CHÀO MỪNG CÁC EM
Giáo viên: NGUYỄN THỊ MAI HIÊN
Nam Bộ
Xúc động
Chân Thành
Bác Hồ
Kính yêu
Vĩ đại
Viếng lăng Bác
Ngữ văn 9
Viễn Phương
Giáo viên: Phan Lan
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả :
Viễn Phương/ một nhà thơ miền Nam
+Tên thật là Phan Thanh Viễn
+ Quê: An Giang.
+ Ông là cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam.
+ Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm và thơ mộng.
- Các tập thơ chính:
+ Quê hương địa đạo
+ Mắt sáng học trò
+Có đâu như ở miền Nam.
+ Như mây mùa xuân
+ Viễn Phương (1928-2005)
2. Tác phẩm:
Hoàn cảnh sáng tác:



b. Thể thơ:
c. Bố cục:
Tự do
Năm 1976, khi lăng Bác vừa khánh thành, nhà thơ ra thăm lăng Bác.
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
+ Đọc và tìm hiểu chú thích
Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn là con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

4- 1976
( Viễn Phương, trong Thơ Việt Nam 1945-1985)
2. Tác phẩm:
Hoàn cảnh sáng tác:



b. Thể thơ:
c. Bố cục:
Tự do
Năm 1976, khi lăng Bác vừa khánh thành, nhà thơ ra thăm lăng Bác.
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
-Khổ 1: Cảm xúc của tác giả khi mới đến lăng Bác
- Khổ 2: Cảm xúc khi nhìn thấy lăng Bác.
-Khổ 3: Cảm xúc khi vào lăng viếng Bác.(nhìn thấy Bác)
- Khổ 4: Cảm xúc và ước nguyện của tác giả khi phải rời lăng => Mạch cảm xúc của bài thơ
4 phần
Tại sao ở nhan đề bài thơ tác giả dùng từ “viếng” nhưng ở câu thơ mở đầu văn bản tác giả lại dùng từ “thăm”?
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”

- Viếng là đến chia buồn với thân nhân người đã mất.
- Thăm là đến gặp gỡ, hỏi han trò truyện với người còn sống.
- Nhan đề dùng từ viếng theo đúng nghĩa đen khẳng định một sự thật: Bác đã đi xa.
1. Cảm xúc của tác giả khi lần đầu đến thăm lăng Bác:
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
thân mật gần gũi, kính yêu
Lời kể, lời chào hỏi gần gũi, tình cảm/ tình yêu thương Bác
Ấn tượng về hình ảnh “hàng tre” / biểu tượng cho vẻ đẹp của con người, của dân tộc việt Nam bất khuất, kiên cường.
II. Đọc hiểu tác phẩm:
Ẩn dụ, thành ngữ => Tre biểu tượng cho phẩm chất của con người, của dân tộc việt Nam
Nói giảm nói tránh
Luôn thương nhớ Bác
Nhân hóa
Từ láy
b.Cảm xúc khi nhìn thấy lăng Bác:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển
của Bác và sự kính trọng của nhà thơ
đối với Bác.

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
 Tấm lòng thương nhớ, biết ơn của toàn dân tộc đối với Bác.
Tả thực
Nhân hóa
Ẩn dụ
Tả thực
Ẩn dụ
Hoán dụ
3.Cảm xúc khi vào lăng viếng Bác:
Mong muốn Bác được yên giấc/ yêu thương Bác
Ca ngợi tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác.
Bác còn sống mãi với non sông, đất nước.
Nỗi đau đớn xót xa khi Bác đã đi xa
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền




Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Nói giảm nói tránh
Ẩn dụ
Ẩn dụ
Cặp từ đối lập
Ẩn dụ CĐCG
4.Cảm xúc và ước nguyện khi rời lăng Bác:
-Điệp ngữ, liệt kê:
Kết cấu đầu cuối tương ứng
Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Cảm xúc trào dâng khi sắp phải rời xa Bác

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Bộc lộ cảm xúc trực tiếp
Hình ảnh bình dị, gần gũi
Ước nguyện chân thành, muốn được ở gần bên Bác, dền đáp công ơn trời biển của Người
1. Nghệ thuật:
III.TỔNG KẾT
Giọng điệu trang trọng và tha thiết,
Thể thơ 8 chữ xen lẫn những dòng thơ 7 chữ, 9 chữ, nhịp thơ chậm thể hiện sự thành kính mà trang nghiêm.
- Nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm,
- Ngôn ngữ bình dị mà cô đúc.
2. Nội dung:
Bài thơ thể hiện tấm lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác.
IV. Luyện tập:
Bài 2: Viết đoạn văn nêu cảm nhận về khổ cuối bài thơ (Lấy điểm 15 phút)
Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
Sưu tầm các bài thơ viết vè Bác.
3. Tìm ít nhất 3 dẫn chứng chứng minh tình cảm của nhân dân Việt Nam dành cho Bác vẫn còn hiện hữu trong xã hội ngày nay.
4. Đọc lại tác phẩm “Làng” của Kim Lân
CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ, HỌC GIỎI