VẬT LÍ 8

Theo em: Có những cách nào để xác định
được HS chạy nhanh nhất, chậm nhất
trong một cuộc thi chạy?

Tiết 2, 3

CHỦ ĐỀ: VẬN TỐCCHUYỂN ĐỘNG ĐIỀUCHUYỂN ĐỘNG
KHÔNG ĐỀU

Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập số 1
Bảng 2.1 ghi kết quả cuộc chạy 60m trong tiết TD
của một nhóm học sinh.
Cột

1

2

3

4

5

Số
TT

Họ và tên
Học sinh

Quãng đường
chạy S (m)

Thời gian
chạy t (s)

Xếp
hạng

Quãng đường chạy
trong một giây

1

Nguyễn An

60

10

2

Trần Bình

60

9,5

3

Lê Văn Cao

60

11

4

Đào Việt Hùng

60

9

5

Phạm Việt

60

10,5

C1:Làm thế nào để biết ai chạy nhanh ai chạy chậm?
Hãy ghi kết quả xếp hạng của từng học sinh vào cột 4.
C2 : Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được
trong 1 giây rồi ghi kết quả vào cột 5.

C1: Làm thế nào để biết ai chạy nhanh
ai chạy chậm? Hãy ghi kết quả xếp
hạng của từng học sinh vào cột 4.
Cột

1

2

3

4

5

Số
TT

Họ và tên
Học sinh

Quãng
đường
chạy S (m)

Thời
gian
chạy t
(s)

Xếp
hạn
g

Quãng
đường
chạy trong
một giây

1

Nguyễn An

2

Trần Bình

3
4

Lê Văn
Cao

60
60
60

10
9,5
11

Đào Việt
Hùng

60

9

3
2
5
1
4

C2: Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được
trong 1 giây rồi ghi kết quả vào cột 5.
Cột

1

Số
T
T

Họ và tên
Học sinh

2

3

4

Quãng
Thời
Xếp
đường
gian
hạn
chạy S chạy t (s) g
(m)

1
2
3

Nguyễn An
Trần Bình
Lê Văn Cao

60
60
60

10
9,5
11

4

Đào Việt Hùng

60

9

5

Phạm Việt

60

10,5

3
2
5
1
4

5

Quãng
đường chạy
trong một
giây

6
6,32
5,45
6,67
5,71

Quãng đường đi được trong 1 giây gọi là vận tốc.

C3: Dựa vào bảng xếp hạng, hãy cho biết độ lớn
của vận tốc biểu thị tính chất nào của chuyển
động và tìm từ thích hợp điền vào những chổ
trống của kết luận sau:

Độ lớn của vận tốc cho biết sự…………
nhanh
,...………..của
chuyển động.
chậm
Độ lớn của vận tốc được tính bằng
…………………………………
độ dài quãng đường đi được trong một
………
đơn vị thời gian.

Trình bày cách tính tốc độ của người đi xe đạp
Hình 8.1

1. Công thức tính vận tốc?

v =s
t

2. Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào đơn vị của đại
lượng nào?
Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào đơn vị độ dài và đơn
vị thời gian.

3. Đơn vị hợp pháp của vận tốc?
- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là mét trên giây
(m/s)và kilômét trên giờ (km/h)
4. Độ lớn của vận tốc được đo bằng dụng cụ gì?
- Độ lớn của vận tốc được đo bằng tốc kế.

1 km/h

1000m
10
= 3600s  36 m/s

1
1m/s =

0,001km
10

1
36
h
3600

3,6 km/h

Tốc kế xe máy

Tìm đơn vị vận tốc thích hợp cho
các chỗ trống ở bảng 2.2

Đơn vị chiều dài

m

m

km

km

cm

Đơn vị thời gian

s

phút

h

s

s

Đơn vị vận tốc

m/s m/ph km/h km/s cm/s

C6: Một đoàn tàu trong
khoảng thời gian 1,5 h đi
được quãng đường 81km.
a, Tính vận tốc của tàu ra
km/h
b,Tính vận tốc của tàu ra
m/s

C7: Một người đi xe đạp
trong 40 phút với vận
tốc 12 km/h. Hỏi quãng
đường đi được là bao
nhiêu km?

C8: Một người đi bộ với
vận tốc là 4km/h. Tìm
khoảng cách từ nhà đến
nơi làm việc, biết thời gian
để người đó đi từ nhà đến
nơi làm việc là 30 phút?

Loài chim chạy nhanh nhất

Đà điểu.
Chúng rất khác biệt về hình thể với cổ, chân dài và có thể chạy với tốc độ lên đến
65 km/giờ (40 dặm/giờ)

Loài chim bay nhanh nhất

Chim cắt
Với thị lực sắc bén cùng với tốc độ “phóng lao” từ trên không xuống đất với vận
tốc 321km/h, khó có con mồi nào có thể sống sót.

VẬN TỐC NHANH NHẤT HIỆN NAY

Vận tốc ánh sáng là vận tốc tối đa trong vũ trụ. Trong mọi
hệ quy chiếu nó đều có chung một giá trị là 299.792.458 m/s
hay 1.079.252.849 km/h (300.000.000 m/s).

III. Chuyển động đều - chuyển động
không đều.
1. Định nghĩa:



- Chuyển động đều là chuyển
động mà vận tốc có độ lớn không
thay đổi theo thời gian.
- Chuyển động không đều là
chuyển động mà vận tốc có độ
lớn thay đổi theo thời gian.

