Chương III. CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN
TỚI CMT8 NĂM 1945
BÀI 21. VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM 1939-1945

BÀI 21. VIỆT NAM TRONG
NHỮNG NĂM 1939-1945
I.

Tình hình TG và Đông Dương

II. Những cuộc nổi dậy đầu tiên

BÀI 21. VIỆT NAM TRONG
NHỮNG NĂM 1939-1945
I.

Tình hình TG và Đông Dương

1. Tình hình thế giới

Lược đồ quân Đức đánh chiếm châu Âu: 1939-1941

Thụy
điển

Anh
Pháp

Đan Mạch

Đức

Phần Lan

LIÊNXÔ
Lê-nin-grát

Chiến tranh
thế giới thứ
hai bắt đầu
1/9/1939

Mat-xcơ va
Ba lan

Tiệp Khắc

Áo

Hung ga ri
I-ta-li-a
Nam Tư

Hy Lạp

Ru ma ni
Bun ga ri

An-giê-ri

Li Bi

Ai Cập

6-1940 Đức tiến vào Pari

Chính phủ Pháp đầu hàng Đức

BÀI 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1. Tình hình thế giới

- Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
- Pháp đầu hàng phát xít Đức

TIẾT 25, BÀI 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương

- Thực dân Pháp ở Đông Dương đứng trước hai nguy cơ:
+Một là, ngọn lửa cách mạng giải phóng của nhân dân
Đông Dương sớm muộn sẽ bùng cháy.
+Hai là, phát xít Nhật đang lăm le hất cẳng chúng.
Pháp - Nhật đã làm gì
- Câu kết nhau để thống trị Đông Dương, và
Hiệptrị
ước
phòng
đểkíthống
Đông
thủ chung Đông Dương.
Dương? Những sự kiện
chứng tỏ Nhật - Pháp
câu kết nhau.

LIÊN XÔ

Q. đ A-lê-ut

Đ. Xa-kha-lin

MÃN CHÂU

MÔNG CỔ

Q. đ Cu-rin

Bắc Kinh

TRUNG QUỐC

Hi-r
ô

BĐ. TRIỀU
TIÊN

Muc-đen

-sima

Ha-bin

Na-ga-xaNam Kinh
ki

Trùng Khánh

N
ÊPA
ẤN ĐỘ N

NHẬT BẢN
Tô-ki-ô

Thượng Hải

THÁI

Đ. Mít-uây

BÌNH

DƯƠNG

NG
ĐÔ

MIẾN
ĐIỆN

Ô-ki-na-oa
Đài Loan

Ran-gun
Băng Cốc

G
ƠN
DƯ

THÁI
LAN

Hồng Công
Đ.Hải Nam
Q.đ Hoàng Sa

Q.đ Ma-ri-an

Ma-ni-la

Đ. Gu-am
Q.đ Mac-san

Q.đ Trường Sa

nê
-ô

Xin-ga-po

Q.đ Gin-be

Đ
.B
oó
c-

Cu-a-la Lam-pơ
Đ.Xi-ma-tơ-ra

Q. đ Ca-rô-lin

MA-LAI-XI-A

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A

Tân Ghi-nê

Đ.Gia-va

Q. đ Xa-lô-mông

Gua-đan-ca-nan

ẤN ĐỘ DƯƠNG

Trân Châu
cảng

Q.đ Ha-oai

PHI-LIP-PIN

Sài Gòn

Cô-lôm-bô

Uây-cơ

Biển San hô

Ô-XTRÂY-LIA

Chiến trường châu Á-Thái Bình Dương (1941 – 1945)

SaøiGoøn

Tháng 9-1940 Nhật vào Đông Dương

NỘI DUNG:
HIỆP ƯỚC PHÒNG THỦ CHUNG ĐÔNG DƯƠNG
Hiệp ước thừa nhận Nhật có quyền sử dụng tất cả sân
bay và cửa biển ở Đông Dương vào mục đích quân sự. Khi
phát động chiến tranh Thái Bình Dương (7.12.1941), Nhật
lại bắt thực dân Pháp ở Đông Dương kí thêm một hiệp ước
cam kết hợp tác với chúng về mọi mặt (như tạo mọi sự dễ
dàng cho việc hành binh, cung cấp lương thực, bố trí
doanh trại, giữ gìn trật tự xã hội ở Đông Dương) để bảo
đảm hậu phương an toàn cho quân đội Nhật.
Kể từ đây trong thực tế, Pháp và Nhật câu kết chặt chẽ với
nhau trong việc đàn áp, bóc lột nhân dân Đông Dương

TIẾT 25, BÀI 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương

- Thực dân Pháp ở Đông Dương đứng trước hai nguy cơ:
+Một là, ngọn lửa cách mạng giải phóng của nhân dân
Đông Dương sớm muộn sẽ bùng cháy.
+Hai là, phát xít Nhật đang lăm le hất cẳng chúng.
- Câu kết nhau để thống trị Đông Dương, và kí Hiệp ước phòng
thủ chung Đông Dương.
- Nhật-Pháp

câu kết với nhau thống trị và bóc lột nhân dân
 Mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương và Pháp – Nhật
càng sâu sắc.

