Em hãy cho biết:
Em hãy cho biết:
*_Khóa lưỡng phân là gì?_
*Khoá lưỡng phân là phương pháp được dùng để phân chia các sinh vật thành từng nhóm dựa trên sự giống hoặc khác nhau ở mỗi đặc điểm của sinh vật.
TIẾT 17 BÀI 16: VIRUS VÀ VI KHUẨN
_Theo em, vì sao chúng ta cần tiêm phòng?_
I. VIRUS

1. HÌNH DẠNG VÀ CẤU TẠO ĐƠN GIẢN CỦA VIRUS -Virus là “dạng sống” có kích thước rất nhỏ bé, chưa có cấu tạo tế bào.
-Virus là “dạng sống” có kích thước rất nhỏ bé, chưa có cấu tạo tế bào.
_Virus là gì? Cho biết các hình dạng của virut? _

-Virus có nhiều hình dạng khác nhau: hình que, đa diện, hình cầu, xoắn, hình khối,….

_Quan sát Hình 16.1 và cho biết hình dạng của các virus theo bảng gợi ý sau:_
Tên hình

Hình que

Hình cầu

Hình đa diện
Hình a

x
?

?

?

?
Tên hình

Hình que

Hình cầu

Hình đa diện
Hình a

x
Hình b
Hình c
_x_

_x_

Quan sát Hình 16.2, em hãy cho biết:
Quan sát Hình 16.2, em hãy cho biết:
_Virus có cấu tạo như thế nào?_
_Virus có được coi là một sinh vật hoàn chỉnh không?_
-Virus chưa có cấu tạo tế bào: không có màng tế bào, tế bào chất và nhân.

-Vì vây, virus chưa được coi là một sinh vật hoàn chỉnh.



-Virus chỉ có chất di truyền và lớp vỏ protein bao bọc bên ngoài.
_Tại sao virus phải sống kí sinh nội bào bắt buộc?_

Virus phải sống kí sinh nội bào bắt buộc chưa có cấu tạo tế bào, không có các thành phần chính của một tế bào điển hình, nên khi ra khỏi tế bào chủ, virus tồn tại như một vật không sống.
*Virus là tác nhân gây bệnh cho thực vật, động vật, con người vì chúng có khả năng “sinh sản” và lan truyền rất nhanh từ tế bào này sang tế bào khác.
2. Một số bệnh do virus gây nên ở người và sinh vật.

Virus gây dịch tả lợn


Sưng, đau tuyến nước bọt

Xuất hiện ban, sốt cao, đau bụng, nôn, đau đầu, khó chịu

Nhiễm trùng, phát ban đỏ, ung thư….

_Em hãy kể tên và một số biểu hiện chính _

_của bệnh do virus gây ra ở người. _
Kể tên một số viruts gây hại cho người?

+ Một số virus gây bệnh cho người:

-Virus cúm

-Virus HIV

-Virus Ebola

-Virus sốt xuất huyết

-Virus Corona.

-Virus viêm gan B

-Virus dại

-Virus viêm não Nhật Bản

-Virus sởi, quai bị ……….
Virut HIV

HIV là một virus có khả năng gây hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải, một tình trạng làm hệ miễn dịch của con người bị suy giảm cấp tiến, tạo điều kiện cho những nhiễm trùng cơ hội và ung thư phát triển mạnh làm đe dọa đến mạng sống của người bị nhiễm.
_Virus là gì? Cho biết các hình dạng của virut? _
_Virus là gì? Cho biết các hình dạng của virut? _
KIỂM TRA BÀI CŨ

-Virus là “dạng sống” có kích thước rất nhỏ bé, chưa có cấu tạo tế bào mà mắt thường không nhìn thấy được.

+ Hình dạng: Virus có nhiều hình dạng khác nhau: hình que, đa diện, hình cầu, xoắn, hình khối,….

TRẢ LỜI

II. VI KHUẨN 1. Hình dạng, cấu tạo của vi khuẩn
Quan sát

Hình 16.8

Em hãy cho biết:

*_Vi khuẩn là gì? Có ở đâu?_ *_Các thành phần cấu tạo của một vi khuẩn._
- Vi khuẩn: là những sinh vật đơn bào rất nhỏ bé, có kích thước 0,5 - 10 micro met, chỉ có thể quan sát chúng bằng kính hiển vi.

- Vi khuẩn có ở trong không khí, đất nước, cơ thể sinh vật.

- Cấu tạo của vi khuẩn: vùng nhân, tế bào chất, thành tế bào, màng tế bào


Quan sát

Hình 16.9

Em hãy cho biết: _Các hình dạng khác nhau của vi khuẩn._

Hình dạng của vi khuẩn

*Hình cầu *Hình que *Hình xoắn *Hình chuỗi hạt

_So sánh sự khác nhau về cấu tạo của virus_

_và vi khuẩn theo gợi ý trong bảng 16.2 _
Đặc điểm

Virus

Vi khuẩn
Thành tế bào
√
Màng tế bào

?

?
Tế bào chất

?

?
Vùng nhân

?

?
Đặc điểm

Virus

Vi khuẩn
Thành tế bào
√
Màng tế bào
√
Tế bào chất
√
Vùng nhân
√
Bảng so sánh sự khác nhau

về cấu tạo của virus và vi khuẩn

2. Vai trò của vi khuẩn
Chế biến các thực phẩm lên men

Động vật, con người tiêu hóa thức ăn

Phân bón

nông nghiệp

Phân giải xác động thực vật và tăng độ màu mỡ cho đất

Quan sát hình ảnh và cho biết các vai trò của vi khuẩn?

