BÀI 30:
VỆ SINH TIÊU HÓA

Hãy kể các
bệnh về đường
tiêu hóa mà em
biết?

Viêm ruột thừa

Bệnh trĩ

Loét dạ dày, tá tràng

Trào ngược dạ dày

Viêm gan

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa
Vi khuẩn sâu răng

1

2
3

6
Sán lá gan

Giun đũa

5
Vi khuẩn gây tiêu chảy

Sán dây

4
Vi khuẩn gây viêm ruột

Các nhóm tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa
Vi khuẩn

Giun sán

Khẩu phần ăn
không hợp lý

Nguồn thức ăn
không sạch

Tác nhân

Vi khuẩn

Giun sán

Ăn uống không
đúng cách

Khẩu phần ăn
không hợp lý

Cơ quan hoặc hoạt động
bị ảnh hưởng

Mức độ ảnh hưởng

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân

Các cơ quan
hoặc HĐ bị ảnh
hưởng

Vi khuẩn

Răng

Mức độ ảnh hưởng

Tạo môi trường axit làm hỏng men răng

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân

Các cơ quan hoặc HĐ
bị ảnh hưởng

Vi khuẩn

Dạ dày, tá tràng

Mức độ ảnh hưởng

Bị viêm, loét.

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân

Vi khuẩn

Các cơ quan hoặc
hoạt động bị
ảnh hưởng

Ruột

Mức độ ảnh hưởng

Gây viêm, tiêu chảy.

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

Viêm tuyến tụy
Tác nhân

Vi khuẩn

Các cơ quan hoặc HĐ bị
ảnh hưởng

Các tuyến tiêu
hóa (Gan, tụy)

Mức độ ảnh hưởng

Gây viêm, xơ gan.

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân

Giun, sán

Các cơ quan hoặc HĐ
bị ảnh hưởng

Mức độ ảnh hưởng

Ruột

Tắc ruột, tắc ống mật.

Các tuyến tiêu hóa

Gây tắc ống mật.

Trứng sán có trên thịt lợn gây sán lá gan

Tiết canh cũng là một trong những tác
nhân gây nên sán, kí sinh trùng

Gỏi cá sống gây sán dây ở não người

Đồ chua không tốt cho dạ dày, tá tràng

Đồ ăn cay nóng gây loét dạ dày, tá tràng

Ăn quá nhiều đồ ăn cùng lúc gây chướng
bụng, đầy hơi

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa
Tác nhân

Ăn
uống
không
đúng cách

Các cơ quan hoặc hoạt
động bị ảnh hưởng

Mức độ ảnh hưởng

Các cơ quan tiêu hóa

Có thể bị viêm loét.

Hoạt động tiêu hóa

Kém hiệu quả

Hoạt động hấp thụ

Kém hiệu quả.

- Hoạt động thải phân cũng có thể gặp khó khăn (chứng táo
bón) do một số nguyên nhân chủ yếu sau:

Khẩu phần ăn không hợp lý

Ăn quá nhiều chất chát

Tác nhân

Khẩu phần
ăn uồng
không hợp
lí

Các cơ quan hoặc
hoạt động bị ảnh
hưởng

Các cơ quan
tiêu hóa

Mức độ ảnh hưởng

Dạ dày làm việc mệt mỏi,
có thể bị bệnh trĩ...

Hoạt động tiêu
hóa thức ăn.

Bị rối loạn hoặc kém
hiệu quả.

Hoạt động hấp thụ

Bị rối loạn hoặc kém
hiệu quả.

