ngữ văn 6
ôn tập văn miêu tả
TIẾT 110,111 : ÔN TẬP VĂN MIÊU TẢ
Hệ thống hóa kiến thức.
1. Thế nào là văn miêu tả?
Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc , người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người, phong cảnh,…làm cho những cái đó hiện lên trước mắt người đọc, người nghe.
Có 2 loại văn miêu tả: - Văn tả người
- Văn tả cảnh.
2. Các bước để làm một bài văn miêu tả.
Xác định đối tượng cần tả.
Quan sát, lựa chọn các chi tiết tiêu biểu.
Trình bày kết quả quan sát được theo một trình tự hợp lí.
3. Dàn ý khái quát của một bài văn miêu tả:
Mở bài: giới thiệu đối tượng được tả.
Thân bài: tả chi tiết đối tượng.
Kết bài: nêu suy nghĩ của bản thân về đối tượng được tả.
B�i 1:
Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch nhuư tấm kính lau hết mây hết bụi. Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu nhuư lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn. Quả trứng hồng hào, thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển hửng hồng. Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển đông.
(Nguyễn Tuân)
II.Luy?n t?p.
- Phuương thức biểu đạt: miêu tả
- Đối tuượng miêu tả: Mặt trời mọc
- Nội dung: tả Cảnh Mặt trời lên trên biển Cô Tô
- Nhận xét cách miêu tả:
+ Lựa chọn đưuợc các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu đặc sắc, thể hiện đuược linh hồn của cảnh vật:
- Sử dụng từ ngữ đặc tả
- So sánh liên tưởng mới mẻ, độc đáo, kì lạ, thú vị.
+ Năng lực sáng tạo cái đẹp, tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác giả.
Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch nhưu tấm kính lau hết mây hết bụi. Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu nhuư lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn. Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đuường bệ đặt lên một mâm bạc đuường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nưu?c biển hửng hồng. Y nhuư một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự truường thọ của tất cả những nguười chài lưuới trên muôn thuở biển đông.
(Nguyễn Tuân)
2. Bài 2
Dàn ý
-Mở bài: giới thiệu cảnh đưu?c tả
-Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự.
-Kết bài: thưuờng phát biểu cảm tưuởng về cảnh vật đó.
A. Mở bài
- Giới thiệu cảnh đầm sen mùa hoa nở
B. Thân bài
* Tả Cụ thể: Tả chi tiết cây sen
- Lá, thân, nụ, hoa, hưuong thơm, hình dáng, màu sắc . . .
* Lợi ích của hoa sen đối với đời sống
con ngưu?i
* Tả khái quát: Tả toàn cảnh đầm sen
C. Kết bài:
- Cảm nghĩ của em:
+ Thích thú, sảng khoái tinh thần
+ Yêu mến tự hào vì đầm sen là vẻ đẹp nổi bật của quê hưuong.
Dàn ý
Bố cục thưu?ng có ba phần:
- Mở bài: giới thiệu nguười đuược tả.
Thân bài: miêu tả chi tiết (ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời nói, .)
Kết bài: thuường nhận xét hoặc nêu cảm nghĩ của nguời viết về nguười đưuợc tả.
3. Bài 3
3. Bài 3
* Tả chung:
+ Hình dáng: thân hình, mái tóc, guương mặt, .
+ Tính nết: hiếu động, vui vẻ, ngoan ngoãn,.
* Tả Cụ thể (chi tiết)
+ Em bé tập đi
- Chân, tay, mắt, dáng đi.
- Sự cổ vũ động viên của nguười lớn.
+ Em bé tập nói
- Miệng, mắt, giọng nói, .
- Sự bắt chuước giọng ngưuời lớn
A. Mở bài
B. Thân bài
Giới thiệu em bé ngây thơ, bụ bẫm đang tập đi tập nói.
C. Kết bài
Nêu cảm nghĩ của em.
* Tả chung:
+ Hình dáng: thân hình, mái tóc, guương mặt, .
+ Tính nết: hiếu động, vui vẻ, ngoan ngoãn.
* Tả Cụ thể (chi tiết)
+ Em bé tập đi
- Chân, tay, mắt, dáng đi.
- Sự cổ vũ động viên của nguười lớn.
+ Em bé tập nói
- Miệng, mắt, giọng nói, .
- Sự bắt chuước giọng nguười lớn
Bài tập 4: Đọc lại Bài học đường đời đầu tiên của Tô Hoài và Buổi học cuối cùng của A. Đô-đê, sau đó hãy tìm ở mỗi bài một đoạn văn miêu tả và một đoạn văn tự sự. Căn cứ vào đâu mà em nhận ra điều đó? Chỉ ra một vài liên tưởng, ví von, so sánh mà em cho là độc đáo và thú vị của hai tác giả trong hai bài văn trên.
Bỗng chị Cốc từ dưới mặt nước bay lên, đến đậu gần hang tôi, cách có mấy bước. Chừng rớ được món nào, vừa chén xong chị ta tìm đến đứng chỗ mát rỉa lông, rỉa cánh và chùi mép.
Tính tôi hay nghịch ranh. Chẳng bận đến tôi, tôi cũng nghĩ mưu trêu chị Cốc. Tôi cất tiếng gọi Dế Choắt. Nghe tiếng thưa tôi bảo:
-Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
-Đùa trò gì? Em đương lên cơn hen đây! Hừ hừ.
-Thôi thôi.hừ hừ.Em xin vái cả sáu tay.
Tự sự
-Đoạn văn kể về việc gì?
-Sự việc diễn ra như thế nào ?
-Kết quả ra sao?
Căn cứ vào hành động kể trả lời cho những câu hỏi:
Miêu tả
Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng Dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn. Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng. Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc. Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đổi hùng dũng. Tôi lấy làm hãnh diện với bà con về cặp râu ấy lắm. Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.
-Đoạn văn tả cái gì? Tả ai?
-Tả như thế nào?
-Có gì nổi bật, độc đáo ?
Căn cứ vào hành động tả trả lời cho những câu hỏi:
Tự sự
Miêu tả
Căn cứ vào hành động kể bằng cách trả lời các câu hỏi:Việc kể là việc gì ? Kể về ai? Sự việc được diễn ra như thế� nào? Kết quả ra sao?
Căn cứ vào hành động tả bằng cách trả lời các câu hỏi: Tả cái gì? Tả về ai? Cảnh (người) đó được tả như thế nào? Có gì nổi bật, đặc sắc?
Văn miêu tả
Tả cảnh
Tả ngưU?I
Bố cục thuường có ba phần:
- Mở bài: giới thiệu cảnh đuược tả.
Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự (thời gian- không gian).
Kết bài: thuường phát biểu cảm tuưởng về cảnh vật đó.
Bố cục thuường có ba phần:
- Mở bài: giới thiệu ngưu?i du?c tả.
Thân bài: miêu tả chi tiết (ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời nói, .
Kết bài: thuường nhận xét hoặc nêu cảm nghĩ của ngưuời viết về nguười đuược tả.
HUướng dẫn về nhà
Học thuộc ghi nhớ (sgk/121)
Hoàn thiện các bài tập
Cảm ơn các Thầy Cô giáo
đã đến dự tiết học này