Tìm kiếm theo tiêu đề

Tìm kiếm Google

Quảng cáo

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 036 286 0000
  • contact@bachkim.vn

Văn học Dân gian

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Ba
Ngày gửi: 00h:57' 15-10-2018
Dung lượng: 2.6 MB
Số lượt tải: 9
Số lượt thích: 0 người
CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÍ LUẬN GIẢNG DẠY VĂN HỌC DÂN GIAN TRONG NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC
1.1 VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
TRONG NỀN VĂN HỌC DÂN TỘC
Văn học Việt Nam là sự tích hợp từ hai dòng văn học dân gian và văn học viết của những người dùng tiếng Việt.
Khi có chữ viết nền văn học Việt Nam mới bao gồm hai bộ phận: VHDG và VHV. Đến khi VHV ra đời, VHDG không bị lu mờ hay mất đi mà vẫn tồn tại và tiếp tục đóng vai trò làm nền tảng cho sự phát triển của VHV.
Văn học dân gian là sáng tác nghệ thuật truyền miệng của các tầng lớp dân chúng, phát sinh từ thời công xã nguyên thuỷ, phát triển qua các thời kỳ lịch sử cho tới ngày nay.
Văn học dân gian đóng một vai trò rất quan trọng trong sự hình thành và phát triển nền văn học của dân tộc, nghĩa là sáng tác dân gian luôn là cơ sở nền tảng vững chắc và là cốt lõi của văn học thành văn, văn học viết...
Có thể nói, VHDG có những ảnh hưởng và tác động tích cực đến nền văn học dân tộc. Nó chính là kho tàng tri thức vô giá, là những nét truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
VHDG có tác dụng tác dụng rất lớn ở cả hai mặt giáo dục và giáo dưỡng.
1.2 Vị trí, kết cấu chương trình Văn học dân gian
trong nhà trường THCS, THPT
Việc đưa VHDG vào giảng dạy trong nhà trường đã được thực hiện từ lâu và ở nhiều bậc học. Trong chương trình từ cấp THCS đến bậc THPT đều có một bộ phận của VHDG, mỗi cấp tương ứng với một trình độ nhất định.
Có những thể loại học ở THCS và THPT nhưng các tác phẩm không trùng lặp. Các tác phẩm được chọn có thể xem là những mẫu tiêu biểu của thể loại, để học sinh qua một tác phẩm có thể hiểu được một thể loại. Các thể loại trong chương trình khá phong phú. Chương trình đã giúp cho học sinh có cái nhìn gần về một bộ phận văn học của người lao động.
CHƯƠNG 2:
TÌNH HÌNH GIẢNG DẠY
CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC DÂN GIAN TRONG NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC
Tiến hành điều tra:
Cấp THCS: TH Thực hành Sài Gòn.
Cấp THPT: THPT Hùng Vương, THPT Công lập Nguyễn Khuyến, THPT Bùi Thị Xuân
Trường TH Thực hành Sài Gòn
Cô: Trịnh Thanh Giang
Ngữ Văn lớp 7
Hình thức KS: Phỏng vấn trực tiếp
- Về thời lượng tiết dạy: Tương đối hợp lí, nhưng còn tùy thuộc vào sự linh hoạt của GV trong việc phân phối kiến thức.
- Thuận lợi và khó khăn:
+ Thuận lợi:
Các em rất hứng thú với truyện dân gian
+Khó khăn:
- Các em chưa biết rõ ý nghĩa, các chi tiết thần kì trong truyện. Vì thế GV phải mất nhiều thời gian gợi mở cho các em.
- Trong đời sống hiện đại hiện nay, HS ít được tiếp xúc với ca dao, tục ngữ vì thế các em cảm thấy mới mẻ với mảng văn học này. Chính vì vậy GV phải bỏ công sức nhiều hơn.
Đề xuất và mong muốn: Đưa vào SGK mới các tác phẩm truyện cười tiêu biểu cho thể loại
Phương pháp giảng dạy: Áp dụng nhiều phương pháp (Truyện dân gian: xem phim, xem kịch (nhóm kịch Ngày xửa ngày xưa đóng), sâu khấu hóa các tác phẩm,... )
Trường THPT Hùng Vương
Thầy: Ths. Thân Văn Kiều
Ngữ Văn lớp 10
Hình thức KS: Phỏng vấn trực tiếp
- Về thời lượng tiết dạy: Mỗi GV có một cách xử lý tiết học khác nhau, để đảm bảo thời lượng buộc GV phải cho HS hoạt động nhiều hơn không chỉ trên lớp mà ở nhà (đọc trên mạng).
