHẬN THỨC:
Nhận thức về VŨ TRỤ;
Nhận thức về CON NGƯỜI.
VĂN HÓA TỔ CHỨC CỘNG ĐỒNG:
Văn hóa tổ chức đời sống TẬP THỂ;
Văn hóa tổ chức đời sống CÁ NHÂN.
LOẠI HÌNH VĂN HÓA
VĂN HÓA ỨNG PHÓ VỚI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN:
Văn hóa TẬN DỤNG môi trường tự nhiên;
Văn hóa ĐỐI PHÓ với môi trường tự nhiên.
VĂN HÓA Ứng PHÓ VỚI MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI:
Văn hóa TẬN DỤNG môi trường xã hội;
Văn hóa ĐỐI PHÓ với môi trường xã hôi.
Văn hóa Nhận thức
Văn hóa Tổ chức Cộng đồng
Văn hóa Ứng xử với Môi trường Tự nhiên
Văn hóa Ứng xử với Môi trường Xã hội
LOẠI HÌNH VĂN HÓA
Nhận thức về Vũ trụ
Nhận thức về Con người
VH Tận dụng MT Xã hội
VH Đối phó với MT Xã hội
VH Tận dụng MT Tự nhiên
VH Đối phó với MT Tự nhiên
VH Tổ chức Đời sống Tập thể
VH Tổ chức Đời sống Cá nhân
VĂN HÓA
DOANH NGHIỆP
Thế Văn hóa Doanh nghiệp thuộc loại hình văn hóa nào?
VĂN HÓA DOANH NGIỆP là một vi hệ thuộc loại hình VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI.
ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Là cách thức thực hiện công việc tại doanh nghiệp;
Là toàn bộ mọi quan điểm, thái độ và lòng tin của mọi người trong doanh nghiệp;
Văn hóa doanh nghiệp là tập hợp các giả định quan trọng (thường không được nêu ra) mà mọi người trong doanh nghiệp cùng nhau chia sẽ. Những giả định đó là các yếu tố cơ sở để xác định văn hóa của một doanh nghiệp;
Có lẽ sau đây là định nghĩa thích hợp nhất:
VĂN HÓA DOANH NGIỆP là một hệ thống các giá trị đặc trưng được gây dựng và chắt lọc qua quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trở thành quan niệm, tập quán, truyền thống và hành vi ứng xử phổ biến của mọi thành viên, tạo nên phong cách riêng và sức mạnh nội tại của doanh nghiệp trong việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của mình.
ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Có tính HỆ THỐNG:
Chi phối mọi hoạt động của doanh nghiệp;
Chức năng tổ chức DOANH NGHIỆP.
Có tính GIÁ TRỊ:
Là hệ thống các giá trị được chắt lọc, tích lủy và được mọi thành viên trong doanh nghiệp thừa nhận và vun đắp;
Chức năng điều chỉnh HoẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP.
Có tính XÃ HỘI:
Tạo nên các mối quan hệ đan xen bên trong và bên ngoài doanh nghiệp;
Chức năng giao tiếp.
Có tính LỊCH SỬ:
Các giá trị văn hóa doanh nghiệp được tích lũy và lưu truyền qua nhiều thế hệ các thành viên doanh nghiệp;
Chức năng giáo dục.
ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
21
Tiêu chuẩn:
Là những quy tắc chi phối hành vi cá nhân và các nhóm trong doanh nghiệp;
Giá trị tổ chức:
Là các giá trị mà mọi người trong doanh nghiệp đều cùng nhau chia sẻ.
Truyền thống và Lễ nghi:
Là những hoạt động chủ định có ý nghĩa tinh tế sâu sắc, tích hợp nhiều hình thức thể hiện các nét truyền thống chứa định cả ý nghĩa thực tiển và ý nghĩa biểu cảm.
CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Chuyện kể và Giai thoại:
Là những câu chuyện được nhiều người trong và ngoài doanh nghiệp kể lại về những sự kiện hay hoạt động của doanh nghiệp và về cách thức thực hiện công việc của doanh nghiệp trong quá khứ.
Lời nhận xét:
Là lời phán xét tóm tắt về một cá nhân, một sự kiện, một thủ tục, hay bất kỳ một khía cạnh nào đó trong đời sống doanh nghiệp. Đó là những chỉ báo về các giá trị và chuẩn mực văn hóa của doanh nghiệp đó.
Biểu trưng (Vị thế) và Châm ngôn (Ví dụ về chử viết tắt).
CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Yếu tố
Văn hóa
Chuẩn mực và Giá trị
Truyền thống và Nghi lễ
Chuyện kể
và Giai thoại
Lời phán xét
Biểu tượng
Và Cách ngôn
Quy chế
‘nội bộ’
Luật lệ
‘bên ngoài’
Các hoạt động
có kế hoạch
Kỹ xảo và hành vị
đã được chuẩn hóa
Các câu nhuyện
hư cấu tinh tế
Các sự kiện
truyền thống
Nhận xét vắn tắt
Biểu trưng vị thế
Lô gô, Quảng cáo, v.v.
