SỞ GD- ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT NGUYỄN DUY TRINH
LỚP 1OA3
Bài soạn: Nguyễn Thị Nhàn
Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
BÀI 13
?
QUAN HỆ THẾ NÀO?
- Nguyên tố có số thứ tự ở ô 19 trong bảng tuần hoàn, hãy suy ra cấu tạo nguyên tử của nguyên tố?

- Nguyên tố X có cấu hình:1s22s22p63s23p4, hãy suy ra vị trí của nguyên tố X trong bảng tuần hoàn?


I. QUAN HỆ GIỮA VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
Thảo luận
Kết luận
- Nếu biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần hoàn, có thể suy ra những tính chất hóa học cơ bản nào?
- Lấy ví dụ với nguyên tố S ở ô thứ 16, thuộc chu kỳ 3, nhóm VIA.

II. QUAN HỆ GIỮA VỊ TRÍ VÀ TÍNH CHẤT CỦA NGUYÊN TỐ
Thảo luận
Nguyên tố S ở ô thứ 16 trong BTH. ta suy ra được những tính chất cơ bản như sau:
Giải
Kết luận
Từ vị trí suy ra tính chất hóa học cơ bản:
Tính kim loại, tính phi kim
Hóa trị cao nhất của nguyên tố với oxi, hóa trị với hiđro.
CT của oxit cao nhất và hiđroxit tương ứng
CT hợp chất khí với hiđro (nếu có)
Oxit và hiđroxit có tính axit hay bazơ
III. So sánh tính chất hoá học của một nguyên tố với các nguyên tố lân cận
Chu kì
Nhóm
Tính Kim loại GIẢM
Tính phi Kim TĂNG
Tính Kim loại TĂNG
Tính Phi kim GIẢM
- Tính Bazơ GIẢM
- Tính Axit TĂNG
- Tính Bazơ TĂNG
- Tính Axit GIẢM
So sánh tính chất hóa học (tính pk-kl, tính axit- bazơ) của các nguyên tố:

- Si (Z =14), P (Z = 15), S (Z = 16)

- N (Z = 7), P (Z = 15), As (Z = 33)
Thảo luận
BTH
CK3
Nhóm VA
Tính PK giảm: N>P>As
Tính Axit giảm: HNO3>H3PO4> H3AsO4
Tính PK tăng: Si

Axit tăng: H2SiO3 < H3PO4 < H2SO4
III. So sánh tính chất hoá học của một nguyên tố với các nguyên tố lân cận
Chu kì
Nhóm
Tính Kim loại GIẢM
Tính phi Kim TĂNG
Tính Kim loại TĂNG
Tính Phi kim GIẢM
- Tính Bazơ GIẢM
- Tính Axit TĂNG
- Tính Bazơ TĂNG
- Tính Axit GIẢM
Bài tập củng cố
Bài 1. Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là 12, 19, 20.
a/ Xác định vị trí của các nguyên tố trên trong bảng tuần hoàn
b/ Công thức oxit, hiđroxit của chúng có dạng như thế nào?
c/ Sắp xếp X, Y, Z theo thứ tự tính kim loại tăng; sắp xếp các hiđroxit theo thứ tự tính bazơ tăng
X 1s22s22p63s2
Y 1s22s22p63s23p64s1
Z 1s22s22p63s23p64s2
Chu kỳ 3 nhóm IIA
Chu kỳ 4 nhóm IA
Chu kỳ 4 nhóm IIA
a/
b/
Công thức oxit: XO, Y2O, ZO
Công thức hiđroxit: X(OH)2, YOH, Z(OH)2
c/
Tính kim loại tăng theo thứ tự: X < Z < Y
Tính bazơ của các hiđroxit tăng theo thứ tự: X(OH)2 < Z(OH)2 < YOH
Đáp án
k.loại giảm
k.loại tăng