- Thái độ của học sinh: Rất hứng thú với mảng văn học dân gian.
- Thuận lợi và khó khăn:
+Thuận lợi: HS rất hứng thú học các bài VHDG.
+ Khó khăn:
. Học sinh có nhiều thắc mắc (xa thực tế...)
. Văn hóa đọc không còn được như trước
. Thời lượng tiết học còn hạn chế
- Phương pháp giảng dạy: Kết hợp nhiều phương pháp như sử dụng tranh ảnh, diễn xướng, sân khấu hóa (Tấm cám, Rama buộc tội,...)
- Đề xuất và mong muốn:
. SGK cần liên hệ nhiều tác phẩm hơn, lấy một tác phẩm điển hình để biết một loại VHDG.
. Trong SGK cần sử dụng nhiều câu hỏi mở.
- Về thời lượng tiết dạy: Nếu để cho HS tìm hiểu sâu và dựng lại hoạt cảnh sân khấu tác phẩm thì không đủ thời lượng.
- Thái độ của học sinh: HS tiếp nhận VHDG còn mang tính đối phó khi dạy theo PP truyền thống. Nhưng khi có công cụ dạy học hỗ trợ thì HS hứng hơn.
- Thuận lợi và khó khăn:
+Thuận lợi: Một số tác phẩm gây hứng thú với HS.
+Khó khăn:
. Thiếu kinh phí đầu tư và không đủ thời gian để HS tiếp nhận tác phẩm VHDG ở nhiều hình thức khác nhau.
. Một số từ ngữ và hình ảnh còn khó hiểu đối với HS thành phố.
THPT Công lập Nguyễn Khuyến
Nguyễn Thị Giang
Ngữ Văn lớp 10
Hình thức KS: Phiếu KS
- Phương pháp giảng dạy: Kết hợp với công cụ dạy học như máy chiếu cho HS xem hình ảnh hoặc trích đoạn sân khấu hoặc cho HS diễn kịch một đoạn Tấm Cám.
- Đề xuất và mong muốn: Cho thêm thời lượng để có thể cho HS có điều kiện thực hành diễn xuất và hát dân ca.
- Về thời lượng tiết dạy: Thời lượng tương đối đủ.
- Thái độ của học sinh: Khá yêu thích, hào hứng.
- Phương pháp giảng dạy: Kết hợp PowerPoint (kèm hình ảnh, phim, nhạc) và các hình thức diễn xướng dân gian tuỳ thể loại.
- Đề xuất và mong muốn: Đề thi THPT Quốc gia (phần Nghị luận văn học) nên ra thi cả phần VHDG.
Trường THPT Bùi Thị Xuân.
Thầy: Nguyễn Thanh Huy
Phụ trách dạy Ngữ văn lớp 10
Hình thức KS: Phiếu KS
MỘT SỐ NHẬN XÉT:
Đa số GV cho rằng thời lượng tiết dạy dành cho mảng VHDG còn hạn chế, không đủ thời gian truyền tải hết ý nghĩa cũng như tái hiện lại tác phẩm (sân khấu hóa, diễn xướng,...); một số GV khác cho rằng thời lượng tiết học tương đối đủ, nhưng cũng phụ thuộc vào vào sự linh hoạt và cách xử lý tiết học của GV trong việc phân phối kiến thức
Khi giảng dạy VHDG, GV đồng nhất giữa VHDG và VHV nên đã hiện đại hóa tác phẩm văn học dân gian, tước bỏ đi những sắc thái vẻ đẹp độc đáo, ý vị vốn có của nó.
Sự phát triển của CNTT đã hổ trợ cho GV và HS trong việc tiếp cận tác phẩm VHDG. GV có thêm nhiều tài liệu, nhiều thông tin để bổ sung cho bài dạy, các hình ảnh sinh động, các đoạn phim minh họa cho lối diễn dân gian.
VHDG thường không xuất hiện trong các kì thi lớn như tốt nghiệp THPT, Đại học…
Đời sống công nghệ với những trào lưu văn hóa giải trí hiện đại từ nước ngoài đã có tác động mạnh mẻ đến tâm lí tiếp nhận của HS
Mong muốn của các GV là chương trình và sách giáo khoa được biên soạn trong thời gian sắp tới sẽ có nhiều đổi mới mang tính đột phá để tạo nên những cú hích mạnh mẽ đưa hoạt động dạy học VHDG thoát khỏi tình trạng quá tải như hiện nay.
