Viết đoạn văn trình
bày luận điểm.

Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Thế nào là luận điểm, luận cứ và lập
luận?
Luận điểm  là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm
của bài văn được nêu ra dưới hình thức câu khẳng
định ( hay phủ định ), được diễn đạt sáng tỏ, dễ
hiểu, nhất quán.Luận điểm là linh hồn của bài viết,
nó thống nhất các đoạn văn thành một khối. Luận
điểm phải đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu
thực tế thì mới có sức thuyết phục.

Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Thế nào là luận điểm, luận cứ và lập
luận?
Luận cứ:   Là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho
luận điểm. Luận cứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu
biểu => làm cho luận điểm giàu sức thuyết phục cao.

Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Thế nào là luận điểm, luận cứ và lập
luận?
Lập luận :   Là cách nêu luận cứ để dẫn đến
luận điểm. Lập luận phải chặt chẽ, hợp lí thì
bài văn mới có sức thuyết phục.

TIẾT 92:

VIẾT ĐOẠN VĂN
TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
a, “Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ I/Trình bày luận điểm thành
- Trình tự lập luận:
một đoạn văn nghị luận
của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời
+ Vốn
kinh
đô cũ
đất;
đượclà
cái
thế rồng
cuộn hổ ngồi. Đã 1, Tìm hiểu ví dụ 1
đúng
nam bắc
đông;
+ Vị ngôi
trí trung
tâmtâytrời
đấtlại tiện a, Đoạn văn a :
hướng nhìn sông dựa núi. Địa thế rộng - Câu chủ đề nêu luận điểm nằm cuối
+ Thế đất quý hiếm : Rồng
đoạn văn : “Thật là chốn…muôn
mà bằng; đất đai cao mà thoáng. Dân cư
cuộn
ngồi.
đời”
khỏi
chịuhổ
cảnh
khốn khổ ngập lụt; muôn
vật
cũng cư
rất đông
mực phong
tốt tươi.
+ Dân
đúc, phú
muôn
vật - Đoạn văn được trình bày theo cách
quy nạp .
Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là
phong phú, tốt tươi
thắng địa. Thật là chốn tụ hội trọng yếu - Trình tự lập luận:
+ Nơi
của
bốn thắng
phương địa
đất nước; cũng là nơi + Luận cứ đưa ra rất toàn diện đầy
xác.
kinh
đô luận
bậc nhất
của đế
vương
+ Kết
: Xứng
đáng
là muôn
kinh đủ,chính
+Lập luận rất mạch lạc, chặt chẽ đầy
đời.”
đô muôn đời.
sức thuyết phục.
Nội dung đoạn văn được trình bày theo cách diễn dịch
Xác đinh câu chủ đề nêu luận điểm ở
hay quy nạp? Phân tích trình tự lập luận của đoạn văn?
đoạn văn a và vị trí của nó trong đoạn văn?
Em có nhận xét gì về trình tự lập luận đó?

b, “ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng
với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc
bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những
kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở
vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược
đến miền xuôi, ai cũng một lòng nông nàn yêu
nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt
trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc
đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở
hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ
những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng
quân mà mình thì xung phong giúp việc vận
tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ…Những cử
chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm,
nhưng đều giông nhau nơi lòng nồng nàn yêu
nước.”

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :
b, Đoạn văn b :
- Câu chủ đề nêu luận điểm là
câu đầu đoạn văn : “Đồng bào
ta… ngày trước.”
- Đoạn văn được trình bày theo
cách diễn dịch.

Xác định câu chủ đề nêu luận điểm ở đoạn văn b
và vị trí của nó trong đoạn văn? Nội dung đoạn văn
được trình bày theo cách nào?

- Trình tự lập luận :
+Theo lứa tuổi.
+ Theo không gian vùng, miền.
+ Theo vị trí công tác.
+ Theo ngành nghề.
+ Theo nhiệm vụ được giao.

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :
b, Đoạn văn b :
- Câu chủ đề nêu luận điểm là câu
đầu đoạn văn : “Đồng bào ta…
ngày trước.”
- Đoạn văn được trình bày theo
cách diễn dịch.
- Trình tự lập luận :
Cách lập luận thật toàn diện,
đầy đủ,vừa cụ thể vừa khái quát.
* Ghi nhớ : 1, 2 sgk

Qua tìm hiểu ví dụ 1, em cần chú ý gì khi trình
Phân tích
tự lậptrong
luận đoạn
của đoạn
văn và
nhận
bày trình
luận điểm
văn nghị
luận
? xét ?