Ph?n 2. TR? L?I NHANH
Câu 1: Nguyên tố X thuộc chu kỳ 3 nhóm VA. Công thức hợp chất khí với hiđro có dạng như thế nào?
Đáp án:
XH3
0
1
2
3
4
5
Câu 2: A và B là hai nguyên tố thuộc nhóm VIIA (ZAĐáp án:
Tính phi kim của A mạnh hơn B
0
1
2
3
4
5
Câu 3: Phân lớp electron ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố X là 3p2. X thuộc nhóm nào trong bảng tuần hoàn?
Đáp án:
IVA
0
1
2
3
4
5
Bộ câu hỏi 2
Câu 4: Nguyên tố X thuộc nhóm IIA. Công thức oxit cao nhất của X có dạng như thế nào?
Đáp án:
XO
0
1
2
3
4
5
Đáp án:
Tính kim loại của X mạnh hơn Y
0
1
2
3
4
5
Câu 5: X và Y là hai nguyên tố thuộc cùng chu kỳ (ZXĐáp án:
yếu dần, mạnh dần
0
1
2
3
4
5
Câu 6: Trong 1 nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính phi kim của các nguyên tố ............., đồng thời tính kim loại của chúng ..................
Từ trong dấu “...” lần lượt là:
mạnh dần
yếu dần
Đáp án:
Ô 26, chu kỳ 4, nhóm VIIIB
0
1
2
3
4
5
Câu 7: Nguyên tử của nguyên tố Y có cấu hình electron là 1s22s22p63s23p63d64s2. Xác định vị trí của Y (ô, chu kỳ, nhóm) trong bảng tuần hoàn .
Đáp án:
M(OH)2
0
1
2
3
4
5
Câu 8: Nguyên tử của nguyên tố M có 12 electron ở lớp vỏ. Công thức hiđroxit của M có dạng như thế nào?
Đáp án:
X thuộc nhóm IIIA,
Y thuộc nhóm VIA.
0
1
2
3
4
5
Câu 9: X và Y là 2 nguyên tố nhóm A. Nguyên tố X có công thức oxit cao nhất là X2O3, Y tạo với hiđro hợp chất có dạng H2Y. X, Y thuộc nhóm nào trong bảng tuần hoàn?
Đáp án:
1s22s1
0
1
2
3
4
5
Câu 10: Nguyên tử M ở chu kỳ 2 nhóm IA. Hãy cho biết cấu hình electron nguyên tử của M
Đáp án:
C
0
1
2
3
4
5
Câu 11: Theo quy luật biến đổi tính chất của các nguyên tố trong BTH thì:
Phi kim mạnh nhất là iot
Kim loại mạnh nhất là Liti
Phi kim mạnh nhất là Flo
Kim loại yếu nhất là Xesi
Câu 12. Hãy sắp xếp các nguyên tố sau theo thứ tự tính kim loại tăng dần:
Mg. Al, K, Ca
BTH
Al < Mg < Ca < K
Chiều tăng tính kim loại
Có THể BạN CHƯA BIếT Về CáC LOạI BảNG HTTH
Bài tập về nhà
Câu 1: Hãy sắp xếp các nguyên tố sau theo chiều tính kim loại tăng dần:
Ca, Mg, C, N
Viết công thức oxit cao nhất của các nguyên tố trên. Oxit nào có tính bazơ mạnh nhất, tính axit mạnh nhất?
Câu 2. Hãy sắp xếp các nguyên tố sau theo thứ tự tính kim loại tăng dần:
Mg. Al, K, Ca
BTH
Al < Mg < Ca < K
Chiều tăng tính kim loại
Bài tập về nhà
Câu 1: Hãy sắp xếp các nguyên tố sau theo chiều tính kim loại tăng dần:
Ca, Mg, C, N
Viết công thức oxit cao nhất của các nguyên tố trên. Oxit nào có tính bazơ mạnh nhất, tính axit mạnh nhất?
giải
Tính Kim loại tăng dần:
Công thức oxit cao nhất:
Oxit có tính bazơ mạnh nhất là:
Oxit có tính axit mạnh nhất là:
N, C, Mg, Ca
CaO, MgO, CO2, N2O5
CaO
N2O5