CHƯƠNG 3:
TÌNH HÌNH HỌC TẬP VĂN HỌC
DÂN GIAN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
TIẾN HÀNH KHẢO SÁT
+ 5 lớp 10A1 => 10A5 trường THPT HÙNG VƯƠNG: 150 phiếu (30 phiếu/lớp)
+ 2 lớp 10C1 + 10C2 trường THPT LÝ THƯỜNG KIỆT: 50 phiếu (25 phiếu/lớp)
+ 2 lớp 7A1 & 7A2 trường THTH SÀI GÒN: 50 phiếu (25 phiếu/lớp)
Bạn có cảm thấy các tác phẩm Văn học dân gian đều hư cấu và không gần gũi với cuộc sống quanh mình không?
Bạn nghĩ sao nếu đưa tác phẩm Văn học dân gian vào bài kiểm tra và thi cử ?
HOẠT ĐỘNG TRONG GIỜ HỌC VĂN HỌC DÂN GIAN
MÀ BẠN YÊU THÍCH?
NGUYÊN NHÂN THỰC TRẠNG
Xã hội ngày càng phát triển và tâm lý lứa tuổi
HS chưa hình dung được thời gian, không gian văn hóa mà tác phẩm VHDG ra đời.
Việc dạy và học tác phẩm VHDG chủ yếu chỉ được thực hiện thông qua văn bản ngôn từ được trích giảng
Người học theo cách đọc-chép sẽ bị thụ động, không biết tự mình chiếm lĩnh tri thức, thui chột về tư duy, khó vận dụng kiến thức vào cuộc sống
HS thiếu những kĩ năng xã hội
Lớp đông, quỹ thời gian hạn chế
CHƯƠNG 4:
MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NÂNG CAO HIỆU QUẢ
GIẢNG DẠY VĂN HỌC DÂN GIAN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
GV cần tự trau, bồi dưỡng kiến thức thật vững chắc, trong đó bao gồm cả kiến thức về văn hóa dân gian lẫn kiến thức của bộ môn thông qua việc nghiên cứu, sưu tầm
Rèn luyện và nâng cao kỹ năng dạy học: áp dụng đa dạng, phong phú các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực vào bài giảng để gây hứng thú cho học sinh
ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN
Cho GV chủ động chọn bài dạy sao cho phù hợp với đối tượng HS của họ
GV cho HS về nhà sưu tầm và chuẩn bị trước nội dung kiến thức bài học về VHDG
ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN
Trong tiết học, GV nên sử dụng phương tiện dạy học hỗ trợ để tạo bầu không khí hứng thú, sôi nổi cho tiết học.
GV cố gắng tổ chức cho HS các buổi sinh hoạt ngoại khóa, tổ chức những cuộc thi nhỏ trong lớp,...
GV giảng dạy VHDG cần gắn với những đặc trưng, bản chất của thể loại, GV cần dạy VHDG theo thi pháp thể loại
Khi giảng dạy VHDG, GV cần chú ý đến tâm thức của HS và những khoảng cách về nhiều mặt của các em đối với VHDG cổ xưa ở làng quê, đặc biệt là đối với HS ở Tây Nguyên hay ở các thành phố.
Đề xuất mô hình khi GV tiếp cân khai thác tác phẩm VHDG trong giảng dạy như sau:
 Xác định đặc trưng thể loại (Ca dao là gì? Cổ tích là gì?...)
Đặt tác phẩm trong môi trường diễn xướng dân gian:

+ Sử thi: nên cho các em nghe một đoạn kể khan
+ Ca dao: tạo dựng hoặc cho học sinh nghe một vài làn điệu dân ca
+ Cổ tích: Một là kể, hai là sân khấu hóa
+ Truyền thuyết: Giúp các em nắm được cái lõi lịch sử mà tác phẩm đề cập đến, đặt tác phẩm trong môi trường sản sinh ra nó

Tìm hiểu đối chiếu tác phẩm với các dị bản
 Phân tích tác phẩm dưới góc độ thi pháp đặc trưng thể loại văn học dân gian
ĐỐI VỚI HỌC SINH
HS cần tự trang bị cho mình một vốn kiến thức nền phong phú, đa dạng (HS phải tự giác trong nghiên cứu tài liệu, chủ động tìm kiếm và tích lũy tri thức cho mình)
Tham gia tích cực các hoạt động chính khóa với hoạt động ngoại khóa. Riêng đối với VHDG lớp 10, nếu HS có thể tham gia các hoạt động ngoại khóa dưới nhiều hình thức
CHƯƠNG 5:
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC TRONG QUÁ TRÌNH GIẢNG DẠY VĂN HỌC DÂN GIAN
5.1 Tiền đề thuận lợi cho việc tổ chức dạy học hợp tác trong dạy học tác phẩm VHDG
Tiếp nhận tác phẩm VHDG trong nhà trường là quá trình giao tiếp, đối thoại tự do giữa GV và HS, giữa HS với nhau. Cả người dạy và người học phải cùng trải qua quá trình tiếp nhận tác phẩm VHDG và đem những tri thức, những vấn đề đã tìm hiểu được để cùng nhau trao đổi, bàn bạc một cách bình đẳng và tự do.
