Chào mừng C�C thầy cô về dự GI? THAM L?P
MÔN:NGỮ VĂN 9
B2. Lập dàn ý
1. Giới thiệu vấn đề nghị luận (Mở bài)
- Giới thiệu đề tài mùa thu trong thi ca.
- Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ : nhịp nhàng, khoan thai, êm ái, trầm lắng và thoáng chút suy tư… thể hiện một bức tranh thu trong sáng, đáng yêu ở vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.
2. Phân tích, chứng mình (thân bài)
a. Khái quát chung
- Tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận và vị trí đoạn thơ.
b. Phân tích, chứng minh
b1.(Khổ 1) Những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời.
- Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình:
+ Hương ổi phả trong gió se
+ Từ “phả”: động từ có nghĩa là toả vào, trộn lẫn -> gợi mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hoà vào trong gió heo may của mùa thu, lan toả khắp không gian tạo ra một mùi thơm ngọt mát - hương thơm nồng nàn hấp dẫn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam.
+Sương chùng chình: những hạt sương nhỏ li ti giăng mắc như một làm sương mỏng nhẹ nhàng trôi, đang “cố ý” chậm lại thong thả, nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm sang thu. Hạt sương sớm mai cũng như có tâm hồn
- Cảm xúc của nhà thơ:
+ Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng .Nhà thơ giật mình, hơi bối rối, hình như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận.
->những cảm nhận nhẹ nhàng, thoáng qua hay là vì quá đột ngột mà tác giả chưa nhận ra? Tâm hồn thi sĩ biến chuyển nhịp nhàng với phút giao mùa của cảnh vật. Từng cảnh sang thu thấp thoáng hồn người : chùng chình, bịn rịn, lưu luyến,
b2(Khổ 2): Hình ảnh thiên nhiên sang thu được nhà thơ phát hiện bằng những hình ảnh quen thuộc làm nên một bức tranh mùa thu đẹp đẽ và trong sáng:
+ Dòng sông quê hương –>gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh thiên thiên mùa thu.
+ Đối lập với hình ảnh trên là những cánh chim chiều bắt đầu vội vã bay về phương nam tránh rét trong buổi hoàng hôn.
+ Mây được miêu tả qua sự liên tưởng độc đáo bằng tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết
C. Nghệ thuật
- Hình ảnh tả thực, cụ thể và đối lập
- Từ láy
3. Kết bài:
- Khẳng định lại giá trị của khổ thơ .
- Suy nghĩ của bản thân về ý nghĩa của khổ thơ.
Mở bài tham khảo: Mùa thu – mùa đẹp nhất trong năm- đã trở thành cảm hứng bất tận trong thơ ca. Nếu như văn học trung đại có Nguyễn Khuyến với ba bài thơ thu nổi tiếng là Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh văn học cận đại có Xuân Diệu với Đây mùa thu tới, Lưu Trọng Lư với Tiếng thu thì văn học hiện đại cũng có Hữu Thỉnh với bài Sang thu. Bằng cảm nhận tinh tế và nhwungx hình ảnh giàu sức biểu cảm, bài thơ đã thể hiện những biến chuyển của đất trời và tâm hồn con người từ cuối hạ sang đầu thu.
Khái quát chung: Nhà thơ Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh năm 1942 ở một làng quê tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1963. ông nhập ngũ, vào binh chủng tăng – thiết giáp rồi trở thành cán bộ văn hóa, tuyên truyền trong quân đội và bắt đầu sáng tác. Bài thơ Sang thu được ông sáng tác năm 1977, khi chiến tranh đã kết thúc, thể hiện những cảm nhận tinh tế của tác giả trước mùa thu hòa bình. Thể thơ 5 chữ đã giúp miêu tả tinh tế và sâu sắc những biến chuyển của đất trời vào buổi giao mùa từ hạ sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt trong hai khổ thơ đầu của bài thơ.
