Hoạt động mở
đầu
Ngày xưa trong những
cuộc hành trình trên biển, các
tàu biển thường xuyên bị mất
phương hướng do gió, bão lớn.
Ngày nay để khắc phục điều đó,
con người đã nỗ lực tìm cách xác
định vị trí, tìm đường đi đến nơi
họ cần đến trên bề mặt Trái Đất.
Chính vì thế các nhà khoa học đã
nghiên cứu cho ra đời hệ thống
lưới kinh, vĩ tuyến tưởng tượng
bao phủ toàn bộ quả Địa Cầu.

Bài 1:

HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN
VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ

• PHẦN HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

LỚP
ĐỊA LÍ

CHƯƠNG 1. BẢN ĐỒ - PHƯƠNG TIỆN THỂ HIỆN
BỀ MẶT TRÁI ĐẤT
BÀI 1. HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ

I

HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN

II

TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ

III

LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ GIỚI

6

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

Quan sát hình 1.1, em hãy xác định trên quả Địa cầu
kinh tuyến và nêu khái niệm Kinh tuyến là gì?

Các đường nối
liền điểm cực
Bắc và Nam
trên bề mặt quả
địa cầu là
những đường
gì?
Kinh tuyến

Xác định
hình
Đường
kinhtrên
tuyến
gốcvẽ
là
kinh
tuyến
baotuyến
nhiêugốc.
độ?
đường
kinh

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến
-  Kinh tuyến là những nửa đường
tròn nối hai cực trên bề mặt quả Địa
cầu.
-  Kinh tuyến gốc là kinh tuyến 00
đi qua đài thiên văn Grin-uýt (thủ đô
Luân Đôn - nước Anh).

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

Quan sát hình 1.1 xác định
trên quả Địa cầu kinh tuyến
Đông và kinh tuyến Tây.

Xác định các kinh
tuyến đông, kinh
tuyến tây?

Tây

Kinh tuyến tây

Đông

Kinh tuyến đông

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến
-  Kinh tuyến nằm bên phải kinh
tuyến gốc là kinh tuyến Đông.
-  Kinh tuyến nằm bên trái kinh
tuyến gốc là kinh tuyến Tây.

Tây

Đông

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

- Kinh tuyến là các đường nối liền 2 điểm cực
Bắc và Nam.
- Kinh tuyến gốc là kinh tuyến 00 đi qua đài
thiên văn Grin-uýt (thủ đô Luân Đôn - nước
Anh).
- Kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là
kinh tuyến Đông.
- Kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc là
kinh tuyến Tây.

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

Quan sát hình 1.1 xác định
trên quả Địa cầu vĩ tuyến là
gì?

Những vòng tròn trên quả địa
cầu vuông góc với các kinh
tuyến là những đường gì?
Vĩ tuyến

Đường xích đạo là đường
như thế nào?

Xích đạo
Vĩ tuyến gốc

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến
-  Vĩ tuyến là các vòng tròn bao quanh
qủa Địa Cầu, song song với đường Xích
đạo.
-  Vĩ tuyến gốc là đường vĩ tuyến 00
(đường Xích Đạo).

Xác định trên hình
vẽ vĩ tuyến Bắc và
Vĩ tuyến Bắc

Bắc
Nam

Vĩ tuyến Nam

Nam.

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến
- Vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến
cực Bắc là vĩ tuyến Bắc.
-  Vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến
cực Nam là vĩ tuyến Nam.

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

Quan sát hình 1.1, em hãy cho
biết Nửa cầu Bắc và Nam, nửa
cầu Đông và Tây được xác
định như thế nào? Nêu ý nghĩa
của hệ thống kinh vĩ tuyến.

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến
-  Kinh tuyến gốc và kinh tuyến 1800 chia
Trái Đất làm 2 nửa cầu Đông và Tây.
-  Vĩ tuyến gốc chia Trái Đất làm 2 nửa cầu
Bắc và Nam.
-  Ý nghĩa: dựa vào hệ thống kinh, vĩ tuyến
giúp ta xác định được vị trí của tất cả các địa
điểm trên thế giới.

BÀI 1

I Hệ thống kinh, vĩ tuyến

- Vĩ tuyến là các vòng tròn bao quanh qủa Địa
Cầu, song song với đường Xích đạo.
- Vĩ tuyến gốc là đường vĩ tuyến lớn nhất 0o
(đường Xích Đạo).
- Vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc là vĩ
tuyến Bắc.
- Vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Nam là vĩ
tuyến Nam.