VHDG rất gần gũi và quen thuộc đối với HS, các em có thể được nghe kể lại từ khi còn rất nhỏ hay xem phim, diễn xướng. Nội dung của VHDG cũng dễ tiếp nhận, là những gì diễn ra trong cuộc sống thường ngày.
Bản chất của văn học nói chung và VHDG nói riêng là một hệ thống mở mà ở mỗi người lại có những cảm nhận khác nhau
Ở GIÁO VIÊN:
PPDH hớp tác trong dạy học VHDG thỉnh thoảng được sử dụng và chỉ sử dụng chủ yếu vào những giờ thao giảng hay đăng kí dạy tiết tốt
Một số GV có áp dụng thì cũng chỉ mang tính “hình thức” chưa đạt hiệu quả cao do GV không nắm chắc lý thuyết, do kĩ năng thực hành về học hợp tác còn hạn chế, chưa đảm bảo tuân theo những nguyên tắc của dạy học hợp tác hoặc khi vận dụng còn lúng túng ở một số thao tác
Điều kiện thực hiện chưa phù hợp như đa số HS trong lớp đông, lớp chật, bàn ghế thường được xếp cố định theo hàng…
5.1 Tiền đề thuận lợi cho việc tổ chức dạy học hợp tác trong dạy học tác phẩm VHDG
Ở HỌC SINH:
Một số HS coi bài tập nhóm là công việc của tập thể nên thường có tâm lí “không phải việc của mình”, ai cũng trừ mình ra. Nhiều bạn nghĩ rằng học nhóm sẽ rất thoải mái vì nó là hình thức vừa học vừa chơi, vừa học vừa nói chuyện, "tạt ngang tạt ngửa" bàn chuyện này chuyện khác…
Sự phân công công việc không rõ ràng. Đôi khi một thành viên trong nhóm phải đảm nhiệm quá nhiều công việc, trong khi có thành viên không có việc gì để làm.
Học nhóm đòi hỏi sự tự giác của từng thành viên trong nhóm.
=> Vì những hạn chế trên việc tổ chức thảo luận nhóm thường được vận dụng mang tính hình thức, đối phó, chủ yếu trong các giờ hội giảng, hầu như rất ít được vận dụng trong những giờ học bình thường và càng ít sự lựa chọn để vận dụng vào dạy học tác phẩm VHDG.
5.1 Tiền đề thuận lợi cho việc tổ chức dạy học hợp tác trong dạy học tác phẩm VHDG
►Câu hỏi thảo luận phải có tính vấn đề
GV phải đặt ra những câu hỏi có vấn đề mang tính sáng tạo liên quan đến nội dung bài học
Câu hỏi phải phù hợp với tâm lí của HS, kích thích được tính tích cực, chủ động và phát huy tư duy sáng tạo của HS
Câu hỏi có vấn đề không nhằm mục đích tái hiện tri thức đã có mà yêu cầu HS phải biết sử dụng “cái đã biết” để làm phương thức tìm tòi, nghiên cứu những giá trị tri thức mới
Câu hỏi có vấn đề phải phù hợp với năng lực của HS
5.1 Tiền đề thuận lợi cho việc tổ chức dạy học hợp tác trong dạy học tác phẩm VHDG
►Thành lập nhóm
GV cần chú ý tới sĩ số HS cũng như nội dung bài học để có cách phân chia phù hợp
đảm bảo tính công bằng, nâng cao tinh thần đoàn kết, không phân biệt trình độ, giới tính, các thành viên trong nhóm phải tương trợ, cùng nhau hợp tác thảo luận
Sau mỗi đơn vị bài học có thể thay đổi các thành viên của các nhóm với nhau
Chú ý đến thời lượng của tiết học
Mỗi thành viên trong nhóm phải được phân công nhiệm vụ rõ ràng và phải cùng hợp tác để giải quyết nhiệm vụ chung của cả nhóm
►Vai trò GV trong quá trình thảo luận nhóm
Trong quá trình thảo luận GV có thể đi vòng quanh các nhóm để quan sát tình hình thảo luận của các em
GV kịp thời hỗ trợ, gợi mở vấn đề cho các em dễ dàng thực hiện.