C1: Thả một bánh xe
lăn trên máng nghiêng
AD và máng ngang DF
(Hình 3.1). Theo dõi
chuyễn động của trục
bánh xe và ghi quãng
đường trục bánh xe
lăn được sau khoảng
thời gian 3 giây liên
tiếp, ta được kết quả ở
bảng 3.1

Hình 3.1

Bảng 3.1

Tên quãng đường
Chiều dài quãng
đường s(m)
Thời gian chuyển
động t (s)

AB

BC

CD

DE

EF

0,05 0,15 0,25 0,33 0,33
3,0

3,0

3,0

3,0

3,0

Trên quãng đường nào thì chuyển
động của trục bánh xe là chuyển
động đều, chuyển động không đều?
* Chuyển động đều quãng đường DF.
* Chuyển động không đều quãng
đường AD.

C2. Trong các chuyển động sau đây,
chuyển động nào là đều, không đều?
a) Chuyển động của đầu cánh quạt
máy khi quạt đang chạy ổn định.
b) Chuyển động của ôtô khi khởi
hành.
c) Chuyển động của xe đạp khi
xuống dốc.
a là động
chuyển
động
d) Câu
Chuyển
của
tàu đều
hoả khi
Câuga.
b, c, d là chuyển động
vào
không đều.

II. Vận tốc trung bình của chuyển động
không đều:

Trên quãng đường AB, BC, CD,
trung bình mỗi giây trục bánh
xe lăn được bao nhiêu met thì
ta nói vận tốc trung bình của
trục bánh xe trên mỗi quãng
đường đó là bấy nhiêu met
trên giây.

C3. Hãy tính độ lớn của vận tốc
trung bình của trục bánh xe trên
mỗi quãng đường từ A đến D.
Trục bánh xe chuyển động nhanh
lên hay chậm đi.
Tên quãng đường
Chiều dài quãng
đường s(m)
Thời gian chuyển
động t (s)

AB

BC

CD

DE

EF

0,05 0,15 0,25 0,33 0,33
3,0

3,0

3,0

3,0

3,0

C3. Hãy tính độ lớn của vận tốc
trung bình của trục bánh xe trên mỗi
quãng đường từ A đến D. Trục bánh
xe chuyển động nhanh lên hay
s
chậm đi.
Từ công thức v =
t
Ta có: vAB = 0,017m/s
vBC = 0,050m/s
vCD = 0,083m/s
Từ A đến D chuyển động của
trục bánh xe là nhanh dần.

II. Vận tốc trung bình của chuyển động
không đều:
Vận tốc trung bình của một chuyển
động không đều trên một quãng
đường được tính bằng công thức.
s

s1 + s2 + …+ sn

vtb = t =
t1 + t2 +…+ tn

III. Vận dụng: ( Tự học có hướng dẫn)
C4. Chuyển động của ôtô chạy từ Hà
Nội đến Hải Phòng là chuyển động
đều hay không đều? Tại sao? Khi nói
ôtô chạy từ Hà Nội đến Hải Phòng với
vận tốc 50km/h là nói vận tốc nào?
- Chuyển động của ôtô chạy từ Hà
Nội đến Hải Phòng là chuyển động
không đều.
- vận tốc 50km/h là vận tốc trung
bình của ôtô.

C5. Một người đi xe đạp xuống một cái dốc dài 120m hết
30s. Khi hết dốc xe lăn trên quãng đường năm ngang dài
60m trong 24s rồi dừng lại. Tính vận tốc trung bình của xe
trên quãng đường dốc, trên quãng đường ngang và trên cả
hai quãng đường.
Giải

s1 = 120m
t1 = 30s
s2 = 60m
t2 = 24s

v1 = ?
v2 = ?
vtb = ?

Vận tốc trung bình trên quãng đường dốc
Ta có: v1 = S1 = 120 = 4(m/s)
30
t1

Vận tốc trung bình trên quãng đường ngang
Ta có: v2 = s2 = 60 = 2,5(m/s)
24
t2
Vận tốc trung bình trên cả hai quãng đường
Ta có: vtb =

s1 + s2
=
t1+ t 2

120 + 60 = 3,33(m/s)
30 + 24

C6. Một đoàn tàu chuyển động trong 5h
với vận tốc trung bình là 30km/h. Tính
quãng đường đoàn tàu đi được.
Tóm tắt:
t = 5h
vtb = 30km/h
s =?km

Giải

Quãng đường đoàn tàu đi được trong 5h
S
Ta có: vtb =
 s = vtb.t = 30.5 = 150(km)
t

GHI NHỚ

- Độ lớn của vận tốc cho biết sự nhanh, chậm
của chuyển động và được xác định bằng độ dài
quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian.
- Công thức tính vận tốc
v =s
t
- Đơn vị vận tốc là m/s và km/h
- Độ lớn của vận tốc được đo bằng tốc kế.
- Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc
có độ lớn không thay đổi theo thời gian.
- Chuyển động không đều là chuyển động mà
vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian.
- Công thức tính vận tốc trung bình của chuyển
động không đều
s s + s + …+ s
n
vtb = t = 1 2
t1 + t2 +…+ tn

Dặn dò
1. Học bài
2. Làm các bài tập trong sách bài tập:
- Bài 2: Làm 5 bài tự chọn
- Bài 3: Làm 5 bài tự chọn
3. Xem trước bài 4: Biểu diễn lực.