Vì sao thực dân Pháp và phát xít Nhật thỏa
hiệp với nhau để thống trị Đông Dương?
THỰC DÂN PHÁP

PHÁT XÍT NHẬT

Không đủ sức chống lại
Nhật, buộc phải chấp
nhận các yêu sách của
Nhật, mặt khác chúng
muốn dựa vào Nhật, để
chống phá cách mạng
Đông Dương, cai trị
nhân dân Đông Dương.

Muốn lợi dụng Pháp để
kiếm lời và chống phá
cách mạng Đông Dương,
vơ vét sức người sức của
để phục vụ chiến tranh
của Nhật.

Đoạn km số 3, cách
trung tâm thị xã Thái
Bình 3 km là nơi tập
trung hàng nghìn người
Thái Bình đói rách trên
đường lên Hà Nội xin ăn

Các chỗ đói nhất Ninh Bình:
Yên Khánh, Yên Mô, ..

Nghĩa trang cải táng người chết đói ở Giáp Bát (Hà Nội)

TIẾT 25, BÀI 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG

1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương
- Thực dân Pháp ở Đông Dương đứng trước hai nguy cơ:
+Một là, ngọn lửa cách mạng giải phóng của nhân dân
Đông Dương sớm muộn sẽ bùng cháy.
+Hai là, phát xít Nhật đang lăm le hất cẳng chúng.
- Câu kết nhau để thống trị Đông Dương, và kí Hiệp ước phòng
thủ chung Đông Dương.
- Nhật-Pháp câu kết với nhau thống trị và bóc lột nhân dân
 Mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương và Pháp – Nhật
càng sâu sắc.

- Pháp: Thực hiện chính sách kinh tế chỉ huy ;Tăng sưu thuế
- Nhật: Thu mua lương thực theo lối cưỡng bức với giá rẻ mạt
*Kết quả: Đời sống nhân dân cực khổ và điêu đứng, nạn đói
nghiêm trọng.

II- Những cuộc nổi dậy đầu tiên
Cuộc khởi
nghĩa
K/n Bắc Sơn
(27-9-1940)
K/n Nam Kì
(23-11-1940)
Binh biến
Đô Lương
(13-1-1941)

Nguyên nhân
- Nhật đánh Lạng
Sơn, Pháp thua
chạy qua châu Bắc
Sơn

Diễn biến

Kết quảu¶

B¾c S¬n

B¾c S¬n

ĐỘI DU KÍCH BẮC SƠN RA ĐỜI

Đồng chí Phùng Chí Kiên
(1901-1941), một trong
những chỉ huy đầu tiên
của đội du kích Bắc Sơn.

Đồng chí Nông Văn
Đôi, thành viên đội du
kích Bắc Sơn

Đồng chí Lương
Ngọc Ái, thành viên
đội du kích Bắc Sơn

Cuộc k/n
K/n Bắc Sơn
(27-9-1940)
K/n Nam Kì
(23-11-1940)
Binh biến
Đô Lương
(13-1-1941)

NN

Diễn biến

- Đảng bộ Bắc Sơn lđ ND nổi
- Nhật đánh Lạng
+ Tước khí giới tàn quân Pháp
Sơn, Pháp thua
chạy qua châu Bắc + Chống khủng bố duy trì lực
lượng.
Sơn

Kết quả
- Đội du
kích
Bắc
Sơn thành
lập.

Các cuộc k/n
K/n Bắc Sơn
(27-9-1940)
K/n Nam Kì
(23-11-1940)
Binh biến
Đô Lương
(13-1-1941)

NN
- Nhậtđánh vào
Lạng Sơn Pháp
thua bỏ chạy qua
châu Bắc Sơn
- Pháp bắt lính
người Việt làm bia
đỡ đạn

Diễn biến
- Đảng bộ Bắc sơn lãnh đạo nd
+ tước khí giới của tàn quân Pháp
+ thành lập chính quyền CM
+ chống khủng bố.

Kết quả
- Đội du
kích
Bắc
Sơn thành
lập.

Nhân dân Nam kì khởi nghĩa

Các cuộc k/n
K/n Bắc Sơn
(27-9-1940)
K/n Nam
Kì
(23-111940)
Binh biến
Đô Lương
(13-1-1941)

NN
Nhậtđánh vào
Lạng Sơn Pháp
thua bỏ chạy qua
châu Bắc Sơn

Diễn biến
- Đảng bộ Bắc sơn lãnh đạo nd
+ tước khí giới của tàn quân Pháp
+ thành lập chính quyền CM
+ chống khủng bố.

- Đêm 22 rạng 23/11/1940,
k.nghĩa bùng nổ khắp các tỉnh
Nam Kỳ
Pháp bắt lính người
- Chính quyền cách mạng được
Việt làm bia đỡ đạn
thành lập ở nhiều vùng, cờ đỏ
sao vàng lần đầu xuất hiện
Binh lính người Ngày 13/01/1941, dưới sự chỉ
Việt hết sức bất huy của Nguyễn Văn Cung,
bình vì bị đưa sang binh lính chợ Rạng đã nổi dậy.
Lào làm bia đỡ
Họ đánh chiếm đồn Đô Lương
đạn.

sau đó kéo về Vinh

Kết quả
Đội du kích
Bắc
Sơn
thành lập.