GV cần hạn chế những em nói quá nhiều mà nên khuyến khích , động viên những HS nhút nhát phát biểu ý kiến và đưa ra những lời khích lệ tinh thần cho các em
►Trình bày và đánh giá kết quả
Sau khi thảo luận thì nhóm trưởng các nhóm có thể lên trình bày hoặc GV chỉ định một thành viên nào đó đại diện nhóm lên trình bày với hình thức thuyết trình.
GV sẽ là người đưa ra những nhận xét, đánh giá, và chốt lại nội dung bài học sau phần trình bày của các nhóm.
01
02
03
04
Dạng bài tập thảo luận
so sánh giữa hai sự kiện, hai vấn đề
Dạng bài tập
phân tích
Dạng bài tập
lựa chọn
Dạng bài tập
lập bảng biểu
5.4 MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP THẢO LUẬN NHÓM DÙNG TRONG DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN HỌC DÂN GIAN
05
06
07
Dạng bài tập
lập bảng biểu
5.4 MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP THẢO LUẬN NHÓM DÙNG TRONG DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN HỌC DÂN GIAN
Dạng bài tập
định hướng
Dạng bài tập yêu cầu
học sinh tóm tắt
văn bản
Dạng bài tập
mô phỏng vấn đề
01
02
03
04
05
Bước 1: Thiết kế được các bài tập thảo luận hợp lí, có vấn đề
Bước 2: GV chia nhóm cho phù hợp.
Bước 3: GV giao bài tập cho các nhóm thảo luận
Bước 4: HS huy động kinh nghiệm cá nhân, thảo luận với các thành viên cùng nhóm để giải quyết vấn đề được giao
Bước 5: GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả
5.5 QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC HỢP TÁC TRONG VĂN HỌC DÂN GIAN
5.7 MỘT SỐ GIÁO ÁN GIẢNG DẠY TÁC PHẨM VHDG CÓ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC
NGỮ VĂN LỚP 7:
BÀI DẠY: Truyện ngụ ngôn:
CHÂN, TAY, TAI, MẮT, MIỆNG
* HDHS thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi nhỏ dưới đây. Trong nhóm, mỗi học sinh sẽ đảm nhận một câu hỏi và ghi câu trả lời vào ô đánh số câu hỏi của mình. Sau khi trả lời hết các câu hỏi nhỏ thì mỗi nhóm gần như đã tìm hiểu được nội dung cơ bản của câu truyện ngụ ngôn. Thông qua các câu hỏi và câu trả lời đó các em sẽ cùng nhau thảo luận phân tích để trả lời câu hỏi khái quát vào ô trung tâm (15 phút).
5.6 CHẤM ĐIỂM CÁCH HỌC HỢP TÁC
GV phải thận trọng về cấu trúc chấm điểm trong hệ thống điểm hàng tuần. Nhất quán với khái niệm điểm hợp tác, điều quan trọng cho GV là chấm sản phẩm của nhóm – cả kết quả cuối cùng và hành vi hợp tác. Đồng thời GV cũng phải đánh giá sự đóng góp của từng thành viên với thành quả cuối cùng của cả đội. Tuy nhiên những nhiệm vụ đánh giá tay đôi có thể gây trở ngại cho GV khi họ cố gắng cho điểm cá nhân và cho thành quả của tập thể.
GV hoặc các nhóm trong lớp báo cáo và công bố kết quả của đội và của từng cá nhân thông qua bảng thông báo vắn tắt. Mục tiêu chủ yếu của dạy học hợp tác là phát triển các kĩ năng xã hội, đặc biệt là các kĩ năng hợp tác và cộng tác. Những kĩ năng này không dễ để đánh giá như các kĩ năng khác. Vì vậy cần phải làm cho HS thấy họ là một phần trong hệ thống đánh giá của GV.
CẢM ƠN
THẦY VÀ CÁC BẠN
CHÚ Ý LẮNG NGHE
 
Gửi ý kiến