Sinh Học 8
CHỦ ĐỀ 15. GIÁC QUAN
TIẾT 51. CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
TIẾT 52. VỆ SINH MẮT
TIẾT 53. CƠ QUAN PHÂN TÍCH THÍNH GIÁC
Tiết 51: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
I. Cơ quan phân tích:
CQ thụ cảm
Dây TK
Bộ phận phân tích ở TW
- Gồm:
- Giúp cơ thể nhận biết được tác động của môi trường
Tiết 51: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
I. Cơ quan phân tích:
II. Cơ quan phân tích thị giác:
Các TB thụ cảm thị giác
Dây TK số II
Vùng thị giác ở thùy chẩm
II. Cơ quan phân tích thị giác:
1. Cấu tạo cầu mắt:
lòng đen
lỗ đồng tử
cầu mắt
1
2
3
màng cứng
màng mạch
4
5
6
7
8
9
10
11
12
lòng đen
thể thủy tinh
(ống kính)
lỗ
đồng tử
võng mạc
(màng lưới)
điểm vàng
giác mạc
thủy dịch
dịch thủy tinh
điểm mù
dây TK thị giác
1. Cấu tạo cầu mắt: gồm
- Màng bọc:
+ Màng cứng: phía trước là màng giác (trong suốt).
+ Màng mạch: có mạch máu và các tế bào sắc tố, phía trước là lòng đen.
+ Màng lưới: gồm tế bào (nón và que).
- Môi trường trong suốt: thủy dịch  thể thủy tinh  dịch thủy tinh.
Cầu mắt nằm trong hốc mắt của xương sọ, phía ngoài được bảo vệ bởi các mi mắt, lông mày và lông mi nhờ tuyến lệ luôn luôn tiết nước mắt làm mắt không bị khô. Cầu mắt vận động được là nhờ..... ............................Cầu mắt gồm 3 lớp: lớp ngoài cùng là..............................có nhiệm vụ bảo vệ phần trong của cầu mắt. Phía trước của màng cứng là màng giác trong suốt để ánh sáng đi qua vào trong cầu mắt; tiếp đến là lớp.............................có nhiều mạch máu và các tế bào sắc tố đen tạo thành một phòng tối trong cầu mắt (như phòng tối của máy ảnh); lớp trong cùng là..........................., trong đó chứa ................................., bao gồm 2 loại: tế bào nón và tế bào que.
cơ vận động mắt
màng cứng
màng mạch
màng lưới
tế bào thụ cảm
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
CƠ QUAN PHÂN TÍCH THỊ GIÁC
1. Cấu tạo cầu mắt:
2. Cấu tạo màng lưới:
2. Cấu tạo màng lưới:
Quan sát hình 49.3 tr/156 SGK: nêu cấu tạo màng lưới?
2. Cấu tạo màng lưới:
- Tế bào nón: tiếp nhận kích thích ánh sáng mạnh và màu sắc.
- Tế bào que: tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu.
Vì sao ảnh của vật hiện trên điểm vàng lại nhìn rõ nhất?
Vì các tế bào nón tập chung chủ yếu ở điểm vàng.
2. Cấu tạo màng lưới:
- Điểm vàng là nơi tập trung các tế bào nón.
- Điểm mù không có tế bào thụ cảm thị giác là nơi đi ra của các dây thần kinh.
3. Sự tạo ảnh ở màng lưới:
3. Sự tạo ảnh ở màng lưới:
- Thể thủy tinh: như một thấu kính hội tụ, có khả năng điều tiết để nhìn rõ vật.
- Ánh sáng phản chiếu từ vật qua môi trường trong suốt tới màng lưới tạo ảnh thu nhỏ, lộn ngược và kích thích tế bào thụ cảm  dây thần kinh thị giác  vùng thị giác ở thùy chẩm, phân tích cho ảnh của vật.
1. Lớp màng trong suốt phồng lên và nằm phía trước mắt để cho ánh sáng đi qua là:
a) Màng mạch
b) Màng cứng
c) Màng giác
d) Màng lưới
2. Điểm vàng có đặc điểm:
a) Là nơi tập trung chủ yếu các tế bào hình nón.
b) Là nơi tập trung các tế bào hình que.
c) Mỗi tế bào nón liên hệ với một tế bào TK thị giác.
d) Cả a và c đúng
3. Bộ phận nào sau đây có khả năng điều tiết giúp ta nhìn rõ vật ở xa hay gần:
a) Lỗ đồng tử
b) Màng lưới
c) Thể thủy tinh
d) Màng mạch
4) Chọn các bộ phận của cầu mắt tương ứng với chức năng:
1) Màng lưới
2) Màng mạch
3) Màng cứng
4) Màng giác
a) Trong suốt, giúp ánh sáng đi vào cầu mắt.
b) Bảo vệ phần trong của cầu mắt.
c) Chứa nhiều mạch máu, nuôi dưỡng cầu mắt.
d) Chứa tế bào que và nón, tiếp nhận kích thích ánh sáng.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Học bài trong vở, trả lời câu hỏi 1, 2, 3, SGK.