Tác nhân

Vi khuẩn

Giun sán

Ăn uống không
đúng cách

Khẩu phần ăn
không hợp lý

Cơ quan hoặc hoạt
động bị ảnh hưởng

Mức độ ảnh hưởng

Răng

Tạo môi trường axit làm hỏng men răng

Dạ dày

Bị viêm loét

Ruột

Bị viêm loét

Các tuyến tiêu hóa

Bị viêm

Ruột

Gây tắc ruột

Các tuyến tiêu hóa

Gây tắc ống dẫn mật

Các cơ quan tiêu hóa

Có thể bị viêm

Hoạt động tiêu hóa

Kém hiệu quả

Hoạt động hấp thụ

Kém hiệu quả

Cơ quan tiêu hóa

Dạ dày và ruột bị mệt mỏi, gan có thể bị xơ

Hoạt động tiêu hóa

Bị rối loạn hoặc kém hiệu quả

Hoạt động hấp thụ

Bị rối loạn hoặc kém hiệu quả

I. Các tác nhân có hại cho hệ tiêu hóa

- Tác nhân:
+ Vi sinh vật gây bệnh.
+ Giun sán ký sinh.
+ Chất độc trong thức ăn, đồ uống.
+ Ăn uống không đúng cách.
+ Khẩu phần ăn uống không hợp lí.
- Tác hại:
+ Gây viêm loét răng miệng và đường tiêu hóa.
+ Gây tắc ruột, ống dẫn mật...
+ Rối loạn tiêu hóa (tiêu chảy, táo bón, ăn không tiêu...).
+ Ngộ độc thức ăn.
+ Có thể gây xơ gan.

II. Các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi các tác
nhân có hại và đảm bảo sự tiêu hóa có hiệu quả.
THẢO LUẬN NHÓM : 3 PHÚT

Câu 1: Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?
Câu 2: Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?
Câu 3: Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho hệ tiêu
hóa đạt hiệu quả?
Câu 4: Em hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ hệ tiêu
hóa khỏi tác nhân có hại và đảm bảo sự tiêu hóa có
hiệu quả.

Thông điệp: “Hãy đánh răng ít nhất 3 lần mỗi ngày”

Thông điệp: Sức khỏe là vàng - Hãy ăn chín, uống sôi

Thông điệp: Hãy rửa tay bằng xà̀ phòng diệt khuẩn trước
khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

II. Các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi các tác
nhân có hại và đảm bảo sự tiêu hóa có hiệu quả.
- Vệ sinh răng miệng đúng cách.
- Ăn uống hợp vệ sinh.
- Thiết lập khẩu phần ăn uống hợp lý đầy đủ cân đối các
chất dinh dưỡng.
- Ăn uống đúng cách như: ăn chậm, nhai kĩ, ăn đúng giờ,
đúng bữa, tạo bầu không khí vui vẻ, thoải mái khi ăn.
- Cần nghỉ ngơi sau khi ăn.
- Uống thuốc tẩy giun định kì...

Allicin trong tỏi sống là một chất kháng sinh tự
nhiên mạnh hơn cả penicillin. Dịch chiết xuất từ
tỏi có khả năng ức chế 100% E.Coli.

Lá mơ lông trị kiết lị, đầy bụng, chậm tiêu.

Rau sam trị giun sán rất tốt, lợi tiểu trong
chứng tiểu buốt, tiểu dắt. ngăn chặn sự phát
triển của vi khuẩn lỵ

Khoai lang giúp nhuận tràng

Hạt dưa, hạt bí đỏ rang; lựu và quả cau trị giun sán rất tốt

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Việc làm nào dưới đây có thể gây hại cho
men răng của bạn ?
Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

A. Uống nước lọc.
Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

B. Ăn rau xanh
Hoan hô!
Bạn đã
đúng!

C. uống sinh tố bằng ống hút D. Ăn kem.

Câu 2. Vi khuẩn Helicobacter pylori - thủ phạm gây
viêm loét dạ dày, ký sinh trên thành cơ quan nào?
Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

A. lớp niêm mạc
Hoan hô!
Bạn đã
đúng!

C. lớp dưới niêm mạc

Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

B. lớp cơ
Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

D. lớp màng bọc

Câu 3. Loại đồ ăn/thức uống nào dưới đây tốt cho hệ
tiêu hóa?
Hoan hô!
Bạn đã
đúng!

Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

A. Khoai lang

B.  Xúc xích

Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

C. Nước giải khát có ga

Tiếc quá!
Sai rồi
bạn ơi!

D. Bia, rượu

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học thuộc bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK.
- Xem các bài đã học, giờ sau ôn tập HKI.