Giúp học sinh
Hiểu được cuộc sống cực nhục, tối tăm và quá trình đồng bào các dân tộc
vùng cao Tây Bắc vùng lên tự giải phóng khỏi ách áp bức, kìm kẹp của
bọn thực dân và chúa đất thống trị.
Thấy được nghệ thuật trần thuật linh hoạt, lời văn tinh tế, giàu chất thơ và
đậm màu sắc dân tộc của tác phẩm; những đóng góp của nhà văn
trong việc khắc họa tính cách nhân vật, sự tinh tế trong diễn tả cuộc sống
nội tâm, sở trường quan sát những nét riêng về phong tục, tập quán và
lối sống của người Mông.

ĐỀ MỤC BÀI GIẢNG

A. Tác giả
B. Tác phẩm

A. Nhân vật Mị
B. Nhân vật A Phủ

A. Nội dung
B. Nghệ thuật

I TÌM HIỂU CHUNG
A Tác giả

Tô Hoài là cây bút tiêu biểu của văn xuôi
Việt Nam hiện đại.
Sáng tác của ông đi từ chủ nghĩa
hiện thực phê phán đến chủ nghĩa
hiện thực cách mạng.

I TÌM HIỂU CHUNG
A Tác giả

Thiên về
diễn tả
những sự
thật
đời thường

Có vốn
hiểu biết
phong phú
về nhiều
vùng văn hóa

Trần thuật
hóm hỉnh,
sử dụng
từ ngữ
tài tình.

I TÌM HIỂU CHUNG
B Tác phẩm
1. Hoàn cảnh sáng tác

Truyện Tây Bắc là kết tinh quá trình tích lũy sự hiểu
biết của nhà văn đối với con người và cuộc sống
vùng miền núi Tây Bắc, kết tinh những tình cảm
nồng nàn mà nhà văn vẫn dành cho con người vùng
cao Tây Bắc ấy.

I TÌM HIỂU CHUNG
B Tác phẩm
1. Hoàn cảnh sáng tác
Tác phẩm ra đời sau chuyến đi cùng
bộ đội giải phóng Tây Bắc (1952)
Trích trong tập Truyện Tây Bắc

I TÌM HIỂU CHUNG
B Tác phẩm
2. Tóm tắt

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
1. Giới thiệu nhân
vật

Ai ở xa về, có dịp vào nhà
thống lí Pá Tra thường trông
thấy có một cô gái ngồi quay sợi
gai bên tảng đá trước cửa, cạnh
tàu ngựa. Lúc nào cũng vậy, dù
quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải,
chẻ củi hay đi cõng nước dưới
khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt,
mặt buồn rười rượi.

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
1. Giới thiệu nhân
vật

Lúc nào cũng cúi mặt
Mặt buồn rười rượi
Tạo ấn tượng về một số
phận đau khổ, bất hạnh
nhưng ẩn chứa sức mạnh
tiềm tàng

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
2. Khắc họa cuộc sống
a. Trước kia (lúc ở với cha
mẹ)

Mị thổi sáo giỏi,
thổi lá cũng hay
như thổi sáo

Có biết bao người mê,
ngày đêm đã thổi sáo
đi theo Mị.

Trai đến đứng nhẵn
cả chân vách đầu
buồng Mị

Con nay đã biết
cuốc nương làm ngô,
con phải làm nương
ngô giả nợ thay cho
bố. Bố đừng bán con
cho nhà giàu.

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
2. Khắc họa cuộc sống
a. Trước kia (lúc ở với cha
mẹ)
Xinh đẹp, tài hoa
Cuộc sống nghèo khó nhưng tự
do, hạnh phúc
Có khát vọng làm chủ cuộc đời
Mị có đầy đủ phẩm chất để sống
cuộc đời hạnh phúc

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
2. Khắc họa cuộc sống
b. Khi về làm dâu trong nhà thống lí Pá Tra

… lúc nào cũng chỉ nhớ đi
nhớ lại những việc giống
nhau, tiếp nhau vẽ ra trước
mặt, mỗi năm mỗi mùa, mỗi
tháng

lại

làm đi làm lại: Tết xong thì
lên núi hái thuốc phiện,
giữa năm thì giặt đay, xe

… và dù lúc đi hái
củi, lúc bung ngô,
lúc nào cũng gài
một bó đay trong
cánh tay để tước
thành sợi…

… Con ngựa, con
trâu làm có lúc, đêm
nó còn được đứng
gãi chân nhai cỏ,
đàn bà con gái nhà
này thì vùi vào việc
làm
cả
đêm
cả
ngày…

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
2. Khắc họa cuộc sống
b. Khi về làm dâu trong nhà thống lí Pá Tra
 Bị bóc lột sức lao động
Làm việc quần quật quanh năm suốt tháng
Vùi đầu vào công việc cả đêm lẫn ngày
Cực nhọc hơn trâu ngựa
Như một con ở không kì hạn
Mị bị bóc lột sức lao động một cách triệt để

II TÌM HIỂU VĂN
BẢN vật
A Nhân
Mị
2. Khắc họa cuộc sống
b. Khi về làm dâu trong nhà thống lí Pá Tra
 Bị hành hạ thể xác, bị chà đạp tinh thần

Bị trói đứng trong
buồng tối giữa đêm
tình mùa xuân