Chương II
VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1918)
TRƯỜNG THPT
LONG KHÁNH
BÀI 22:
XÃ HỘI VIÊT NAM TRONG CUỘC
KHAI THÁC LẦN THỨ NHẤT CỦA THỰC DÂN PHÁP
1) Những chuyển biến về kinh tế
Năm 1897 Pôn-đu-me đưa ra chương trình khai thác thuộc địa ở Đông Dương.

 
QUÁ TRÌNH PHÁP XÂM LƯỢC VŨ TRANG Ở VIỆT NAM
KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ NHẤT
1858
1884
1896
1897
1913
Pháp xâm lược vũ trang VN
Hoàn thành xâm lược vũ trang Việt Nam
Cơ bản hoàn thành bình định VN
Hoàn thiện bộ máy cai trị
TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG
BẮC KÌ
(Thống sứ)
TRUNG KÌ
(Khâm sứ)
NAM KÌ
(Thống sứ)
LÀO
(Khâm sứ)
CAM-PU-CHIA
(Khâm sứ)
Bộ máy chính quyền các cấp (Pháp)
Bộ máy chính quyền cấp Tỉnh, Huyện(Pháp + Bản sứ)
Bộ máy chính quyền cấp Xã, Thôn(Bản xứ)
Sơ đồ bộ máy thống trị của Pháp ở Đông Dương
TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG
(PHÁP)
BẮC KÌ
(Thống sứ Pháp)
TRUNG KÌ
(Khâm sứ Pháp)
NAM KÌ
(Thống sứ Pháp)
TỈNH (PHÁP)
PHỦ, HUYỆN, CHÂU (PHÁP+BẢN XỨ)
LÀNG XÃ (BẢN XỨ)
Sơ đồ tổ chức nhà nước Việt Nam
Bắc Kỳ
Trung Kỳ
Nam Kỳ
Lào
Campuchia
Liên Bang Đông Dương


 


 

 
 - Paul Doumer (1857-1932) là một chính trị gia người Pháp. Ông là Toàn quyền Đông Dương từ 1897 đến 1902 và Tổng thống Pháp từ 1931 đến 1932.
1) Những chuyển biến về kinh tế
Năm 1897 Pháp tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ 1 ở Việt Nam.

Mục đích:
Vơ vét triệt để sức người, sức của và biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ hàng hoá của Pháp.
 
 
Nội dung của chương trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp?
Nội dung
Nội dung
Nông nghiệp:
 
Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền.
Năm 1897, Pháp ép triều Nguyễn kí điều ước “nhượng” quyền “khai khẩn đất hoang” cho chúng. Năm 1915, địa chủ người Pháp chiếm 470 000 ha để lập đồn điền ở Bắc và Trung Kì.
 
Đồn điền cao su
Tập trung vào khai thác mỏ (than đá, thiếc, kẽm,...) và xây dựng một số nhà máy, xí nghiệp: điện, nước, xi-măng,…
Công nghiệp:
Công nhân cạo mủ cao su
Hình ảnh công nhân làm việc trong các hầm mỏ
Đồn điền café
Rượu, giấy, diêm
Bông, vải , sợi, rựơu
Gỗ, diêm
Đđiền chè, café
Đđiền caosu
Đđiền lúa
Rượu, bia, xay xát, sửa chữa tàu
Xuất cảng
Thiếc, chì,kẽm
Than đá
Sợi, ximăng, sửa chữa tàu
Xuất cảng
Các nguồn lợi của Pháp ở Việt Nam
- Thương nghiệp:
Pháp độc chiếm thị trường Việt Nam, đánh thuế nặng vào hàng nước ngoài nhập vào Việt Nam.



 



Được Pháp xây dựng khá hoàn chỉnh: Đường sắt, đường bộ, bến cảng... nhằm phục vụ cho khai thác, chuyên chở nguyên vật liệu và phục vụ mục đích quân sự.
 
- GTVT:
 
Cầu Long Biên
Tuyến xe lửa Sài Gòn- Mỹ Tho
Ga Hà Nội năm 1900
Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, nền kinh tế Việt Nam có những chuyển biến như thế nào?
Tác động
- Tích cực:
     + Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từng bước du nhập vào Việt Nam.
     + So với nền kinh tế phong kiến, kinh tế Việt Nam bấy giờ sản xuất ra nhiều của cải vật chất hơn.

     + Bộ mặt xã hội Việt Nam thay đổi, cơ sở hạ tầng được xây dựng.
- Tiêu cực:
     + Tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam bị cạn kiệt.
     + Nông nghiệp: không phát triển, nông dân bị bóc lột tàn nhẫn, bị mất ruộng đất, đời sống nông dân cơ cực.
     + Công nghiệp: phát triển nhỏ giọt, thiếu hẳn công nghiệp nặng.
=> Nền kinh tế Việt Nam lúc bấy giờ là nền sản xuất nhỏ, lac hậu và lệ thuộc, cơ sở hạ tầng do Pháp xây dựng chỉ phục vụ cho quyền lợi của Pháp.
Tồn tại phương thức sản xuất thuần phong kiến
Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từng bước du nhập, tồn tại cùng phương thức sản xuất phong kiến
Ngân

hàng