Pháp đàn
áp → cách
mạng
tổn
thất nặng

Thất bại

Phan Đăng Lưu

Hà Huy Tập

(1901-1941)

(1906-1941)

Nguyễn Thị Minh
Khai
(1910-1941)

Các cuộc k/n
K/n Bắc
Sơn
(27.9.1940)
K/n Nam
Kì
(23-111940)
Binh biến
Đô Lương
(13-1-1941)

NN
Nhậtđánh vào
Lạng Sơn Pháp
thua bỏ chạy qua
châu Bắc Sơn

Diễn biến
- Đảng bộ Bắc sơn lãnh đạo nd
+ tước khí giới của tàn quân Pháp
+ thành lập chính quyền CM
+ chống khủng bố.

- Đêm 22 rạng 23/11/1940,
k.nghĩa bùng nổ khắp các tỉnh
Nam Kỳ
Pháp bắt lính người
- Chính quyền cách mạng được
Việt làm bia đỡ đạn
thành lập ở nhiều vùng, cờ đỏ
sao vàng lần đầu xuất hiện
Binh lính người Ngày 13/01/1941, dưới sự chỉ
Việt hết sức bất huy của Nguyễn Văn Cung,
bình vì bị đưa sang binh lính chợ Rạng đã nổi dậy.
Lào làm bia đỡ
Họ đánh chiếm đồn Đô Lương
đạn.

sau đó kéo về Vinh

Kết quả
Đội du kích
Bắc
Sơn
thành lập.

Pháp đàn
áp → cách
mạng
tổn
thất nặng

Thất bại

H36. Lược đồ binh biến Đô Lương

1
6

2
7
5

3
4

Câu 1: Vào ngày 22/9/1940, sự kiện gì đã
xảy ra tại Việt Nam?
A

Nhật tấn công Lạng Sơn

B

Khởi nghĩa Bắc Sơn

C

Nam Kỳ Khởi Nghĩa

D

Nhật đảo chính Pháp

Câu 2: Chính sách bóc lột và thống trị
của Pháp- Nhật đã dẫn đến kết quả là:
ô
v
n
â
d
n
â
h
n
p
lớ
g
tần
c
á
c
a
ủ
c
g
n
ố
s
i
ờ
Đ
A.
ực
c
ổ
h
k
,
g
n
ứ
đ
u
iê
đ
cùng
gia
m
a
th
u
ề
đ
n
â
d
n
â
B. Mọi tầng lớp nh
c
tộ
n
â
d
g
n
ó
h
p
i
iả
g
cuộc đấu tranh
Na m
t
iệ
V
ế
t
h
in
k
n
ề
N
.
C
ệ
u
q
t
iệ
k
g
n
ạ
tr
h
n
tì
lâm vào
g
n
ú
đ
u
ề
đ
n
ê
r
t
u
â
c
c
D. Tất cả cá

Câu 3: Ngày 27/9/1940, đã nổ ra cuộc khởi nghĩa nào?

A

Bắc Sơn

B

Yên Bái

C

Nam Kỳ

D

Binh biến Đô Lương

Câu 4: Khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra vì:
A. Binh lính Nam Kỳ ủng hộ binh biến Đô Lương
B. Khởi nghĩa Bắc Sơn thất bại
C. Nhật tấn công Lạng Sơn
D. Binh lính và nhân dân Nam Kỳ rất bất bình khi
Pháp điều binh lính Việt Nam sang biên giới
Thái Lan- Campuchia chiến đấu

Câu 5: Cờ đỏ sao vàng xuất hiện lần
đầu tiên ở đâu?
A.
B.
C.
D.

Đại hội Tân Trào
Cách mạng tháng Tám
Xô Viết Nghệ Tĩnh
Khởi nghĩa Nam Kỳ ở Mỹ Tho

Câu 6: Nguyên nhân thất bại chung của khởi
nghĩa Nam Kỳ, khởi nghĩa Bắc Sơn và binh
biến Đô Lương là:
B. Pháp còn

tương đối mạnh
A. Nổ ra chưa đúng thời
cơ

D. Tất cả đều đúng

C. Lực lượng cách
mạng chưa được tổ
chức và chuẩn bị
đầy đủ

Câu 7: Ý nghĩa chung của khởi nghĩa
Nam Kỳ, khởi nghĩa Bắc Sơn và binh
biến Đô Lương là:
A. Nêu cao tinh thần anh dũng bất
khuất của nhân dân Việt Nam.
B. Giáng những đòn phủ đầu chí tử
vào Pháp
C. Nghiêm khắc cảnh cáo phát xit
Nhật vừa mới đặt chân vào Đông
Dương
D. Tất cả các câu trên đều đúng