BÀI 1

II Tọa độ địa lí

Dựa vào hình 1.2, hãy
ghi tọa độ địa lí của
điểm B, C, D.

A

800T
400B

Khi xác định tọa độ
địa lí của một điểm
cần lưu ý điều gì?

Lưu ý: Khi ghi tọa độ địa lí của
một điểm, người ta ghi vĩ độ trước
và kinh độ sau.

Tọa độ địa lí là gì?

Tọa độ địa lí của một điểm được
xác định là kinh độ và vĩ độ của
điểm đó trên bản đồ hay địa cầu.

Ví dụ:
A (400B, 800 T)
B (200 B, 400Đ)
C (400 N, 200Đ)
D (200 N, 400T)



800 T
40 0 B

HOẠT ĐỘNG NHÓM NHỎ
Ghi tọa độ địa lý của các
điểm A, B, C trên bản đồ :
B

A

C

HOẠT ĐỘNG NHÓM NHỎ
Tìm trên bản đồ các điểm có tọa độ địa lý:

 1400 D

00

 1200 D

0
 10 N

BÀI 1

III Lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới

Quan sát hình 1.3, hãy mô
tả đặc điểm lưới kinh, vĩ
tuyến của hình
1.3b. 1.3c.

- 1.3b: Kinh tuyến là những đường thẳng cách
đều nhau. Vĩ tuyến là những đường tròn cách
đều nhau.
- 1.3c: Kinh tuyến là những đường cong cách
đều nhau. Vĩ tuyến cũng là những đường cong
cách đều nhau. Kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc
là đường thẳng vuông góc với nhau.

BÀI 1

III Lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới

Lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ thế giới
với phép chiếu đồ hình trụ:(Hình 1.3a)
-  Kinh tuyến là những đường thẳng song
song cách đều nhau.
-  Vĩ tuyến cũng là những đường thẳng
song song và cách đều nhau.
-  Các kinh, vĩ tuyến vuông góc với nhau.

BÀI 1

IV Luyện tập và vận dụng

1. Luyện tập
Dựa vào hình 1.4 em hãy Tìm
trên bản đồ các vĩ tuyến vòng
cực Bắc và vòng cực Nam, chí
tuyến Bắc và chí tuyến Nam.

- Vòng cực Bắc: 66033'B, vòng
cực Nam: 66033'N.
- Chí tuyến Bắc: 23027'B, chí
tuyến Nam: 23027'N.

BÀI 1

IV Luyện tập và vận dụng

1. Luyện tập
Dựa vào hình 1.4 em hãy
Xác định tọa độ địa lí
của các điểm A, B, C, D.

2. Hoạt động vận dụng
Hoạt
động cá
nhân
Dựa vào bản đồ
hành chính Việt
Nam, em hãy xác
định và ghi ra toạ độ
địa lí trên đất liền
bốn điểm cực: cực
Bắc, cực Nam, cực
Đông và cực Tây của
lãnh thổ nước ta

Bản đồ hành chính Việt nam

23o23'B

HOẠT ĐỘNG VẬN
DỤNG

o
'
+ Cực Bắc: (23o23'B , 105 20 Đ)

105o20'Đ

HOẠT ĐỘNG VẬN
DỤNG

+ Cực Bắc: (23o23'B , 105o20'Đ)
+ Cực Nam: (8o34'B , 104o40'Đ)

(8o34'B ,
104o40'Đ)

BÀIHỆ
1 THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA ĐỘ
ĐỊA LÍ

HOẠT ĐỘNG VẬN
DỤNG

+ Cực Bắc:
+ Cực Nam:
+ Cực Đông:

(23o23'B , 105o20'Đ)
(8o34'B , 104o40'Đ)
(12o40'B ,
109o24'Đ)

109o24'Đ)

(12o40'B ,

BÀIHỆ
1 THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA ĐỘ
ĐỊA LÍ

(22o22'B ,

HOẠT ĐỘNG VẬN
DỤNG

+ Cực Bắc:
+ Cực Nam:
+ Cực Đông:
+ Cực Tây:

102o09'Đ)

(23o23'B , 105o20'Đ)
(8o34'B , 104o40'Đ)
(12o40'B , 109o24'Đ)
(22o22'B , 102o09'Đ)

BÀIHỆ
1 THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA ĐỘ
ĐỊA LÍ

Nội dung đánh giá vd

* Cực Bắc: (23023'B, 105019' Đ)
* Cực Nam: (8033'B, 104049' Đ)
* Cực Đông: (12038'B, 109027' Đ)
* Cực Tây: (22024'B, 102008' Đ)

Bản đồ hành chính Việt nam