PHÂN SỐ

CHƯƠNG III
Nội dung bài học hôm nay gồm:

1/ Quy đồng mẫu nhiều phân số

2/ So sánh phân số


1. QUY ĐỒNG MẪU NHIỀU PHÂN SỐ
a) Quy đồng mẫu hai phân số
Xét hai phân số và
Ta tìm hai phân số có mẫu bằng 40 và lần lượt bằng và
=
. 8
. 8
Phép biến đổi hai phân số khác mẫu về hai phân số cùng mẫu gọi là quy đồng mẫu hai phân số.
=
. 5
. 5
Hãy điền số thích hợp vào ô vuông:
Vậy: Hai phân số đã cho có thể quy đồng với nhiều mẫu chung, mỗi mẫu chung là bội chung của hai mẫu.
Nhận xét: 40, 80, 120, 160.… là BC(5,8)
;
-24
;
;
;
-25
-72
-75
-48
-50
-96
-100
- Hai phân số đã cho có thể quy đồng với nhiều mẫu chung, mỗi mẫu chung là bội chung của hai mẫu.
- Để đơn giản khi quy đồng mẫu hai phân số, ta thường lấy mẫu chung là BCNN của các mẫu dương.
MỘT SỐ ĐIỀU CẦN CHÚ Ý KHI QUY ĐỒNG MẪU HAI PHÂN SỐ
1. Chuyển các phân số có mẫu âm thành mẫu dương.
2. Đưa các phân số về dạng tối giản.
3. Chọn BCNN của hai mẫu để tìm mẫu chung.
Ghi nhớ
Quy tắc:
Muốn quy đồng mẫu nhiều phân số với mẫu dương ta làm như sau:

Bước 1: Tìm một bội chung của các mẫu (thường là BCNN) để làm mẫu chung.

Bước 2: Tìm thừa số phụ của mỗi mẫu (bằng cách chia mẫu chung cho từng mẫu).

Bước 3: Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ tương ứng.
b) Quy đồng mẫu nhiều phân số:
Bài 1: Quy đồng mẫu số các phân số sau:
Bước 1: Tìm MC = BCNN(12,30)
 



Bước 3 : Nhân tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ tương ứng:



và
= 60
60:12 =5
60 : 30 = 2
=
=
Bước 2 : Tìm thừa số phụ
Bài tập ví dụ:
Bài tập ví dụ:
Bài 2: Quy đồng mẫu số các phân số sau:
và
Nhận xét:

Ta có:
=
=
=> Quy đồng mẫu số các phân số sau:
và
Phân số chưa tối giản,




Phân số có mẫu âm.
Nháp: Cách tìm BCNN :
Giải :
- MC = BCNN(8, 12) = 24

- Quy đồng mẫu:




Vậy:



Quy đồng mẫu số hai phân số:
và
=
=> BCNN(8, 12) = 8.3 = 12.2 = 24
=
=
Bài tập ví dụ:
Bài 2: Quy đồng mẫu số các phân số sau:
và
Ta có: ;
=
=
- MC = BCNN(8, 12) = 24

- Quy đồng mẫu:




Vậy:



=
=
Giải
Bài 3: Quy đồng mẫu số các phân số sau:
và
,
Bài tập ví dụ:
Nháp :Cách tìm BCNN:




=
=>BCNN(10,12) = 10.6 = 12.5 = 60
=
=>BCNN(10, 12, 9)
= BCNN(60, 9)
= 60.3 = 9.20 = 180
- MC = BCNN(10, 12, 9) = 180
Bài 3: Quy đồng mẫu số các phân số sau:
và
,
Bài tập ví dụ:
- MC = 180
=
=
=
- Quy đồng mẫu:
Quy đồng mẫu nhiều phân số
TỔNG KẾT
a) So sánh hai phân số cùng mẫu
Ví dụ 1: So sánh các phân số:
(Vì 1 < 2)
Quy tắc: Trong hai phân số có cùng một mẫu dương, phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn.
(Vì -3 < -1)
và
ta có
ta có
2. SO SÁNH PHÂN SỐ
(Vì 3 > - 4)
và
ta có
và
=>
Bài 1: Điền dấu ( > hoặc < ) thích hợp vào ô vuông:
a,
b,
c,
d,
Bài tập:
b) So sánh hai phân số không cùng mẫu
Ví dụ 2: So sánh và
- Quy đồng mẫu phân số và
Ta có:
- Vì -15 > -16 nên
Quy tắc: Muốn so sánh hai phân số không cùng mẫu, ta viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng một mẫu dương rồi so sánh các tử với nhau. Phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn
hay
MC = 20
(5)
(4)
,
a) và
Bài 2: So sánh các phân số sau:
Giải:
và MC: 36
(3)
(2)
Ta có:
Vì nên
Vậy
và MC: 6
(2)
(1)
Ta có:
Vì nên
Vậy
Bài tập:
b) và
Nhận xét :
nếu a, b cùng dấu.


nếu a, b khác dấu.
Phân số lớn hơn 0 gọi là phân số dương.
Phân số bé hơn 0 gọi là phân số âm.
DẶN DÒ VỀ NHÀ
Học thuộc các quy tắc quy đồng mẫu nhiều phân số, so sánh phân số
Làm các bài tập được giao