Ngữ văn 9
Tiết 151:
Mây và sóng
R. Ta-go

- Ra-bin - đra - nát Ta-go
(1861-1941) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Ông là nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận Giải thưởng Nô-ben về văn học (năm 1913).
I. Đọc và chú thích.
Đọc: SGK - T86
a. Tác giả:
b. Tác phẩm.
Bài thơ được xuất bản năm 1909, là một bài thơ văn xuôi nhưng vẫn có âm điệu nhịp nhàng.
Bài thơ viết bằng tiếng Ben gan
Bài thơ được dịch ra Tiếng Anh.
Mây và Sóng (Ta-go)
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà.
Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi
với vầng trăng bạc”
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”
Họ đáp :“Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay
lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn mẹ ạ.
Con là mây và mẹ sẽ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là
bầu trời xanh thẳm.
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ.
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
Câu chuyện của em bé với
mẹ về những người ở trên
mây và trò chơi thứ nhất
của em bé
Câu chuyện của em bé
với mẹ về những người
ở trong sóng và trò chơi
thứ hai của em bé
Còn lại
Từ đầu…xanh thẳm
II. Tìm hiểu văn bản:
Kiểu VB và PTBĐ: biểu cảm (tự sự, miêu tả)
- Thể loại: Thơ tự do
2. Bố cục: 2 phần
3. Phân tích:
a. Lời mời gọi của những người sống trên mây, trong sóng :
Họ vẽ ra một thế giới vô cùng hấp dẫn giữa vũ trụ rực rỡ sắc màu.
*Mây:
-Bọn tớ chơi từ khi thức dậy đến lúc chiều tà.
- Bọn tớ chơi với vầng trăng bạc, bình minh vàng.
*Sóng:
- Bọn tớ chơi từ sáng sớm đến hoàng hôn.
- Bọn tớ ca hát, ngao du.
Lí do: Mẹ đang đợi, không thể xa mẹ được.
- Em bé muốn đi (nên hỏi đường)
b. Lời từ chối và lí do từ chối của bé:
->Đó là đặc tính tâm lí của trẻ thơ (chân thực)
-> Tình thương yêu mẹ đã thắng lời mời gọi của những người sống “trên mây”, “trong sóng”.
Tinh thần nhân văn sâu sắc của bài thơ thể hiện chính ở sự khắc phục ham muốn ấy.
- Quyết định từ chối lời mời.
c. Trò chơi sáng tạo của bé:
Mẹ.
Em bé +
-Mây->
Trăng
- Sóng->
Bến bờ kì lạ
Mái nhà là bầu trời xanh thẳm.
vỡ tan vào lòng mẹ.
=> Hình ảnh thiên nhiên mơ mộng, lung linh, kì ảo song vẫn rất chân thực nhưng đều mang ý nghĩa tượng trưng.
-> Trò chơi thật là hay và thú vị.
Hình ảnh tượng trưng mang màu sắc triết lí về tình mẫu tử ở khắp nơi thiêng liêng, bất diệt.
- Động từ và điệp từ “lăn”, sử dụng hàm ý...
->Hoà hợp tình yêu thiên nhiên với tình mẫu tử.
->“mẹ con ta” ở khắp mọi nơi, không ai có thể tách rời và chia cắt được.
4. Tổng kết:
a. Nghệ thuật:
Bố cục hai phần giống nhau nhưng không trùng lặp về ý và lời.
- Sáng tạo nên những hình ảnh thiên nhiên bay bổng, lung linh, kì ảo, rất sinh động, chân thực và gợi nhiều liên tưởng.
Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử.
b. Nội dung:
III. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc lòng bài thơ, ý nghĩa và nghệ thuật.
Liên hệ với những bài thơ đã học viết về tình mẹ.
Soạn bài mới: Bố của Xi- mông.