Giáo viên: BIỆN QUỐC TRỌNG
I-TÌM HIỂU TÁC GIẢ-TÁC PHẨM
1. Tác giả
Ai-ma-tốp (1928-2008): nhà văn nước Cộng hoà Kyrgysztan, Trung Á,
Nhiều tác phẩm được xuất bản ở Việt Nam: Người thầy đầu tiên, Con tàu trắng,…
2. Tác phẩm
“Hai cây phong” là nhan đề do nhóm biên soạn SGK đặt
Là phần mở đầu của truyện “Người thầy đầu tiên”
II-PHÂN TÍCH
*Đọc đoạn trích
Bức tranh “Hai cây phong” trong lòng “Tôi”
-Khi đứng dưới gốc cây phong: tiếng lá reo như tiếng nhạc, tiếng sóng, tiếng nói yêu thương: “rì rào theo nhiều cung bậc”, “thuỷ triều dâng lên”, “tiếng thì thầm thiết tha nồng thắm”, khi im reo thì như “tiếng thở dài một lượt”
>>> so sánh tiếng lá reo (âm thanh) với những hình ảnh (vật thể) để cụ thể hoá vẻ đẹp vô hình, tinh tế, như tâm hồn của hai cây phong>>> bức tranh trong tâm tưởng
II-PHÂN TÍCH
*Đọc đoạn trích
Bức tranh “Hai cây phong” trong lòng “Tôi”
-Khi đứng trên cây phong: cao lớn làm “nín thở ngồi trên một cành và quên mất lẫn chim lẫn tổ chim”; mở ra một không gian rộng lớn: chuồng ngựa to lớn trong làng chỉ còn là “một căn nhà xép bình thường”, dải thảo nguyên “mất hút trong làn sương mờ đục”; nhìn thấy những vùng đất chưa từng thấy, những con sông chưa từng nghe nói
-Khi ở xa hai cây phong: “như những ngọn hải đăng đặt trên núi”
1. Bức tranh “Hai cây phong” trong lòng “Tôi”
>>> Hai cây phong là “nhân vật trung tâm”, là toạ độ, điểm nhìn của bức tranh làng quê với thảo nguyên với nắng gió
>>> Tình yêu thiên nhiên, yêu làng quê đã giúp “Tôi” nhớ rõ kỉ niệm về hai cây thông, khắc hoạ từng chi tiết về cây thông như một hoạ sĩ tái hiện vẻ đẹp cây phong lên tranh
2. Nghê thuật
-Lồng ghép hai ngôi kể chuyện: tôi, chúng tôi>>>nhẹ nhàng, phù hợp: cảm nhận cá nhân (tôi), kí ức tuổi thơ chung cùng lũ bạn (chúng tôi)>>> “tôi” vẫn là ngôi kể chủ đạo để biểu hiện cảm nhận cá nhân về hai cây phong
-Miêu tả rất chi tiết, tỉ mĩ, nhiều góc nhìn về hai cây phong >>> như một họa sĩ >>> người đọc dễ dàng hình dung, tưởng tượng vẻ đẹp của hai cây phong
-Tối đa hoá các biện pháp tu từ để tăng tính biểu cảm: so sánh, nhân hoá, nói quá, câu hỏi,…
-Kết cấu rõ ba phần: mở-thân-kết<<>>hai cây phong gắn với làng và tâm trí; bức tranh; suy nghĩ…
DẶN DÒ
Xem lại bài
Đọc trước bài:
Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Nói quá
Cảm ơn các em đã lắng nghe!
NÓI QUÁ
Bọn giặc hoảng sợ đến nỗi vắt chân lên cổ mà chạy.
vắt chân lên cổ
miêu tả vượt quá sự thật
bọn giặc rất sợ hãi
Ba em vừa đi bung về. Nhìn ba vất vả em rất thương. Mồ hôi ông đổ ra như vừa đi mưa về.
.
Mồ hôi ra nhiều như nước mưa
miêu tả vượt quá sự thật
Công việc rất vất vả
Nói quá là biện pháp tu từ cường điệu hoá về mức độ, qui mô, tính chất của đối tượng được miêu tả.
Xác định sự vật, sự việc được nói quá
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
sức người làm cho sỏi đá thành cơm
Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt qua da. Từ giờ đến sáng, em có thể đi lên đến tận trời được.
đi lên đến tận trời
Cụ Bá Kiến hét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn (Chí Phèo) vào nhà xơi nước.
hét ra lửa
Xác định ý nghĩa của những thành ngữ sau:
bầm gan tím ruột
tức giận nhiều
chó ăn đá gà ăn sỏi
đất đai khó trồng trọt
nở từng khúc ruột
vui mừng rất nhiều
ruột để ngoài da
không khó tính, khó giận hờn
vắt chân lên cổ
vất vội vã
DẶN DÒ
Xem lại bài
Đọc trước bài:
Ôn tập truyện kí Việt Nam
Thông tin về Ngày Trái đất năm 2000
Cảm ơn các em đã lắng nghe!