- Viết luận điểm 1
Những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời. Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Mở đầu bài thơ bằng chữ "bỗng" gợi nên cảm giác bất ngờ, đột ngột, đầy ngỡ ngàng của tác giả khi nhận thấy những dấu hiệu báo mùa thu tới. Thơ ca tự cổ chí kim viết rất nhiều về những dấu hiệu ấy, từ sắc vàng hoa cúc đến lá khô rải thảm..Hữu Thỉnh không đi theo lối mòn ấy, mùa thu trong ông bắt đầu với hương ổi – mùi hương ổi vô cùng giản dị và gần gũi với vùng nông thôn miền Bắc quê ông. Nếu như cậu bé Trần Đăng Khoa ngày nào đã nhận ra mùa thu tới chỉ bởi hình ảnh Sáng ra vại nước rụng đầy hoa cau thì bây giờ Hữu Thỉnh nhờ đến hương ổi để nhận ra điều đó. Phải là người yêu quê hương tha thiết mới có thể viết như thế! Từ "phả" ở đây được dùng rất chính xác, động từ ấy đã gợi lên hương ổi thơm đậm đà, hòa quyện và sánh lại trong gió. Những cơn gió "se" hơi khô, hơi lạnh đặc trưng của mùa thu ấy lại càng tinh lọc, cô đặc thêm mùi hương. Chúng đem hương ổi, hương thu tới từng ngõ ngách, đánh thức tâm hồn thi sĩ. Từ "se" đang tả gió hay tả cái co mình hơi run của vạn vật khi gió lướt qua? Từ gió, tác giả đã nhận ra sương:
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
Sương giăng mắc khắp không gian như tấm màn hơi nước mỏng. Từ láy "chùng chình" như vừa gợi tả sự khoan thai, chậm rãi của màn sương, vừa gợi tả những bước chân nhẹ nhàng của nàng thu đang rón rén bước vào không gian. Hay sự chùng chình ấy cũng chính là cảm giác bâng khuâng, lưu luyến của nhà thơ khi thu tới, Ngay cả cái ngõ mà sương đang ngập ngừng đi qua ấy cũng là một ẩn dụ rất thơ, rất tinh tế. Nó vừa là ngõ quê trong thực tại, lại vừa là cửa ngõ của thời gian thông giữa hai mùa. Ở đó có hương trong gió, có gió trong sương, những dấu hiệu đặc trưng của mùa thu đều hiện diện. Thế nhưng, dù đã cảm nhận được mùa thu qua ba giác quan khứu giác- hương ổi; xúc giác – gió; thị giác – sương chùng chình, tác giả vẫn chưa hết sững sờ, vẫn chưa dám tin là thu đã về nên thầm hỏi lại mình trong câu thơ cuối. Sự bâng khuâng, mơ hồ ấy dược lột tả qua hai chữ hình như, càng tạo thêm về khói sương lãng đãng lúc thu sang. Bằng những cảm nhận tinh tế và sự điêu luyện trong ngôn từ, Hữu Thỉnh đã gợi lên cảm xúc lưu luyến, bâng khuâng trong lòng người khi nhận ra thu về nhẹ nhàng mà chưa rõ rệt.
B2. Lập dàn ý
1. Giới thiệu vấn đề nghị luận (mở bài)
- Giới thiệu tình cảm gia đình là nguồn cảm hứng bất tận đối với thi sĩ thế nhưng hầu hết các bài thơ khi viết về đề tài tình cảm gia đình đều nói về tình mẫu tử. Các tác phẩm về tình cha con có lẽ khá ít.
- Bài thơ Nói với con của Y Phương là một trong tác phẩm đó. Với giọng điệu dân tộc ngọt ngào, bài thơ mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương với con để ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi.
2. Phân tích, chứng minh (thân bài)
a. Khái quát chung
- Tác giả, tác phẩm, Vấn đề nghị luận và vị trí đoạn thơ.
b. Phân tích, chứng minh
b1.(4 câu thơ đầu) Khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ắp niềm vui
+ Có cha có mẹ và con hạnh phúc vì hạnh phúc khi được sống trong tình yêu thương.
+ Không khí gia đình ấm êm, hạnh phúc được diễn tả bằng cáh sử dụng hình ảnh thực và cụ thể.
+ Điệp ngữ bước tới thể hiện niềm sung sướng và đầy tự hào của cha khi thấy con đang lớn lên
b2.(7 câu thơ tiếp) Không chỉ có gia đình, con còn được lớn lên, trưởng thành trong cuốc ống lao động, trong quê hương thơ mộng và tình yêu quê hương sâu nặng.