“ Ở màn đầu chương XIII, cảnh nhà vợ chồng
địa chủ Nghị Quế, Ngô Tất Tố cho bưng vào
đấy một cái rổ nhún nhín bốn chó con. [...]
Quái thay là Ngô Tất Tố . Mới xem ai cũng
thấy vợ chồng địa chủ cũng chỉ là như mọi
người khác thích chó, yêu gia súc, tưởng
người lành hoặc kẻ bất lương cũng không
khác gì lắm trong việc nuôi chó con. Thằng
chồng le te, cho chó ăn cơm, ôn tồn hỏi về
chó, rồi xem tướng chó. Hắn sung sướng. vợ
hắn và hắn bù khú…Ấy thế rồi là đùng đùng
giở giọng chó má ngay với mẹ con chị Dậu
đứng đấy. Đoạn này, khá lắm, bác Tố ạ! Cho
thằng nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới
càng hiện chất chó đểu của giai cấp nó ra.”

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :
b, Đoạn văn b :

2, Tìm hiểu ví dụ 2
- Câu chủ đề nêu luận điểm nằm
ở cuối đoạn văn: “ Cho thằng
nhà giàu …giai cấp nó ra.”
- Đoạn văn được trình bày theo
cách qui nạp.

Câu chủ đề nêu luận điểm nằm ở vị trí nào? Từ đó xác
định cách trình bày nội dung đoạn văn trên?

- Cách lập luận theo lối tương
phản: Đặt chó bên người, đặt
cảnh xem chó, quí chó, vồ vập
mua chó, sung sướng, bù khú về
chó bên cạnh giọng chó má với
người bán chó (chị Dậu).

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a : b, Đoạn văn b :
2, Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách lập luận theo lối tương
phản.
Tác dụng chứng minh, làm rõ
luận điểm: Bản chất chó má
của giai cấp địa chủ.

Phân tích cách lập luận trong đoạn văn? Tác dụng?

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
2, Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách sắp xếp luận cứ của tác giả rất
chặt chẽ nên không thể đổi, đảo tuỳ tiện.
Nếu sắp xếp ngược lại sẽ làm cho luận
điểm mờ nhạt, lỏng lẻo hơn.
- Mục đích: xoáy vào luận điểm, vào vấn
đề, vừa làm cho bản chất thú vật của bọn
địa chủ hiện ra, vùa thể hiện thái độ
khinh bỉ của người phê bình.
Nếu
thaycụm
đổi từ:
trật“Chuyện
tự sắp xếp
các
luận“giọng
cứ trong
Những
chó
con”,
chóđoạn
má”,
văn
thì hiệu
quả đoạn
ảnh
hưởng
như
nào?
“thằng
nhà giàu
rước văn
chó sẽ
vào
nhà”,
“chất
chóthế
đểu
của
giai cấp nó” được xếp cạnh nhau nhằm mục đích gì?

Như vậy qua việc
tìm hiểu ví dụ 2, em
rút ra được bài học
gì khi trình bày luận
điểm?

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
2, Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách sắp xếp luận cứ của tác giả rất
chặt chẽ nên không thể đổi, đảo tuỳ tiện.
Nếu sắp xếp ngược lại sẽ làm cho luận
điểm mờ nhạt, lỏng lẻo hơn.
- Mục đích: xoáy vào luận điểm, vào vấn
đề, vừa làm cho bản chất thú vật của
bọn địa chủ hiện ra, vừa thể hiện thái độ
khinh bỉ của người phê bình.
*GHI NHỚ: 3 Sgk

I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
2, Tìm hiểu ví dụ 2

Khi trình bày luận điểm
trong văn nghị luận cần
chú ý

Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung
của luận điểm
trong câu chủ đề

Tìm đủ luận cứ cần
thiết, tổ chức lập
luận theo một trật
tự hợp lí làm nổi
bật luận điểm.

Diễn đạt trong
sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận
điểm có sức
thuyết phục.

