Bài 1
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ - CHẤT ĐIỂM
1) Chuyển động cơ :
Chuyển động cơ là gì ?
Ví dụ : chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ - CHẤT ĐIỂM
1) Chuyển động cơ :
Chuyển động cơ là gì ?
Ví dụ : chuyển động của ô tô trên đường
1) Chuyển động cơ :
Chuyển động cơ là gì ?
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ - CHẤT ĐIỂM
Ví dụ : chuyển động của chiếc tàu buồm trên sông , của máy bay
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ - CHẤT ĐIỂM
1) Chuyển động cơ :
Chuyển động cơ là gì ?
Ví dụ : chuyển động của con tàu vũ trụ
I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ - CHẤT ĐIỂM
1) Chuyển động cơ :
Chuyển động cơ của vật là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian
2) CHẤT ĐIỂM
Một vật chuyển động được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với độ dài đường đi ( hoặc so với những khoảng cách mà ta đề cập đến )
C1
Đường kính của Mặt Trời : 1.400.000km
Đường kính của Trái Đất : 12.000km
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời : 150.000.000km
a) Nếu vẽ đường đi của Trái Đất quanh Mặt Trời là một đường tròn , đường kính 15cm thì hình vẽ Trái Đất và Mặt Trời sẽ là những hình tròn có đường kính bao nhiêu xentimét ?
b) Có thể coi Trái Đất như một chất điểm trong hệ Mặt Trời được không ?
C1
3) QUỸ ĐẠO
Quỹ đạo là gì ?
Khi chuyển động, chất điểm vạch ra một đường trong không gian gọi là quỹ đạo chuyển động của chất điểm
3) QUỸ ĐẠO
II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
1. Vật làm mốc và thước đo
Nếu biết đường đi của vật ta chỉ cần chọn một vật làm mốc và một chiều dương trên đường đó là có thể xác định chính xác vị trí của vật bằng cách dùng một cái thước đo chiều dài đoạn đường từ vật làm mốc đến vật
II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
1. Vật làm mốc và thước đo
C2 : Có thể lấy vật nào làm mốc để xác định vị trí một chiếc tàu thuỷ đang chạy trên sông ?
2) Hệ toạ độ
? Xét chuyển động của một chất điểm trên một đường thẳng
+ Trục tọa độ : Có phương trùng với đường đi.
+ Gốc tọa độ : Tại một điểm O trên đường đi.
+ Chiều dương : Như hình vẽ.
x
2) Hệ toạ độ
? Vị trí của chất điểm tại điểm M được xác định bằng tọa độ :
? Nếu vật chuyển động ở phía dương của trục tọa độ thì : x > 0
x
2) Hệ toạ độ
? Vị trí của chất điểm tại điểm M được xác định bằng tọa độ :
? Nếu vật chuyển động ở phía dương của trục tọa độ thì : x > 0
? Nếu vật chuyển động ở phía âm của trục tọa độ thì : x < 0
x
2) Hệ toạ độ
? Xét chuyển động của một chất điểm trên một mặt phẳng
H
I
Hãy cho biết các tọa độ của điểm M nằm chính giữa một bức tường hình chữ nhật ABCD có cạnh AB = 5m , và cạnh AD = 4m ( Hình 1.4) . Lấy trục Ox dọc theo AB , trục Oy dọc theo AD
C3
A
B
D
C
Hình 1.4
III. XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG
1. Mốc thời gian và đồng hồ : Muốn xác định thời điểm, người ta phải chỉ rõ mốc thời gian (hoặc gốc thời gian) và đo khoảng thời gian trôi đi kể từ mốc thời gian bằng một chiếc đồng hồ.
III. XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG
2. Thời điểm và thời gian : Nếu lấy mốc thời gian là thời điểm vật bắt đầu chuyển động (thời điểm 0) thì số chỉ của thời điểm trùng với số đo khoảng thời gian đã trôi qua kể từ mốc thời gian
III. XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG
C4. Xem bảng 1.1 trang 10 SGK và trả lời câu hỏi : Tính xem đoàn tàu chạy từ ga Hà Nội đến ga Sai Gòn trong bao lâu ?
IV. HỆ QUY CHIẾU
Một hệ quy chiếu gồm :
một vật làm mốc , một hệ toạ độ gắn với vật làm mốc
một mốc thời gian và một đồng hồ
Câu 1
Trong trường hợp nào dưới đây có thể coi vật là chất điểm ?
A. Trái đất chuyển động tự quay quanh trục của nó .
B. Hai hòn bi va chạm với nhau
C. Người nhảy cầu lúc đang rơi xuống nước
D. Giọt nước mưa lúc đang rơi
D. Giọt nước mưa lúc đang rơi
Câu 2
Trong trường hợp nào dưới đây vật không được coi là chất điểm ?
A. Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất .
B. Giọt nước mưa ở cạnh con đom đóm
C. Một ô tô tải chạy từ TP. Hồ Chí Minh về Mỹ Tho
D. Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời
B. Giọt nước mưa ở cạnh con đom đóm