VIẾNG LĂNG BÁC
VIỄN PHƯƠNG
I
TÌM HIỂU CHUNG
1,Tác giả
-Tên là Phan Thanh Viễn (1928-2005)
- Quê:An Giang
-Ông là những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam của thời kì kháng chiến chống Mỹ
-Thơ ông nhỏ nhẹ ,giàu tình cảm,giàu chất mộng mơ.
2,Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ được viết vào tháng 4 năm 1976, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đất nước nước thống nhất, lăng Bác Hồ mới được khánh thành, Viễn phương ra Bắc thăm Bác.
Xuất xứ:
-Nhà thơ đã viết bài thơ này và được in trong tập “Như mây mùa xuân” năm 1978
3,Đọc – Bố cục
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.


Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...


Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
BỐ CỤC
- Khổ 1: Cảm xúc của tác giả trước không gian, cảnh vật bên ngoài lăng
- Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người vào lăng viếng Bác
- Khổ 3: Cảm xúc khi vào lăng, nhìn thấu di hài Bác
- Khổ 4: Những tình cảm, cảm xúc trước lúc ra về
Ý NGHĨA NHAN ĐỀ
Từ " viếng " khẳng định sự ra đi mãi mãi của Bác với dân tộc Việt Nam. Và nhan đề cũng đã nói lên tất cả nỗi lòng biết ơn, thành kính, xót thương của tác giả cũng như hàng triệu triệu con người Việt.
II
TÌM HIỂU CHI TIẾT
1,Cảm xúc của tác giả ở ngoài lăng:
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.


Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
-Từ xưng hô đặt ở đầu câu: tình cảm máu thịt,chân thành giữa lãnh tụ và nhân dận.
Thành đồng Tổ Quốc
Tình cảm gắn bó sâu nặng giữa Bác Hồ và nhân dân miền Nam.
-BPTT nói giảm nói tránh:khẳng định sự bất tử của bác xoa dịu nỗi đau của cả dân tộc trước ra đi của bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.


1,Cảm xúc của tác giả ở ngoài lăng:
-Hình ảnh hàng tre
Từ láy
BP Ẩn dụ
BP nhân hóa
Bát ngát
Xanh xanh Việt Nam
Sức sống của dân tộc Việt Nam
Bão táp mưa xa
Đứng thẳng hàng
Phẩm chất kiên cường cảu dân tộc Việt Nam
-Từ cảm thán ôi:
Tâm trạng xúc động của tác giả
2,Cảm xúc của tác giả khi xếp hàng vào lăng viếng Bác:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

2,Cảm xúc của tác giả khi xếp hàng vào lăng viếng Bác:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
BPTT nhân hóa mặt trời vũ trụ
Đi qua trên lăng
Thấy
Một mặt trời trong lăng rất đỏ
BPTT ẩn dụ mặt trời trong lăng là Bác Hồ
2,Cảm xúc của tác giả khi xếp hàng vào lăng viếng Bác:
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Dòng người
BPTT điệp ngữ chỉ thời gian ngày ngày
Đi trong thương nhớ
BPTT ẩn dụ : Tràng hoa
Động từ dâng
Cả dân tộc mãi mãi không nguôi nhớ Bác
Tình cảm thành kính tha thiết
BPTT hoán dụ:bảy mươi chín mùa xuân: cuộc đời đẹp như những mùa xuân của Bác
3,Cảm xúc của tác giả khi vào lăng viếng Bác:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim.

“ Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”
Gợi một không gian yên tĩnh trang nghiêm. Bác như đang ngủ giữa thiên nhiên tươi đẹp và vĩnh hằng.
2/ Bác.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Hình ảnh “vầng trăng sáng dịu hiền” đã gợi ra nhiều liên tưởng trong lòng bạn đọc:
-Gợi một thiên nhiên tươi đẹp và thơ mộng.
- Gợi nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác.
-Gợi đến những vần thơ tràn ngập ánh trăng và tình yêu thiên nhiên của Người.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Viếng lăng Bác
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
“Trời xanh là mãi mãi”
Khẳng định sự bất tử của Bác.
Lí trí như mách bảo Bác đã hóa thân vào non sông đất nước.
“Nghe nhói ở
trong tim”
nhói đau
Tình cảm không khỏi xót đau trước sự ra đi của Người.
Nỗi đau đớn xót xa trước sự ra đi của Bác.
2/ Cảm xúc khi ở trong lăng Bác.
Gợi một không gian yên tĩnh trang nghiêm. Bác như đang ngủ giữa thiên nhiên tươi đẹp và vĩnh hằng.
Nhà thơ thấy Bác như đang trong giấc ngủ bình yên, song vẫn nhói lên nỗi đau xót trước sự ra đi của Người.
trời xanh
4,Cảm xúc của tác giả khi rời lăng:
Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Nhớ thương đến nghẹn lòng.
Muốn làm:
Con chim hót quanh lăng Bác.
Đóa hoa tỏa hương quanh lăng.
Cây tre trung hiếu chốn này.
Ước nguyện được ở bên Người mãi mãi.
Nghệ thuật:
Nhịp thơ: Nhanh, giọng tha thiết.
Điệp từ: Muốn làm…
Liệt kê
Ước nguyện chân thành tha thiết.
Hàng tre
Mặt trời
Trời xanh
Tràng hoa
Vầng trăng
Bác đã hóa thân vào non sông đất nước.
Tâm hần cao đẹp, sáng trong của Bác.
Phẩm chất của dân tộc Việt Nam cũng là của Bác.
Dòng người vô tận vào lăng viếng Bác.
79 mùa xuân
Cuộc đời 79 tuổi của Bác.
Con chim, đóa hoa, cây tre
Ước nguyện của nhà thơ.
Những hình ảnh ẩn dụ đẹp, ý nghĩa trong bài
Sự vĩ đại của Bác.
Vi?ng lang Bỏc
III
TỔNG KẾT
GHI NHỚ
Bài thơ Viếng lăng Bác thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác .
Bài thơ có giọng điệu trang trọng và tha thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc.