Ôi gió Lào ơi! ngươi đừng thổi nữa
Những ruộng đói mùa, những đồng đói cỏ
Những đồi sim không đủ quả nuôi người
(Trích: "Kết nạp Đảng trên quê mẹ". – Chế Lan
Viên)

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ

ĐỌC CÁC THÔNG TIN SAU VÀ
CHO BIẾT NỘI DUNG NÀO
ĐÚNG/ SAI?

H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
- Diện tích: 15.000 km2 (chiếm 15,5%)
- Gồm 6 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà
Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa
Thiên Huế.
- Tiếp giáp Đồng bằng sông Hồng, Nam
Trung Bộ và nước láng giềng Lào; phía
đông có vùng biển rộng lớn.
- Ý nghĩa của vị trí địa lí: Là cầu nối
giao lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng
trên cả nước và với các nước láng
giềng.
H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
- Diện tích: 51.000 km2 (chiếm 15,5%)
- Gồm 5 tỉnh, thành: Thanh Hoá, Nghệ
An, Hà Tĩnh, (Quảng Bình sáp nhập
vào Quảng Trị), Tp Huế.
- Tiếp giáp Trung du miền núi phía Bắc,
Đồng bằng sông Hồng, Nam Trung Bộ
và nước láng giềng Lào; phía đông có
vùng biển rộng lớn.
- Là cầu nối giao lưu kinh tế, văn hoá
giữa các vùng trên cả nước và với các
nước láng giềng.

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
- Diện tích: 51.000 km2
- Tiếp giáp Trung du miền núi phía Bắc,
Đồng bằng sông Hồng, Nam Trung Bộ
và nước láng giềng Lào; phía đông có
vùng biển rộng lớn.
-Ý nhĩa của vị trí địa lí: là cầu nối giao
lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng trên
cả nước và với các nước láng giềng.

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

NHÓM 1,2
-Trình bày đặc điểm địa hình,
đất.
- Đặc điểm tài nguyên
khoáng sản, biển, đảo.
- Xác định một số mỏ
khoáng sản và đảo ven bờ.
H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG
BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

NHÓM 3,4
- Trình bày đặc điểm khí hậu,
sông ngòi?
- Xác định một số sông lớn,
một số nguồn nước khoáng.

H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG
BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

VÙNG NÚI PHÍA TÂY

PHÁ TAM GIANG- HUẾ

ĐỒNG BẰNG THANH HÓA

ĐẢO CỒN CỎ – QUÃNG TRỊ

10

SÔNG BẾN HẢI, CẦU HIỀN LƯƠNG–
QUẢNG TRỊ XƯA

VƯỜN QUỐC GIA PHONG NHA KẺ BÀNGQUẢNG BÌNH ( nay là Quãng Trị)

SÔNG BẾN HẢI, CẦU HIỀN LƯƠNG–
QUẢNG TRỊ NAY

11

NGUỒN KHOÁNG SƠN KIM- HÀ TĨNH

THANH TÂN – THỪA THIÊN HUẾ

SUỐI BANG– QUẢNG BÌNH

12

LĂNG CÔ- HUẾ

ĐẢO CỒN CỎ- QUẢNG TRỊ

SẦM SƠN- THANH HÓA

ĐẢO HÒN MÊ- THANH HÓA 13

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

NHÓM 1,2
-Trình bày đặc điểm địa hình,
đất. (thuận lợi, khó khăn).
- Đặc điểm tài nguyên
khoáng sản, biển, đảo.
- Xác định một số mỏ
khoáng sản và đảo ven bờ.
H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG
BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

-Tự nhiên của Bắc Trung Bộ có sự phân hoá
theo chiều tây – đông.
+ Địa hình: có 3 dạng phổ biến (đồi núi, đồng
bằng chuyển tiếp, các cồn cát biển; thềm lục
địa; đảo). Thuận lợi phát triển Nông-LâmThủy sản và du lịch biển.

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

- Khoáng sản: khá phong phú như sắt, đá vôi
, crôm , thiếc, ti-tan.
- Biển, đảo: Vùng biển rộng với đường bờ
biển dài, cùng hệ thống các đảo (hòn Mê,
Cồn Cỏ), bãi tắm đẹp (Sầm Sơn, Lăng Cô).

Sắt

Đá vôi

Crôm
Titan

17

Đảo Biện Sơn

Đảo Yến

Cồn Cỏ

18

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

NHÓM 3,4
- Trình bày đặc điểm khí hậu,
sông ngòi, sinh vật?
- Xác định một số sông lớn,
một số nguồn nước khoáng.

H14.1. BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VÙNG BẮC TRUNG
BỘTHỔ

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ

2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

+ Khí hậu: Nhiệt đới ẩm gió mùa có một mùa
đông lạnh, có sự phân hoá giữa khu vực phía
đông với khu vực phía tây và phân hoá theo
độ cao địa hình.

Xương sống nước mình,
chắn gió Tây
Tây mưa trắng lối, Đông
nắng gầy
Một dải gập ghềnh từ
sông Cả
Vươn tới Hải Vân,
sương giăng đầy.

21

22

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

+ Nguồn nước: mạng lưới sông ngòi dày đặc,
sông thường ngắn, dốc; Có nhiều hồ, đầm có
thể phát triển nuôi trồng thuỷ sản và du lịch.
Ngoài ra, có một số nguồn nước khoáng,...
+ Sinh vật: Hệ sinh thái rừng đa dạng, có một
số loài gỗ quý như lim, táu…, nhiều khu bảo
tồn thiên nhiên, vườn quốc gia.

Sông Mã

Sông Cả

Sông Bến Hải

24

Sông Bến Hải là giới tuyến vĩ tuyến
17 có lịch sử gắn liền với việc chia
cắt đất nước Việt Nam sau Hiệp
định Genève 1954, trở thành giới
tuyến quân sự tạm thời giữa miền
Bắc và miền Nam Việt Nam trong
hơn 20 năm (1954-1976), với Cầu
Hiền Lương là biểu tượng chia cắt,
chứng kiến bao đau thương và
khát vọng thống nhất, cho đến
ngày Non sông thu về một mối

Sông Bến Hải

25

Nước khoáng
Sơn Kim( Hà
Tĩnh)
Hồ Kẻ Gỗ
(Hà Tĩnh)
Nước khoáng
Suối
Bang( Quãng
Bình)
Nước khoáng
Thanh
Tân( Huế)

26

Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ
Bàng- Di sản UNESCO

Hang Sơn Đoong (Quãng

Vườn quốc gia Bạch
Mã (Huế)

27

rừng ( giá trị lớn về tín chỉ Cacbo

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
3. Vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ

+ Tại sao phải đặt ra vấn đề phòng, chống thiên tai và
ứng phó với biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ?
+ Để phòng, chống thiên thiên tai và ứng phó với biến
đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ cần thực hiện các biện pháp
nào?

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
3. Vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ

30

BÀI 14. VÙNG BẮC TRUNG BỘ
3. Vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí
hậu ở Bắc Trung Bộ

–Biện pháp phòng, chống thiên tai:xây dựng hệ thống cảnh
báo, dự báo; củng cố đê chắn sóng và đê biển; trồng giống
lúa ngắn ngày và giống lúa chịu hạn; tuyên truyền và nâng
cao năng lực thích ứng cho người dân,...
–Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu:
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hạn chế sử
dụng nhiên liệu hoá thạch; phát triển năng lượng tái tạo; áp
dụng các công nghệ xanh, ít phát thải khí nhà kính, trồng
rừng...

4.

Phân bố dân cư

+ Mật độ dân số ?
+ Dân cư phân bố như thế nào? Giải thích sự phân bố dân
cư ở Bắc Trung Bộ?

32

Dân tộc: Việt (Kinh), Khơ Mú, Ơ Đu, Sán Dìu,
H'Mông, Chứt, Bru – Vân Kiều, Lào, Pa Cô, Tà Ôi,
Nùng, Xtiêng, Xơ Đăng… Các tỉnh: Thanh Hóa,
Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa
Bru
– Vân Kiều:Lễ
cúng thần rừng: Người Bru – Vân Kiều có tín ngưỡng thờ thần rừng và tổ
Thiên
– Huế.
chức các lễ cúng rừng để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và cầu mong mùa màng tốt
tươi.Phong tục ma chay: Khi có người qua đời, người Bru – Vân Kiều tổ chức lễ ma chay với
nhiều nghi thức truyền thống.

33

4.

Phân bố dân cư

+ Mật độ dân số thấp hơn mức trung bình cả nước( 218
người/km2 ).
+ Dân cư phân bố khác nhau: thưa thớt ở khu vực đồi núi
phía tây, tập trung đông đúc ở đồng bằng ven biển phía
đông; sinh sống chủ yếu ở khu vực nông thôn.
+ Có nhiều dân tộc cùng sinh sống, phân bố dân tộc có sự
đan xen và phân hoá giữa khu vực phía tây và phía đông.

34

5. Sự phát triển và phân bố
kinh tế của Bắc Trung Bộ
a. Nông - lâm nghiệp:
- Trồng trọt chiếm tỉ cao. Cho
biết Các cây trồng chính?
- Tình hình phát triển chăn nuôi?
các vật nuôi chủ yếu?
- Tình hình phát triển Lâm
nghiệp? Các mô hình sản xuất ?
Quan sát bảng 14.1 và 14.2 Sgk/ 173 Cơ
cấu GRDP của Bắc Trung Bộ. Nhận xét?

35

5. Sự phát triển và phân bố kinh tế của Bắc Trung Bộ
a. Nông - lâm nghiệp:
- Trồng trọt chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu giá trị sản xuất ngành nông
nghiệp.
Các cây trồng chính gồm: lúa, lạc, vừng, mía, cà phê, hồ tiêu,...
- Chăn nuôi ngày càng phát triển, các vật nuôi chủ yếu là trâu, bò,
lợn,...
-Lâm nghiệp: Nghề rừng từng bước phát triển nhờ chính sách giao đất,
giao rừng. Các mô hình sản xuất nông lâm kết hợp, canh tác trên đất
dốc được mở rộng đem lại hiệu quả kinh tế và góp phần phòng, chống
thiên tai.
+ Khai thác gỗ tập trung ở vùng đồi núi phía tây các tỉnh. Các lâm sản
khác như luồng, tre, mây, măng, dược liệu,...
+ Công tác trồng rừng, khoanh nuôi và bảo vệ rừng rất được chú trọng.
36
Rừng đặc dụng trong các vườn quốc gia và khu bảo tồn được bảo vệ

37

b.

Công nghiệp

– Cơ cấu công nghiệp của Bắc Trung Bộ ?
+ Công nghiệp sản xuất điện ?
+ Công nghiệp khai khoáng?
+ Sản xuất vật liệu xây dựng ?
+ Công nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm; chế biến
gỗ?

38

b. Công nghiệp
–Tổng sản phẩm ngành công nghiệp Bắc Trung Bộ
tăng nhanh qua các năm.
–Cơ cấu công nghiệp của Bắc Trung Bộ khá đa
dạng:
+ Công nghiệp sản xuất điện bao gồm thuỷ điện,
nhiệt điện, tập trung chủ yếu ở Thanh Hoá, Nghệ
An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế,... Điện gió, điện mặt
trời phát triển mạnh ở Quảng Trị.
+ Công nghiệp khai khoáng :đá vôi ở Thanh Hoá,
Nghệ An, Hà Tĩnh,... nước khoáng ở Hà Tĩnh,
Quảng Trị, Tp. Huế.

39

+ Sản xuất vật liệu xây dựng tập trung ở
Thanh Hoá, Nghệ An,...
+ Công nghiệp sản xuất, chế biến thực
phẩm; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm
từ gỗ được phát triển với quy mô vừa và
nhỏ ở hầu hết các địa phương.

40

c. Giao thông vận tải
–Bắc Trung Bộ có đầy đủ các loại hình giao
thông đảm bảo thực hiện vai trò trung chuyển
hàng hoá giữa hai miền Bắc – Nam; từ Trung
Lào, Đông Bắc Thái Lan ra Biển Đông và
ngược lại.
–Mạng lưới giao thông đang được đầu tư tương
đối đồng bộ và hiện đại. Các cảng hàng không,
cảng biển có vai trò quan trọng để phát triển
kinh tế theo hướng mở như cảng hàng không
Vinh, Phú Bài; cảng biển Thanh Hoá, Nghệ An,
Tp.Huế.
41

Những tuyến cao tốc
đã và sắp hoàn thành
sẽ thay đổi nhiều mặt
của đời sống kinh tế xã
hội khu vực Bắc Trung
Bộ. Nỗ lực của Đảng,
Nhà nước và của người
dân sẽ được đền đáp,
để khu vực Bắc Trung
Bộ tăng tốc, vươn lên.

42

Cảng Vũng Áng (Hà
Tĩnh) có năng lực
khai thác lên đến 68 triệu tấn hàng
mỗi năm. Với hệ
thống kho bãi, đê
chắn sóng, thiết bị
chuyên dụng hiện
đại, phục vụ giao
thương hàng hóa và
phát triển kinh tế,
du lịch cho vùng
hậu phương gồm
các tỉnh miền Trung,
nước bạn Lào và
Đông Bắc Thái Lan
thông qua tuyến
hành lang kinh tế
Đông Tây, có khả
năng tiếp nhận tàu
hàng tổng hợp lên
đến 61.671 DWT.

d. Du lịch
–Bắc Trung Bộ có thế mạnh để phát triển du
lịch.
–Số lượng khách du lịch trong nước và quốc
tế đến Bắc Trung Bộ tăng nhanh.
-Các loại hình du lịch của vùng đa dạng.
Nhiều điểm du lịch của Bắc Trung Bộ trở
thành điểm đến nổi tiếng thế giới như: Quần
thể di tích Cố đô Huế, hang Sơn Đoòng,
Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
44
https://www.ivivu.com/blog/2015/05/kham-pha-bac-trung-bo-cung-duong-di-san-van-hoa/

45

46

47

48

6. Phát triển kinh tế biển, đảo ở Bắc Trung Bộ
–Phát triển kinh tế biển, đảo có vai trò quan trọng đối với
phát triển kinh tế – xã hội của Bắc Trung Bộ.
–Bắc Trung Bộ có tiềm năng phát triển tổng hợp kinh tế
biển với các ngành khai thác, nuôi trồng hải sản; giao
thông vận tải biển; du lịch biển; điện gió,...
–Một số khó khăn, thách thức trong phát triển kinh tế
biển, đảo ở Bắc Trung Bộ như: thiên tai, biến đổi khí hậu,
vấn đề môi trường biển, nguồn lợi hải sản suy giảm,...
–Để phát triển kinh tế biển bền vững, Bắc Trung Bộ cần
thực hiện nhiều giải pháp.
49

1. Vùng Bắc Trung Bộ có bao nhiêu tỉnh?
A. 4
B. 5
C. 6
D. 7
Đáp án: C. 6
2. Tỉnh nào là tỉnh nằm ở cực Bắc của vùng Bắc Trung Bộ?
A. Thanh Hóa
B. Nghệ An
C. Quảng Bình
D. Hà Tĩnh
Đáp án: A. Thanh Hóa
3. Thành phố Vinh thuộc tỉnh nào?
A. Quảng Bình
B. Nghệ An
C. Thanh Hóa
D. Hà Tĩnh
Đáp án: B. Nghệ An
4. Quảng Bình nổi tiếng với di sản nào?
A. Di sản văn hóa Huế
B. Di sản Phong Nha-Kẻ Bàng
C. Di sản Mỹ Sơn
D. Di sản Hội An
Đáp án: B. Di sản Phong Nha-Kẻ Bàng

50