Chử viết tắt,
Chử hay dùng, và
Văn phong phổ biến
CÁC YẾU TỐ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Văn hóa Doanh nhiệp là một thuật ngữ mô tả
Văn hóa doanh nghiệp tương quan với cung cách mà người lao động nhận thức về các đặc trưng văn hóa doanh nghiệp chứ không phải là họ thích hay không thích
25
Hầu hết các doanh nghiệp đều có một nền văn hóa chi phối và tập hợp nhiều tiểu văn hóa;
Văn hóa chi phối biểu hiện các giá trị chủ chốt được đa số thành viên chia sẽ.
Tiểu văn hóa phản ánh những vấn đề, tình huống hay những trải nghiệm phổ biến mà các thành viên gặp phải như sự khác biệt về phong tục, tập quán địa lý hay chuyên môn nghề nghiệp.
Doanh nghiệp có nền văn hóa thống nhất hay không?
26
Có thể xem như các lớp của một ‘củ hành’
Các lớp bên trong
Như các giá trị cơ bản, công nghệ cơ bản hay bí quyết chủ chốt. Các lớp này thay đổi chậm.
Các lớp bên ngoài
Như chiến dịch tiếp thị hay nhận thức của khách hàng. Các lớp này có thể thay đổi nhanh.
Doanh nghiệp có nền văn hóa thống nhất hay không?
Học thuyết văn hóa doanh nghiệp
Chưa có học thuyết toàn diện về văn hóa doanh nghiệp;
Sơ đồ sau đây tóm tắt lại những nét cơ bản của nhiều học thuyết khác nhau.
Quan niệm
(Ý nghĩa)
Giả định
Lòng tin
Giá trị
Cảm xúc
Chuyện kể, giai thoại,
văn phong, lễ nghi, đồ tạo tác
và truyền thuyết.
Thích nghi
(Hình thức)
Cơ cấu tổ chức, chiến lược
Hành vi quan sát được,
Khen thưởng và kỷ luật.
Các giá trị được tán thành rộng rải
Tuyên bố hay thông báo
Chia sẽ
Kết hợp các yếu tố của “HÌNH THỨC” và “Ý NGHĨA” lại
Học thuyết văn hóa doanh nghiệp
29
VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VỚI VĂN HÓA DÂN TỘC
Mọi người trong doanh nghiệp với đặc tính văn hóa dân tộc khác nhau cùng nhau phát triển nhận thức chung mà sau đó đến lượt mình nhận thức này lại tác động trở lại thái độ hành vi của họ;
Tuy nhiên mức độ tác động còn tùy thuộc vào tính bền vững và sức mạnh của văn hóa doanh nghiệp;
Văn hóa doanh nghiệp được nhìn nhận như là một tiểu văn hóa dân tộc, thuộc vi hệ Ứng xử với Môi trường XH;
Có bốn phương diện văn hóa dân tộc tác động đến văn hóa doanh nghiệp;
Các phương diện văn hóa dân tộc tác động đến văn hóa doanh nghiệp:
Chủ nghĩa cá nhân đối với chủ nghĩa tập thể
Mục đích cộng đồng hay mục đích cá nhân.
Khoảng cách quyền lực
Chấp nhận sự bất bình đẳng về quyền lực.
Đón nhận hay tránh né sự thay đổi
Số lượng so với chất lượng
Sự quyết đoán hay chủ nghĩa vật chất của các mối quan hệ và sự quan tâm đến người khác.
Khi làm việc với những người có quốc tịch khác nhau cần phải hết sức chú ý đến sự khác biệt này và những yếu tố nhạy cảm khác của văn hóa doanh nghiệp.
VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VỚI VĂN HÓA DÂN TỘC
Ảnh hưởng của văn hóa dân tộc
Văn hóa Dân tộc
Văn hóa Chuyên ngành
Lịch sử Doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa dân tộc
tại địa phương
nơi đặt chi nhánh
Văn hóa dân tộc tại trụ sở chính của doanh nghiệp
Văn hóa doanh
nghiệp tại trụ
ở chính
Văn hóa
Doanh nghiệp
tại chi nhánh
Ảnh hưởng của văn hóa dân tộc
Đánh giá Văn hóa Doanh nghiệp
Mục tiêu đánh giá doanh nghiệp là nhằm xác định những ‘hiểu biết chung’ quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp;
Phổ biến cho mọi người cùng chia sẽ.
