CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ
Trường THCS Hợp Giang
NGỮ VĂN 6E
Giáo viên: Nông Thùy Dương

Kiểm tra bài cũ
Những câu trần thuật đơn trong đoạn văn sau dùng để làm gì?
Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu. Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.

ĐÁP ÁN
Tác dụng của những câu trần thuật đơn:
Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam.
Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn.

Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu.

Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
 Giới thiệu
 Nêu ý kiến
 Miêu tả
 Nêu ý kiến


Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu. Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
Tiết 118,119:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ “LÀ”
II. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
là + cụm danh từ
là + cụm danh từ
là + cụm danh từ
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
“là” + tính từ
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
“là” + cụm động từ
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
- Ví dụ e: Vị ngữ do từ “là” và cụm động từ tạo thành.
a. Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
a. Bà đỡ Trần / không phải là người huyện Đông Triều.
b. Truyền thuyết / không phải là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo.
b. Truyền thuyết/ là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / không phải (chưa phải) là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d. Dế Mèn trêu chị Cốc / không phải (chưa phải) là dại.
d. Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e. Mục tiêu của đội bóng lớp em / không phải (chưa phải) là giành giải nhất.
e. Mục tiêu của đội bóng lớp em / là giành giải nhất.
 Ý khẳng định
 Ý phủ định
CN + “là” + VN
CN + từ ngữ phủ định + “là” + VN
Chọn những từ hoặc cụm từ: không, không phải, chưa, chưa phải điền vào trước phần vị ngữ của mỗi ví dụ.
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ:
2. Nhận xét:
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
- Ví dụ e: Vị ngữ do từ “là” và cụm động từ tạo thành.
- Vị ngữ kết hợp với cụm từ “không phải”, “chưa phải” để biểu thị ý phủ định.
3. Ghi nhớ 1: (Sgk – 114)
SO SÁNH CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
VÀ CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
GIỐNG NHAU:
KHÁC NHAU:
Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật đơn có từ “là”
Không nhất thiết phải có từ “là”.
Phải có từ “là”. Từ “là” phải là một bộ phận của vị ngữ và nối chủ ngữ với vị ngữ.
- Đều do một cụm C - V tạo thành.
- Đều dùng để giới thiệu, miêu tả, đánh giá…
- Phần vị ngữ đều do từ hoặc cụm từ loại tạo thành.
Câu sau có phải là câu trần thuật đơn có từ “là” hay không? Vì sao?

Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.


BÀI TẬP NHANH
C V
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
Ý
C V
C V
C V
C V
Câu định nghĩa
Câu đánh giá
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Ý
C V
C V
C V
C V
C V
C V
C V
C V
Câu giới thiệu
Câu đánh giá
C V
(Tố Hữu)
Ý
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
III. Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là:
1. Ví dụ: (sgk/118,119)
a) Phú ông mừng lắm.
b) Chúng tôi tụ hội ở góc sân.

CN
VN
CN
VN
(cụm tÝnh từ)
(cụm động từ)
1. Ví dụ: (sgk/118,119)
III. Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là
Cho các từ và cụm từ phủ định : không, không phải, chưua, chuưa phải.

Cho các từ và cụm từ phủ định : không, không phải, chưua, chưua phải.

a. Phú ông / mừng lắm.
-> Phú ông không ( chuưa) mừng lắm.
b. Chúng tôi / tụ hội ở góc sân.
->Chúng tôi không tụ hội ở góc sân.
Tiết 125: Tiếng Việt Câu Trần Thuật Đơn Không Có Từ Là
a) Phú ông mừng lắm.
b) Chúng tôi tụ hội ở góc sân.

CN
VN
CN
VN
(cụm tÝnh từ)
(cụm động từ)
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là
1. Ví dụ: (sgk/118,119)
Câu trần thuật đơn không có từ là
Tiết 125: Tiếng Việt Câu Trần Thuật Đơn Không Có Từ Là
III. Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ là:
Trong câu trần thuật đơn không có từ là:
- Vị ngữ thường do động từ hoặc cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ tạo thành.
- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với từ không, chưa...
1. Ví dụ: (sgk/118,119)
2. Ghi nhớ 1: (sgk/119)
Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật đơn có từ là
Câu trần thuật đơn không có từ là
Câu định nghĩa
Câu giới thiệu
Câu miêu tả
Câu đánh giá
Câu tồn tại
Câu miêu tả
Xin trân trọng cám ơn và kính chúc các thầy cô giáo mạnh khỏe
Chúc các em học tốt