CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 11A8
Chủ đề:

VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1918)
Ông là tác giả của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam (1897 – 1914)

Nhân vật này là ai? Ông liên quan đến sự kiện lịch sử nào?

Paul Doumer
Chủ đề:

VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1918)

Tiết 1:

XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG CUỘC KHAI THÁC LẦN THỨ NHẤT CỦA THỰC DÂN PHÁP
Nội dung chính

1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

2. Những chuyển biến về xã hội trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

Hình 1. Paul Doumer
Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam nhằm mục đích gì?
_Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất thực dân Pháp đã khai thác những lĩnh vực nào?_
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
Lĩnh vực

Nội dung cuộc khai thác
Nông nghiệp

Ruộng đất bị Pháp chiếm đoạt làm đồn điền, khiến cho phần lớn nông dân không còn tư liệu sản xuất.
Đơn vị: Ha
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
Lĩnh vực

Nội dung cuộc khai thác
Nông nghiệp

Ruộng đất bị Pháp chiếm đoạt làm đồn điền, khiến cho phần lớn nông dân không còn tư liệu sản xuất.

Công nghiệp

Pháp đẩy mạnh khai thác tài nguyên thiên nhiên, nhất là khai mỏ (than đá, thiếc, kẽm...) và công nghiệp dịch vụ (Điện, nước...), công nghiệp chế biến và sản xuất vật liệu ra đời.
Đơn vị: Tấn
Hình 2. Cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền

Hình 3. Hầm mỏ khai thác than

Nông nghiệp và công nghiệp
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
Lĩnh vực

Nội dung cuộc khai thác
Nông nghiệp

Ruộng đất bị Pháp chiếm đoạt làm đồn điền, khiến cho phần lớn nông dân không còn tư liệu sản xuất.

Công nghiệp

Pháp đẩy mạnh khai thác tài nguyên thiên nhiên, nhất là khai mỏ (than đá, thiếc, kẽm...) và công nghiệp dịch vụ (Điện, nước...), công nghiệp chế biến và sản xuất vật liệu ra đời.

Thương nghiệp

Pháp độc chiếm thị trường, nguyên liệu và thu thuế.

GTVT

Xây dựng hệ thống giao thông khá hoàn chỉnh: đường sắt, đường bộ, cầu, bến cảng, phục vụ việc chuyên chở hàng hóa, nguyên liệu, và mục đích quân sự.
Hình 5. Cầu Long Biên - 1901 (Hà Nội)

Hình 6. Ga Hà Nội năm 1900

Hình 4. Cầu Trường Tiền - 1899 (Huế)

Hình 7. Tuyến đường sắt xuyên Việt - 1902
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

_Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp đã tác động như thế nào tới nền kinh tế Việt Nam?_

→ Như vậy, với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất, phương thức sản xuất TBCN đã từng bước du nhập vào nước ta. Kinh tế Việt Nam cơ bản vẫn là nền sản xuất nhỏ, lạc hậu và phụ thuộc vào nền kinh tế Pháp.
1. Những chuyển biến về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

2. Những chuyển biến về xã hội trong công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

_Trước khi thực dân Pháp xâm lược, xã hội Việt Nam có những giai cấp nào?_
Hoạt động nhóm

Nhóm 1:

_ Giai cấp địa chủ phong kiến có những đặc điểm gì? Thái độ của họ đối với thực dân Pháp như thế nào?_

Nhóm 3:

_Giai cấp công nhân Việt Nam có những đặc điểm gì? Thái độ của họ đối với thực dân Pháp như thế nào?_

Nhóm 4_:_

_ Tầng lớp tư sản và tiểu tư sản có những đặc điểm gì? Thái độ của họ đối với thực dân Pháp như thế nào?_

HẾT GIỜ

Nhóm 2:

_ Giai cấp nông dân có những đặc điểm gì? Thái độ của họ đối với thực dân Pháp như thế nào?_
Phân hóa xã hội
Đặc điểm

Thái độ chính trị
Giai cấp cũ
Giai cấp mới
Tầng lớp mới
Địa chủ phong kiến

Đại địa chủ

Trung-Tiểu địa chủ

Rất giàu có, dựa vào thực dân Pháp, chiếm đoạt ruộng đất làng xã, nông dân.

Đi theo thực dân Pháp.

Bị đế quốc chèn ép.

Ít nhiều có tinh thần dân tộc.

Nông dân

Là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, bị áp bức bóc lột nặng nề, cuộc sống khổ cực, căm thù bọn đế quốc và phong kiến.

Yêu nước, sẵn sàng hưởng ứng, tham gia cuộc đấu tranh chống thực dân pháp.
Hình 8. Nông dân Việt Nam trong thời kì Pháp thuộc
Phân hóa xã hội
Đặc điểm

Thái độ chính trị
Giai cấp cũ

Địa chủ phong kiến

Đại địa chủ

Rất giàu có, dựa vào thực dân Pháp, chiếm đoạt ruộng đất làng xã, nông dân.

Đi theo thực dân Pháp
Trung-Tiểu địa chủ

Bị đế quốc chèn ép.

Ít nhiều có tinh thần dân tộc.
Nông dân
Là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, bị áp bức bóc lột nặng nề, cuộc sống khổ cực, căm thù bọn đế quốc và phong kiến.