Xem trước bài 50: Vệ sinh mắt. Xem kĩ mục I “các tật của mắt” và mục II “Các bệnh của mắt”.
Sưu tầm tư liệu có liên quan đến các tật và bệnh của mắt
24
Màng cứng
Màng mạch
Màng lưới
?
Cầu mắt gồm mấy lớp?
25
6
5
?
Môi trường trong suốt :
4
-Thuỷ dịch
- Thể thuỷ tinh
-Dịch thuỷ tinh
?
26
Màng cứng
Màng mạch
Màng lưới
Hãy quan sát hình và đọc thông tin về cấu tạo của màng lưới để trả lời các câu hỏi sau:
Màng lưới có các loại tế bào nào?
Màng lưới có một số loại tế bào như : tế bào nón, tế bào que, tế bào thần kinh thị giác, tế bào hai cực, tế bào liên lạc ngang .
Màng lưới
Nêu chức năng của tế bào nón và tế bào que ?
27
Tế bào sắc tố
Tế bào que
Tế bào nón
Tế bào liên lạc ngang
Tế bào hai cực
Tế bào thần kinh thị giác
T¹i ®iÓm vµng mçi tÕ bµo nãn liªn hÖ víi bao nhiªu tÕ bµo thÇn kinh thÞ gi¸c?
Mỗi tế b�o nón liên hệ với một tế b�o thần kinh th? giác.
28
Tế bào sắc tố
Tế bào que
Tế bào nón
Tế bào liên lạc ngang
Tế bào hai cực
Tế bào thần kinh thị giác
T¹i ®iÓm vµng bao nhiªu tÕ bµo que liªn hÖ víi 1 tÕ bµo thÇn kinh thÞ gi¸c?
Nhiều tế b�o que mới liên hệ được với một tế b�o thần kinh th? giác.
Mỗi tế b�o nón liên hệ với một tế b�o thần kinh th? giác.
29
Vì sao ảnh của vật hiện trên điểm vàng lại nhìn rõ nhất?
+ Các tế bào nón tập trung nhiều nhất.
+ Mỗi tế bào nón liên hệ với một tế bào thần kinh thị giác trong đó nhiều tế bào que mới liên hệ được với một tế bào thần kinh thị giác.
.
- Vì tại điểm vàng:
Tế bào sắc tố
Tế bào que
Tế bào nón
Tế bào liên lạc ngang
Tế bào hai cực
Tế bào thần kinh thị giác
30
A
Màng lưới
Màng giác
Thủy dịch
Thể thủy tinh
Dịch thủy tinh
Thí nghiệm mô tả tia sáng phản chiếu từ vật tới màng lưới
Tia sáng phản chiếu từ vật tới màng lưới đã đi qua những bộ phận nào của cầu mắt?
Ta nhìn được vật là do các tia sáng phản chiếu từ vật tới màng lưới qua một hệ thống môi trường trong suốt gồm: màng giác, thủy dịch, thể thủy tinh, dịch thủy tinh
31
A
B
C
Sơ đồ thí nghiệm về sự điều tiết độ cong (độ hội tụ) của thể thuỷ tinh
Màng lưới
Từ thí nghiệm trên, em rút ra kết luận gì về vai trò của thể thuỷ tinh trong cầu mắt?
Thể thuỷ tinh phồng, dẹp ảnh của vật hiện trên điểm vàng  giúp ta nhìn rõ vật.
Thể thủy tinh
32
Tế bào que
Tế bào nón
Tế bào liên lạc ngang
Tế bào hai cực
Tế bào thần kinh thị giác
Quá trình cảm nhận hình ảnh của cơ quan phân tích thị giác
Dây thần kinh thị giác
Vùng thị giác ở thuỳ chẩm
ánh sáng phản chiếu từ vật qua.....................tới màng lưới tạo ảnh thu nhỏ và ngược sẽ kích thích các .............làm xuất hiện xung thần kinh truyền về vùng ......ở thuỳ chẩm của đại não cho ta cảm nhận về hình ảnh của vật.
Hãy chọn các cụm từ: tế bào thụ cảm; thị giác; môi trường trong suốt điền vào chỗ trống cho phù hợp
tế bào thụ cảm
môi trường trong suốt
thị giác