I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
2, Tìm hiểu ví dụ 2 *GHI NHỚ: Sgk
II/ Luyện tập

1, Bài tập số 1: Đọc hai câu văn sau và diễn đạt ý mỗi câu thành một
luận điểm ngắn gọn, rõ.
a, “Trước hết là cần phải tránh cái lối viết “rau muống” nghĩa là lằng
nhằng “trường giang đại hải”, làm cho người xem như là “chắt chắt
vào rừng xanh.”
(Hồ Chí Minh, Cách viết)
b, “Ngoài việc đam mê viết, cái thích thứ hai của Nguyên Hồng là
được truyền nghề cho bạn trẻ.”
(Nguyễn Tuân)

II/ Luyện tập

Bài tập 1:
Diễn đạt ý câu văn thành luận điểm:
Câu a: Tránh lối viết dài dòng làm người xem khó hiểu.
Câu b: Nguyên Hồng thích truyền nghề cho bạn trẻ.

2, Bài tập số 2:
Đoạn văn sau đây trình bày luận điểm gì và sử dụng các luận cứ nào?
Hãy nhận xét về cách sắp xếp luận cứ và cách diễn đạt của đoạn văn.
“Tôi thấy Tế Hanh là mọt người tinh lắm. Tế Hanh đã ghi được đôi
nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương. Người nghe thấy
cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng”
trên “cánh buồm giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ
con đường quê nho nhỏ. Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới rất gần
gũi thường ta chỉ thấy mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm
thầm trao cho cảnh vật: sự mỏi mệt say sưa của con thuyền lúc trở về
bến, nỗi khổ đau chất chứa trên toa tàu nặng trĩu, những vui buồn sầu
tủi của một con đường.”
(Hoài Thanh, Thi nhân Việt Nam)

Bài tập 2: Luận điểm trình bày trong đoạn văn:
Luận điểm: Tế Hanh là một nhà thơ tinh lắm.
Luận cứ 1: Thơ ông đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh
hoạt chốn quê hương.
Luận cứ 2: Thơ ông đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta
chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm
thầm trao cho cảnh vật.
*/ Các luận cứ được sắp xếp theo trình tự tăng tiến, luận cứ sau
biểu hiện một mức độ tinh tế cao hơn so với luận cứ trước. Nhờ
vậy mà người đọc càng thấy hứng thú khi đọc phê bình thơ của
Hoài Thanh.

3, Bài tập số 3: Viết các đoạn văn ngắn triển khai ý các luận điểm
sau:
a, Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
b, Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ.

Bài tập 3: Viết đoạn văn trình bày luận điểm:
a/ “Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài”
*/ Luận điểm: Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
*/ Luận cứ:
- Làm bài tập chính là thực hành bài học lý thuyết.
- Làm cho kiến thức lý thuyết được nhận thức lại, sâu hơn, bản
chất hơn.
- Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức rõ ràng hơn.
- Làm bài tập là rèn luyện các kỹ năng của tư duy.
- Vì vậy, nhất thiết học phải kết hợp làm bài tập
thì sự học
mới đầy đủ và vững chắc.

b/ “Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ”
- Luận điểm: Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ.
- Luận cứ: Học vẹt là học thuộc lòng mà chưa chắc đã hiểu mình
đang học nội dung gì.
Học vẹt chóng quên và khó có thể vận dụng thành công những
điều đã học.
Học vẹt mất thời gian, công sức mà không đem lại hiệu quả thiết
thực.
Không nên học vẹt, học vẹt làm mòn năng lực tư duy, suy nghĩ.

4, Bài tập số 4:
Để làm sáng tỏ luận điểm “Văn giải thích cần
phải viết cho dễ hiểu”, em sẽ đưa ra những luận cứ
nào? Những luận cứ ấy cần được sắp xếp theo một
trình tự như thế nào để tăng hiệu quả thuyết phục
của đoạn văn?

Bài tập 4: Lập luận trong đoạn văn nghị luận.
*/ Luận điểm: “Văn giải thích cần phải viết cho dễ hiểu”
*/ Luận cứ:
- Văn giải thích được viết ra nhằm làm cho người đọc hiểu.
- Giải thích càng khó hiểu thì người viết càng khó đạt được
mục đích.
- Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì người đọc càng dễ
nhớ, dễ hiểu, dễ làm theo.
- Vì thế, văn giải thích cần phải được viết sao cho dễ hiểu.

Về
nhà

Nắm vững nội dung
bài, học thuộc ghi nhớ,
làm bài tập còn lại.
 Soạn bài:..........