Yêu nước, sẵn sàng hưởng ứng, tham gia cuộc đấu tranh chống thực dân pháp.
Tầng lớp mới
Công nhân

Xuất thân từ nông dân bị mất ruộng, làm việc ở đồn điền, hầm mỏ, nhà máy xí nghiệp, lương thấp nên đời sống cực khổ.

Có tinh thần yêu nước, tích cực tham gia các phong trào chống Pháp.

Giai cấp mới
Hình 9. Công nhân xí nghiệp thuốc phiện Sài Gòn

Hình 10. Người dân hút thuốc Phiện
Hình 11. Công nhân đồn điền cao su

Cao su đi dễ khó về

Khi đi trai tráng, khi về bủng beo

Cao su đi dễ khó về

Khi đi mất vợ, khi về mất con

Cao su xanh tốt lạ đời

Mỗi cây bón một xác người công nhân

Có đi mới biết Mê Kông

Có đi mới biết thân ông thế này
Phân hóa xã hội
Đặc điểm

Thái độ chính trị
Giai cấp cũ

Địa chủ phong kiến

Đại địa chủ

Rất giàu có, dựa vào thực dân Pháp, chiếm đoạt ruộng đất làng xã, nông dân.

Đi theo thực dân Pháp
Trung-Tiểu địa chủ

Bị đế quốc chèn ép.
Nông dân
Là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, bị áp bức bóc lột nặng nề, cuộc sống khổ cực, căm thù bọn đế quốc và phong kiến.

Yêu nước, sẵn sàng hưởng ứng, tham gia cuộc đấu tranh chống thực dân pháp.
Tầng lớp mới
Công nhân

Xuất thân từ nông dân, làm việc ở đồn điền, hầm mỏ, nhà máy xí nghiệp, lương thấp nên đời sống cực khổ.

Có tinh thần yêu nước, tích cực tham gia các phong trào chống Pháp.

Tư sản

Có tinh thần chống Pháp.

Xuất thân từ những người sĩ phu yêu nước có ảnh hưởng tư tưởng tư sản của Trung Quốc và Nhật Bản, bị chính quyền thực dân kìm hãm, tư bản Pháp chèn ép.

Tư sản dân tộc

Tư sản mại bản

Làm trung gian đại lý tiêu thụ, mua hàng hóa cung ứng nguyên vật liệu và thầu các công trình.

Đi theo thực dân Pháp.

Tiểu tư sản

Chủ các xưởng thủ công, cơ sở buôn bán nhỏ; viên chức cấp thấp và người làm nghề tự do.

Có tinh thần chống Pháp.

Giai cấp mới

Ít nhiều có tinh thần dân tộc.
→ Xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX đã có những mâu thuẫn cơ bản: Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến và mẫu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp. Mặt khác sự ra đời của các giai cấp và tầng lớp mới đã tạo điều kiện bên trong cho cuộc vận động giải phóng dân tộc theo khuynh hướng mới ở đầu thế kỉ XX.

Sự phân hóa sâu sắc trong xã hội Việt Nam đã dẫn tới hệ quả gì?
CỦNG CỐ BÀI

Câu 1. _Năm 1897, thực dân Pháp cử nhân vật nào sang làm Toàn quyền Đông Dương?_

__

A. Rivie.

B. Gáchủ nghĩaiê.

C. Bôlaéc.

D. Pôn Đu-me.
Câu 2. _Giai cấp công nhân Việt Nam chủ yếu xuất thân từ_
* tư sản.
B. nông dân.

C. tiểu tư sản.
D. địa chủ nhỏ.
Câu 3. _Trước khi cuộc thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, xã hội Việt Nam có hai giai cấp cơ bản là_

A. địa chủ phong kiến và tiểu tư sản.

B. địa chủ phong kiến và tư sản.

C. địa chủ phong kiến và nông dân.

D. công nhân và nông dân.
Câu 4. _Giai cấp công nhân Việt Nam tập trung đông nhất ở ngành nào? _

A. Khai thác mỏ
B. Đồn điền

C. Công nghiệp đóng tàu
D. Các xí nghiệp chế biến
Câu 5. _Thực dân Pháp đã thực hiện chính sách nào ngay từ khi tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam?_

A. Chính sách “dùng người Pháp trị người Việt”.

B. Chính sách “chia để trị”.

C. Chính sách “đồng hóa” dân tộc Việt Nam.

D. Chính sách “khủng bố trắng” đối với những người chống đối.
Thời gian

Trước cuộc khai thác

Trong cuộc khai thác
Nội dung
Cơ cấu kinh tế
Cơ cấu xã hội
Chủ yếu là nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp kém phát triển.

Công nghiệp, thương nghiệp, GTVT bước đầu phát triển, nhưng nông nghiệp vẫn là chủ yếu.

Hai giai cấp cơ bản là địa chủ phong kiến và nông dân.

Hai giai cấp cơ bản là địa chủ PK và ND, những lực lượng XH mới: công nhân, tư sản, tiểu tư sản.

_So sánh cơ cấu kinh tế - xã hội Việt Nam ở hai thời điểm: Trước và trong cuộc khai thác thuộc địa. _
Dặn dò

- Trả lời 2 câu hỏi trong SGK trang 140.

- Đọc trước Bài 23: Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất (1914).

- Sưu tầm các tranh ảnh, lược đồ, tư liệu có liên quan đến bài học sau.

CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ GIÁO ĐÃ ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 11A8