KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc lòng hai khổ thơ mà em thích nhất trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải và nêu cảm nhận của em về hai khổ thơ đó?
Viếng lăng Bác
Viễn Phương
Tiết 117
I. Tìm hiểu chung :
-Tác giả :
+ Viễn Phương (1928-2005)
+Tên thật là Phan Thanh Viễn
+ Quê: An Giang.
+ Ông là cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam.
+ Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm và thơ mộng.
- Các tập thơ chính:
+ Quê hương địa đạo
+ Mắt sáng học trò
+Có đâu như ở miền Nam.
+ Như mây mùa xuân
- Tác phẩm:
-Tác phẩm:
+Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác tháng 4-1976, khi lăng Bác vừa khánh thành.
- In trong tập " Như mây mùa xuân“1978
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
+ Đọc và tìm hiểu chú thích
Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn là con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

4- 1976
( Viễn Phương, trong Thơ Việt Nam 1945-1985)
-Khổ 1: Cảm xúc của tác giả khi mới đến lăng Bác
- Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng vào lăng.
-Khổ 3: Cảm xúc khi vào lăng viếng Bác.
- Khổ 4: Tâm trạng và ước nguyện của tác giả khi trở về.
+Bố cục: 4 phần
+ Thể thơ: Thơ 8 chữ (có câu 7 chữ và 9 chữ)
+Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
Tại sao ở nhan đề bài thơ tác giả dùng từ “viếng” nhưng ở câu thơ mở đầu văn bản tác giả lại dùng từ “thăm”?
2. Đọc –hiểu văn bản
a.Cảm xúc của nhà thơ khi vừa đến thăm lăng Bác.
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”

- Viếng là đến chia buồn với thân nhân người đã mất.
- Thăm là đến gặp gỡ, hỏi han trò truyện với người còn sống.
- Nhan đề dùng từ viếng theo đúng nghĩa đen khẳng định một sự thật: Bác đã đi xa.
a. Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác:
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
- Cách xưng hô "con – Bác”, thân mật gần gũi.
- Ẩn dụ, nhân hóa, thành ngữ, tượng trưng:
Tre biểu tượng cho vẻ đẹp của con người, của dân tộc việt Nam bất khuất, kiên cường.
 Xúc động, bồi hồi.
II. Phân tích:
b.Cảm xúc trước cảnh đoàn người vào lăng viếng Bác:
là để chỉ Bác Hồ đang nằm yên nghỉ ở trong lăng : Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác và sự kính trọng của nhà thơ đối với Bác.
 Tả thực, ẩn dụ, hoán dụ
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
-" Ngày ngày... mùa xuân"
 Tình cảm thương nhớ, xót xa, tôn kính của toàn dân tộc đối với Bác.
- " mặt trời" Ẩn dụ
c.Cảm xúc của tác giả khi vào lăng viếng Bác:
-" Vầng trăng sáng dịu hiền" : Vừa tả thực, vừa thể hiện là tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác.
 Bác còn sống mãi với non sông, đất nước.
-" nhói" : Đau xót, tiếc thương trước sự ra đi của Bác.
- “ giấc ngủ bình yên”: Bác vẫn như đang ngủ, gợi sự gần gũi.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
-" Trời xanh"Ẩn dụ
d.Cảm xúc và ước nguyện của tác giả khi rời lăng Bác:
-Điệp ngữ, liệt kê:
-"Cây tre trung hiếu" : Kết cấu đầu cuối tương ứng, tình cảm trọn vẹn.
- "thương trào "cảm xúc trào dâng.
 Tâm trạng lưu luyến, muốn hóa thân vào thiên nhiên ở mãi bên Bác.
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
a. Nghệ thuật:
III.TỔNG KẾT
-Giọng điệu trang trọng và tha thiết,
-Nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm,
-Ngôn ngữ bình dị mà cô đúc.
b. Nội dung:
Bài thơ thể hiện tấm lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác.
* Luyện tập:
Bài 2: Viết đoạn văn nêu cảm nhận về khổ cuối bài thơ (Lấy điểm 15 phút)
Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
Sưu tầm các bài thơ viết vè Bác.
3. Chuẩn bị bài mới: Nghị luận về một tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
+ Trả lời các câu hỏi tìm hiểu bài.
+ Sưu tầm các bài văn: Nghị luận về một tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ, HỌC GIỎI