Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
Tiết 85 - 86: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
- Hoài Thanh -
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
1. Đọc:
2. Chú thích: SGK/61-62.
a. Tác giả:
Hoài Thanh (1909 – 1982) là một trong những nhà phê bình văn học xuất sắc của nước ta ở thế kỉ XX.
3
Thi nhân Việt Nam 
- Là cuốn sách vừa là hợp tuyển vừa là nghiên cứu, phê bình về phong trào thơ mới Việt Nam, do hai anh em nhà văn Hoài Thanh và Hoài Chân biên soạn. Đây là một hợp tuyển thơ đầu tiên của thời kỳ thơ mới, ghi nhận lại những tên tuổi nhà thơ và những bài thơ giá trị trong khoảng 1932-1941.
- Thi nhân Việt Nam viết năm 1941, hoàn thành năm 1942, in lần đầu năm 1942 tại nhà in tư nhân Nguyễn Đức Phiên, và cho đến nay cuốn sách đã được tái bản rất nhiều lần.
Tiết 85 - 86: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
- Hoài Thanh -
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
1. Đọc:
2. Chú thích: SGK/61-62.
a. Tác giả:
Hoài Thanh (1909 – 1982) là một trong những nhà phê bình văn học xuất sắc của nước ta ở thế kỉ XX.
b. Tác phẩm:
Văn bản viết năm 1936, in trong cuốn Văn chương và hành động. Năm 1998 đổi tên thành Bình luận văn chương.
3. Bố cục: 2 phần
- P1: “Từ đầu…muôn loài”: Nguồn gốc của văn chương.
- P2: Phần còn lại: Công dụng và ý nghĩa của văn chương.
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Nguồn gốc của văn chương:
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.
“(Dẫn chứng) Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. (Lí lẽ)Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
(Lí lẽ) Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. (Luận điểm) Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. [...]”
Tiết 85 - 86: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
- Hoài Thanh -
6
- Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
 Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.
- Trâu ơi, ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.
7
Bác Hồ những đêm không ngủ.
 Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.
Dân công tải lương thực
Nữ du kích bắt giặc
Người lính canh gác
8
Trăm năm trong cõi người ta,
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.
Trải qua một cuộc bể dâu,
Những điều trông thấy mà đau đớn lòng.

Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung
Văn chương bắt nguồn từ thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa.
9
 Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hoá, lễ hội, trò chơi...
Tiết 85-86: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
- Hoài Thanh -
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Nguồn gốc của văn chương:
b. Công dụng và ý nghĩa của văn chương:
- Văn chương phản ánh cuộc sống vô cùng đa dạng.
- Văn chương còn sáng tạo ra sự sống.
- Văn chương giúp con người có tình cảm, có lòng vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có (tình cảm mới), luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có (tình cảm vốn có).
- Biết cái đẹp, cái hay của cảnh vật thiên nhiên.
- Nếu xóa bỏ văn chương sẽ nghèo nàn về tâm linh.
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
2. Nghệ thuật:
- Văn bản “Ý nghĩa văn chương” thuộc loại nghị luận văn chương.
- Luận điểm rõ ràng.
- Nêu dẫn chứng đa dạng: khi trước, khi sau, khi hòa với luận điểm, khi là một câu chuyện ngắn.
- Diễn đạt bằng lời văn giản dị, giàu hình ảnh, cảm xúc.
3. Ý nghĩa:
Văn bản thể hiện quan niệm sâu sắc của nhà văn về văn chương.
* Ghi nhớ: SGK/63.
Tiết 85-86: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
- Hoài Thanh -
Hướng dẫn học tập
 Đối với bài học tiết này:
- Học thuộc ghi nhớ SGK/63, một đoạn trong bài mà em thích.
- Tìm hiểu ý nghĩa của một số từ Hán Việt có trong đoạn trích.
 Đối với bài học tiết sau: Chuẩn bị bài: “Ôn tập văn nghị luận”.
- Tóm tắt nội dung và nghệ thuật của các bài văn nghị luận đã học.
- Nét đặc sắc nghệ thuật của mỗi bài nghị luận đã học.
- Đặc trưng của văn nghị luận.