_ Cần ủ sữa chua ở nhiệt độ 30 - 45 độ C trong 8 - 24 tiếng_

*Nhiệt độ và thời gian hợp lí thì vi khuẩn lên men sẽ hoạt động mạnh.
3. Tác hại của vi khuẩn
Vi khuẩn làm

hỏng thức ăn

Vi khuẩn gây bệnh cho con người và sinh vật

Thức ăn ôi thiu

*Uốn ván, sốt thương hàn, lao,… *Sinh vật: bạc lá, héo cây,….
-Quan sát hình ảnh và cho biết tác hại của vi khuẩn?

Em hãy cho biết:

_Một số cách bảo quản thức ăn tránh bị hỏng do vi khuẩn ở gia đình em._

*Sấy khô, đông lạnh, muối chua,… *Chế biến thức ăn trong ngày thực phẩm tươi sống. *Sơ chế sạch thịt cá sống, không để lẫn thức ăn sống – chín,…
Vi khuẩn có lợi

Vi khuẩn có hại

*Lactobacillus: vi khuẩn giúp tiêu diệt nhiều loại hại khuẩn trong đường ruột. *Microflora: vi khuẩn, nấm da con người, giúp ngăn chặn tình trạng vết thương bị nhiễm trùng, chữa lành vết thương.
*E-coli: gây bệnh bị tiêu chảy, nôn mửa,… *Salmonella gây bệnh thương hàn. *V.cholerae gây bệnh tả. *Shigella gây bệnh lỵ

III. PHÒNG BỆNH DO VIRUS, VI KHUẨN GÂY NÊN
*Hơn 70% các loại bệnh ở người do virus và vi khuẩn và là bệnh truyền nhiễm. *_Theo em, làm cách nào để phòng chống, ngăn ngừa bệnh do virus, vi khuẩn gây ra ở người?_
1. PHÒNG BỆNH
Đeo khẩu trang khi ra ngoài

Tập thể dục rèn luyện sức khỏe

ĂNn uống đủ chất dinh dưỡng

Bảo vệ môi trường

Rửa tay bằng xà phòng III. PHÒNG BỆNH DO VIRUS, VI KHUẨN GÂY NÊN
1. PHÒNG BỆNH


*Chủng virus Corona được xác định trong một cuộc điều tra ổ dịch bắt nguồn từ khu chợ lớn chuyên bán hải sản và động vật ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. *Virus Corona mới gây viêm phổi cấp. Người mắc bệnh viêm phổi do loại virus này gây ra có các biểu hiện như ho, sốt và khó thở. Trong các trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân còn suy yếu nội tạng. *_Em hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do virus Corona gây nên._
_Em hãy nêu một số biện pháp mà gia đình và địa phương em đã thực hiện để phòng chống các bệnh lây nhiễm do virus, vi khuẩn gây nên cho cây trồng và vật nuôi._
*Cây trồng: phun thuốc, tạo giống cây sạch bệnh,… *Vật nuôi: cọ rửa chuồng, trại sạch sẽ; tiêm phòng bệnh dại,….

Nghiên cứu thông tin SGK

?Vacxin là gì?

?Vai trò của vacxin?
+ Tiêm phòng vắc-xin là biện pháp tốt nhất phòng các bệnh do virus và vi khuẩn gây nên.

+ Tuy nhiên, một số bệnh do virus gây ra đến nay vẫn chưa có vắc-xin và phương pháp điều trị hiệu quả: AIDS, SARS, Ebola…

2. Sử dụng vắc-xin ngăn ngừa các bệnh do virus và vi khuẩn gây nên


_Em có biết mình đã được tiêm vắc-xin _

_phòng bệnh gì và tiêm khi nào không?_

3. Sử dụng thuốc kháng sinh chống lại vi khuẩn
*Kháng sinh được chiết xuất từ các vi khuẩn, nấm có khả năng tiêu diệt, kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh ở người và sinh vật. *Thuốc kháng sinh có thể điều trị được nhiều bệnh như bệnh viêm họng, tiêu chảy, nhiễm trùng da,..
Thảo luận và trả lời câu hỏi
*_Khi sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị các bệnh người, chúng ta cần lưu ý điều gì?_
Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Uống thuốc kháng sinh sau bữa ăn

Bổ sung lợi khuẩn

Uống nhiều nước

Nếu bị các rối loạn tiêu hóa phải dừng thuốc
+ Khi sử dụng thuốc kháng sinh cần lưu ý:

-Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

-Uống thuốc kháng sinh sau bữa ăn

-Nếu bị các rối loạn tiêu hóa phải dừng thuốc

-Uống nhiều nước

-Bổ sung lợi khuẩn


Có bạn nói rằng: _“Vi khuẩn chỉ có hại mà không có ích lợi gì cho con người”_. Em có đồng ý với quan điểm của bạn không? Tại sao?

*Quan điểm này chưa chính xác. *Bên cạnh bệnh do vi khuẩn gây nên, vi khuẩn được dùng để chế biến các thực phẩm lên men, giúp con người tiêu hóa thức ăn, làm phân bón,….
Trả lời các câu hỏi trong Sách bài tập

Đọc trước Bài 17 – Đa dạng nguyên sinh vật
- CHÚC CÁC THẦY CÔ SỨC KHỎE

BÀI HỌC KẾT THÚC

- CHÚC CÁC EM HỌC TỐT