KIỂM TRA BÀI CŨ :
Trường học thời Hậu Lê
1.Thời Hậu Lê bắt đầu từ năm nào? Ai làm
vua?
Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế lấy
hiệu là Lê Thái Tổ, mở đầu thời đại Hậu Lê.
2. Nhà Hậu Lê làm gì để khuyến khích việc
học tập ?
- Tổ chức lễ xướng danh.
- Tổ chức lễ vinh quy.
- Khắc tên tuổi những người đỗ cao ( tiến
sĩ) vào bia đá dựng ở Văn Miếu để tôn vinh
những người có tài.

Giáo dục thời Hậu Lê

Lịch sử

Văn học và khoa học thời Hậu Lê

1. Văn học thời Hậu Lê:
Câu hỏi thảo luận:
Dựa vào nội dung SGK, hoàn thành bảng thống kê
về nội dung tác giả, tác phẩm văn học, tiêu biểu thời
Hậu Lê.

Tác giả

Tác phẩm

Nội dung

Các tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu thời Hậu Lê.

Tác giả

Tác phẩm

Nội dung

Nguyễn Trãi

Bình ngô đại cáo.

Phản ánh khí phách anh
hùng và niềm tự hào dân tộc.

Lê Thánh Tông

Hồng Đức Quốc
Âm thi tập

Ca ngợi nhà Hậu Lê; đề
cao công đức của nhà
vua.

Nguyễn Trãi

Quốc âm thi tập

Nói lên tâm sự những
người muốn đem tài
năng trí tuệ giúp ích
cho nước, cho dân
nhưng bị quan lại ghen
ghét, vùi dập.

Ức trai thi tập
Lý Tử Tấn
Nguyễn Húc

Các bài thơ

a. Chữ Hán.
Tác giả

Tác phẩm
Bình ngô đại cáo.

Nguyễn Trãi

Nội dung
Phản ánh khí phách anh
hùng và niềm tự hào dân
tộc.

Bình ngô đại cáo

(Đoạn trích)
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Phong tục Bắc –Nam cũng khác...
Lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn
đem chí nhân để thay cường bạo...
Xã tắc từ nay vững bền
giang sơn từ nay đổi mới

Bài ca Côn Sơn
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên
tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm.
Trong ghềnh thông mọc như
nêm
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm.
Trong rừng có bóng trúc râm
Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ
nhàn.

b. Chữ Nôm

Tác giả

Tác phẩm

Nguyễn Trãi

Ức trai thi tập
Quốc âm thi tập.

Lê Thánh Tông

Hồng Đức
Quốc âm thi
tập.

Nội dung
Nói lên tâm sự những
người muốn đem tài năng
trí tuệ giúp ích cho nước,
cho dân nhưng bị quan lại
ghen ghét, vùi dập.

Ca ngợi nhà Hậu Lê
và công đức của
nhà vua.

Nhân vật tiêu biểu văn học thời Hậu Lê

KẾT LUẬN : Văn học thời Hậu Lê phát triển rực
rỡ cả về văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm.
Các tác giả, tác phẩm tiêu biểu là:
Tác giả
Tác phẩm
Nội dung
-B×nh Ng« ®¹i c¸o - Ph¶n ¸nh khÝ ph¸ch anh
hïng vµ niÒm tù hµo, chñ
Nguyễn Trãi
quyÒn ®éc lËp d©n téc.
-øc Trai thi tËp
-Quèc ¢m thi tËp - Nãi lªn t©m sù cña
nh÷ng ng­êi muèn ®em tµi
n¨ng gióp Ých cho ®êi nh­
ng bÞ quan l¹i ghen ghÐt
vïi dËp.
-Hång §øc Quèc -Ca ngîi nhµ HËu Lª; ®Ò
©m thi tËp
cao c«ng ®øc cña nhµ
Lê Thánh
vua.
Tông

2. Khoa học thời Hậu Lê.
Câu hỏi thảo luận :
Dựa vào nội dung SGK, lập bảng thống kê về
nội dung, tác giả, công trình khoa học tiêu biểu
thời Hậu Lê:
Công trình khoa học
Nội dung
Tác giả

2. Khoa học thời Hậu Lê.
Tác giả, công trình khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê:

Tác giả

Công trình khoa học

Nội dung

Ngô Sĩ Liên

Đại Việt sử kí toàn
thư.

Ghi lại Lịch sử nước ta
từ thời Hùng Vương đến
đầu thời Hậu Lê.

Nguyễn Trãi

Lam Sơn thực lục
Dư địa chí

Lương Thế Vinh

Đại thành toán
pháp

.