Văn hóa
Những hiểu
biết quan trọng
được chia sẻ
Phổ
biến
Mục tiêu
Nh?ng di?m chung
Ph�t ngơn
Tiếng nói chung
Hành vi
Hoạt động chung
Cảm xúc
Trải nghiệm chung
Tiếp nhận
Học hỏi
Quan sát
Đọc
Cảm nhận
Quy trình đánh giá văn hóa doanh nghiệp
Doanh nghiệp
Biểu hiện
Đánh giá theo trang văn hóa doanh nghiệp
Trang văn hóa là cách thức tốt nhất để tóm tắt mọi khía cạnh văn hóa doanh nghiệp;
Sử dụng trang văn hóa để nhận diện một cách đầy đủ một nền văn hóa doanh nghiệp;
Tuy chưa được hoàn thiện nhưng cũng đủ dùng cho việc nghiên cứu các ý tưởng cần thiết hổ trợ điều hành doanh nghiệp.
Nhiều ý tưởng có thể bị trùng lắp.
Mô thức
Những giả định hiển
nhiên được chấp nhận
trong doanh nghiệp
Biểu tượng
Như lô gô, văn phòng,
chức vụ, phương ngôn, vv.v.
đã trở thành cách ngắn nhất
để khái quát hóa
doanh nghiệp
Giai thoại
Do các thành viên kể
về lịch sử, sự kiện hay các
nhân vật quan trọng
Hệ thống Kiểm soát
Hệ thống kiểm soát, thưởng phạt
và theo dõi hoạt động có tác động
đến hành vi trong doanh nghiệp
Cơ cấu tổ chức
Xác định các mối quan hệ
quan trọng đối với doanh nghiệp
Cơ cấu quyền lực
Cá nhân và nhóm sắp xếp
đưa mô thức vào thực tiển.
‘Cách thức họ làm việc
và họ là ai
Truyền thống
và Nghi lễ
Cách thức các thành viên đối xử
với nhau, với người ngoài và với
các sự kiện đặc biệt có thể củng cố
cách thức giải quyết công việc
Mô thức
Phục vụ công chúng là phần thưởng
Thiết lập tiêu chuẩn tốt nhất
Doanh nghiệp là đơn vị mạnh
Dân chúng hài lòng với dịch vụ
của doanh nghiệp
Biểu tượng
‘TẢNG ĐÁ XÁM’ ở văn phòng chính
Tầng 22 rất an toàn
Các giám đốc ngồi trong ‘lồng kinh’
Hàng năm đạt huy chương về dịch vụ
Xe đẩy phục vụ trà nước tận nơi
Báo chí miển phí
Giai thoại
Thành tựu tốt về thi công
Bảo dưỡng tuyệt vời
Nhân viên hòa nhã thân thiện
Trụ sở chính rất quan liêu
Hệ thống kiểm soát
Biểu mẩu chuẩn cho mọi thứ
Phải có phê duyệt trước khi hành động
Hệ thống giám sát rất chặt chẻ
Việc gì cũng được giám sát
Cơ cấu tổ chức
Phân cấp chặt chẻ
Phân nhóm ở mức tác nghiệp
Có chức năng cấp thoát nước
Phân cấp quản lý hành chính
thông thường
Cơ cấu quyền lực
Chủ tịch kiểm soát được toàn bộ
Tham mưu kỹ thuật là Kỹ su trưởng
Kiểm soát nhân viên rất quan liêu
Tôn trọng quá khứ
Chính phủ ít can thiệp
Truyền thống
và lễ nghi
Học nghề nhiều, thử việc lâu
Hồ sơ lưu trử tập trung
Kiểm tra tài sản thường xuyên
Thủ tục cho mọi thứ
Nhiều lễ mừng khen thưởng
Tiệc Nôel hàng năm
VÍ DỤ: Trang văn hóa của Công ty Cấp nước Melbourne (2002)
38
Thực hành theo nhóm
Chuẩn bị Sơ đồ ‘Trang văn hóa’ cho Doanh nghiệp theo Đề tài đã chọn trong Bài học: Hoạch định Chiến lược Kinh doanh.
Văn hóa Doanh nghiệp
CÂU HỎI VÀ TRẢ LỜI
BÀI GIẢNG HÔM NAY
Văn hóa;
Văn hóa Doanh nghiệp;
Yếu tố Văn hóa Doanh nghiệp;
Văn hóa Doanh nghiệp và Văn hóa Dân tộc;
Đánh giá Văn hóa Doanh nghiệp.
41
BÀI GIẢNG HÔM SAU
Xây dựng nền Văn hóa Doanh nghiệp Định hướng Khách hàng.
Giảng viên: Tiến sỹ TRƯƠNG TIẾN HẢI
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC EM!
Tiến sĩ Trương Tiến Hải
Giảng viên Quản lý Chiến lược


Địa chỉ Liên hệ:

267 Đống Đa, Quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng
Mobile: 0913 402 875; Fax: 05113 863 843
Email: truongtienhai@dng.vnn.vn
Xin Chúc Các em Học tập Thành công!