TRƯỜNG THPT THỦ KHOA NGHĨA
BÀI GIẢNG VẬT LÝ 10
GV: NGUYỄN NGỌC THUẬN
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Nêu điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực không song song?
2. Phát biểu quy tắc tổng hợp của 2 lực đồng quy ?
3. Có gì khác nhau giữa điều kiện cân bằng của chất điểm và của vật rắn dưới tác dụng của ba lực không song song ?
O
O
1.Thí nghiệm tìm hợp lực của hai lực song song
NẾU DÙNG 6 QUẢ NẶNG
?
NẾU DÙNG 5 QUẢ NẶNG
NẾU DÙNG 5 QUẢ NẶNG
O
2. QUY TẮC HỢP HAI LỰC SONG SONG CÙNG CHIỀU
a. Quy tắc
- Hợp lực của hai lực F1 và F2 song song cùng chiều, tác dụng vào một vật rắn là một lực F song song, cùng chiều và có độ lớn bằng tổng các độ lớn của hai lực đó
- Giá của hợp lực F nằm trong mặt phẳng của F1 , F2 và chia khoảng cách giữa hai hai lực này thành những đoạn tỉ lệ nghịch với độ lớn của hai lực đó
2. QUY TẮC HỢP HAI LỰC SONG SONG CÙNG CHIỀU
Ví dụ:
Nếu tổng hợp 3 lực song song cùng chiều thì ta vận dụng quy tắc này như thế nào?
b. Lý giải về trọng tâm của vật rắn
Điểm đặt của trọng lực tại trọng tâm của vật
2. QUY TẮC HỢP HAI LỰC SONG SONG CÙNG CHIỀU
c. Phân tích một lực thành hai lực song song cùng chiều
2. QUY TẮC HỢP HAI LỰC SONG SONG CÙNG CHIỀU
d. Bài tập vận dụng
Một thanh sắt có khối lượng 50kg được kê bởi 2 giá đỡ O1 và O2 ở 2 đầu. Đường thẳng đứng qua trọng tâm G chia đoạn thẳng O1O2 theo tỉ lệ OO2/OO1 = 2. Tính lực của thanh sắt đè lên từng giá đỡ.
3. Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác
dụng của 3 lực song song
Điều kiện cân bằng của 1 vật rắn dưới tác dụng của ba lực F1,F2,F3 song song là hợp lực của hai lực bất kì cân bằng với lực thứ ba.
4. Quy tắc hợp lực hai lực song song trái chiều
F2
F3
d
d2’
d3’
Hợp lực F của 2 lực song song
trái chiều F3 và F2 có các đặc điểm :
Song song và cùng chiều với lực thành
phần có độ lớn lớn hơn lực thành phần kia
Có độ lớn bằng hiệu độ lớn của 2 lực
thành phần F = F3 – F2
Giá của hợp lực nằm trong mặt phẳng
của 2 lực thành phần, khoảng cách giữa
giá của hợp lực với giá của 2 lực thành
phần tuân theo công thức
d2’/d3’ = F3/F2

5. NGẪU LỰC
Nêu đặc điểm của hai lực tác dụng vào những vật trên?
Hệ hai lực song song, ngược chiều, có độ lớn bằng nhau và cùng tác dụng vào một vật gọi là ngẫu lực.
- Dùng tay vặn vòi nước ta đã tác dụng vào vòi một ngẫu lực.

- Dùng tuanơvit để vặn đinh ốc, ta tác dụng vào tuanơvit một ngẫu lực.

- Khi ô tô sắp qua đoạn đường ngoặt người lái xe tác dụng một ngẫu lực vào tay lái (vô lăng).
Momen M của ngẫu lực bằng tích của độ lớn F của 1 lực và khoảng cách d giữa 2 giá của 2 lực
M = F.d
Đơn vị của momen ngẫu lực là N.m
Cho lực F = 120N. Nếu tách lực F thành 2 lực song song, cùng chiều F1 và F2 với F1=80N, d1=6cm, thì F2 và d2 có giá trị bằng bao nhiêu ?
A 60N, 80cm B 40N, 12cm
C 40N, 3cm D 60N, 40cm
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
BÀI TẬP TỰ LUẬN
Một người gánh một thùng gạo nặng 300N và một thùng ngô nặng 200N. Đòn gánh dài 1m. Hỏi vai người đó phải đặt ở điểm nào, chịu một lực bằng bao nhiêu? Biết đòn gánh không bị cong, bỏ qua trọng lượng của đòn gánh
Đáp số: Vai đặt tại điểm cách mép trái đòn gánh là 0,4m
Vai chịu một lực bằng 500N