Ghi lại diễn biến cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn.

Kiến thức toán học

a. Khoa học xã hội thời Hậu Lê.
Tác giả
Ngô Sĩ Liên

Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi

Công trình khoa học
Đại Việt sử kí
toàn thư.
Lam Sơn thực
lục

.

Dư địa chí.

Nội dung
- Ghi lại Lịch sử nước ta từ
thời Hùng Vương đến thời
Hậu Lê.
- Ghi lại diễn biến cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn.
- Xác định rõ ràng lãnh thổ
quốc gia nêu lên những tài
nguyên, sản phẩm của đất
nước và một số phong tục tập
quán của nhân dân ta.

b. Khoa học tự nhiên thời Hậu Lê.
Tác giả

Công trình khoa
học

Nội dung

Lương Thế Vinh

-Đại thành toán
pháp

Kiến thức toán học

Lê Hữu Trác
(Hải Thượng
Lãn Ông)

-Hải Thượng Y
Tông Tâm Lĩnh

Kiến thức y học

Kết luận :
Khoa học thời Hậu Lê phát triển về mọi
mặt (Lịch sử, Địa lí, Y học, Toán học...). Các
tác phẩm khoa học không những có ý nghĩa
lịch sử mà còn có ý nghĩa thực tiễn, lí luận
sâu sắc,nó giúp ngành tự nhiên, xã hội đi
sâu nghiên cứu tìm hiểu về Văn học ,Khoa
học cổ đại và trung đại Việt Nam.

NỘI DUNG BÀI :

-Văn học thời Hậu Lê phát triển mạnh cả về văn

học chữ Hán và văn học chữ Nôm.
Các tác phẩm văn học tiêu biểu: Quốc âm thi tập,
Bình Ngô đại cáo; Ức Trai thi tập ( Nguyễn Trãi);
Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông)...
- Khoa học thời Hậu Lê cũng phát triển rực rỡ cả
khoa học xã hội và khoa học tự nhiên.
Các tác phẩm tiêu biểu:
* Đại Việt sử kí toàn thư ( Ngô Sĩ Liên)
* Lam Sơn thực lục; Dư địa chí (Nguyễn Trãi)
* Đại thành toán pháp ( Lương Thế Vinh)

TRÒ CHƠI: Nhà sử học nhỏ tuổi
Cách chơi:
Trò chơi gồm hai đội tham gia ( mỗi đội gồm 3 học
sinh)
Nhiệm vụ mỗi đội : Thảo luận theo nội dung câu hỏi
( thời gian 1 phút). Sau đó mỗi đội cử 1 đại diện lên
tham gia trò chơi.
Luật chơi:
Hai bạn đại diện bốc thăm câu hỏi. Đội nào vào
câu hỏi số1 thì được quyền hỏi trước theo nội dung đã
ghi trong phiếu, đội còn lại trả lời theo câu hỏi. Sau đó
hai bạn đổi vị trí cho nhau để hoàn thành phần chơi của
mình. Đội nào trả lời đúng và nhiều nhất thì thắng cuộc.
Thời gian cho mỗi đội chơi: 1 phút.

Tác
phẩm
“
Dư
địa
chí”
là
Ai Đại
viết
táctác
phẩm
“Hồng
Nguyễn
Bộ
Ai
viết
Việt
Trãi
sử
viết
phẩm
kí
tác
toàn
phẩm
thư
Tác
phẩm
“
Đại
thành
toán
pháp”
của
ai?
Nội
dung
nói
về
Đức
Quốc
âm
thi
tập”.
ghi
lại
văn
“ Ức
điều
học
gì?
sử
thi
Do
nào?
tập”
ai
viết?
làtrai
của
ai?
điều gì?
Ghi lại lịch sử nước ta từ
Nguyễn Trãi – Xác định lãnh thổ
Lương
Thế
Vinh.
Lê
Thánh
Tông
Lam
Sơn
thực
lục.
thời
Hùng
Vương
đến
thời
Nguyễn
Trãi.
quốc gia, tài nguyên, các sản
Hậu của
Lê; đất
Do nước
Ngô Sĩ
Liênsố
phẩm
và một
phong tục tập viết.
quán của nhân dân.

Tượng Vua lê thánh tông

ĐỀN THỜ VUA LÊ THÁNH TÔNG

TƯỢNG LƯƠNG THẾ VINH

LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG )

KHU TƯỞNG NIỆM LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG )

BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO ( CHỮ HÁN )

QUỐC ÂM THI TẬP ( CHỮ NÔM )

CHỮ HÁN

CHỮ NÔM