- Người cha tự hào về những người cùng sống trên mảnh đất quê hương đã nuôi dưỡng cho con mình nên vóc nên hình
- Cuộc sống lao động tươi vui và cần cù của người đồng mình được gợi lên qua những hình ảnh đẹp
- Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của người đồng mình tươi vui, ngọt ngào, lạc quan
-> người cha muốn nhắc nhở con phải biết yêu thương quí trọng người đồng mình vì họ đã cho con tình yêu thương, bao bọc con lớn khôn.
- Thiên nhiên cũng luôn dành cho con những gì tinh túy nhất.
+ Rừng và con đường là bóng dáng của quê hương luôn dang rộng vòng tay , che chở, nuôi dưỡng con người cả tâm hồn và lối sống
+ Cha mong con hiểu những tình cảm cội nguồn sinh dưỡng con, để con yêu cuộc sống hơn
+ Niềm hạnh púc của con chính là quê hương
-> Cha dặn dò con về quê hương về đồng mình, cha càng muốn con khắc cốt ghi xương nơi mình đã sống, đã trưởng thành.

c. Đánh giá nghệ thuật
Cách dẫn dắt tự nhiên, giọng điệu thiết tha, trìu mến, chân tình và rất lạ trong phong cách miền núi với ngôn ngữ thổ cẩm rất độc đáo, với mạch cảm xúc tư duy rất riêng. Nói với con được viết bằng thể thơ tự do bay bổng phù hợp với mạch cảm xúc tự nhiên tạo ra sự cộng hưởng hài hòa với những cung bậc tình cảm khác nhau trong lời cha truyền thấm sang con
3. Kết bài
- Y Phương thâu hiểu và lột tả được cái hồn cốt cáh trong bản sắc truyền thống của người dân tộc miền núi
- Cha nói với con – lời nhắn nhủ ân cần: con mang bên mình như một hành trang trong cuộc đời
- Tự hào giữ gìn, phát huy truyền thống của dân tộc ta; biết yêu thương quê hương, gia đình, có ý chí nghị lực vươn lên trước những chướng ngại của cuộc đời
- Viết mở bài và kết bài
* Mở bài tham khảo
Tình cảm gia đình là nguồn cảm hứng bất tận đối với thi sĩ thế nhưng hầu hết các bài thơ khi viết về đề tài tình cảm gia đình đều nói về tình mẫu tử. Các tác phẩm về tình cha con có lẽ khá ít. Bài thơ Nói với con của Y Phương là một trong tác phẩm đó. Với giọng điệu dân tộc ngọt ngào, bài thơ mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương với con để ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi
* Kết bài tham khảo
Y Phương thâu hiểu và bởi vậy lột tả được cái hồn cốt cách trong bản sắc truyền thống của người dân tộc miền núi. Cha nói với con hay chính lời trao gửi thế hệ vậy? lời nhắn nhủ ân cần của người cha với con mình cũng là lời nhắn nhủ mà người cha nào cũng muốn con mình mang theo như một hành trang cuộc đời. Qua đó ta phải biết tự hào giữ gìn, phát huy truyền thống của dân tộc ta. Đồng thời cũng phải biết yêu thương quê hương, gia đình mình và phải có ý chí, nghị lực vươn lên trước những chướng ngại của cuộc đời.

Viết luận điểm 1.
Bài thơ mở đầu với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ắp niềm vui
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ.
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười.
Khung cảnh ấy đẹp như vẽ, một mái nhà có cha, có mẹ và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương. Bằng ý thơ đối ứng hình ảnh đứa trẻ ngây thơ chập chững tập đi, ngọng nghịu tập nói trong vòng tay yêu thương, chăm sóc của cha mẹ hiện lên thật rõ nét. Không khí của một gia đình thật ấm êm, hạnh phúc được diễn tả bằng cáh sử dụng hình ảnh thực và cụ thể. Cha như dang tay che chở từng bước đi lẫm chẫm của con, cha lo lắng sợ con vấp ngã. Mỗi bước đi của con đều có cha mẹ ở bên dìu dắt, mỗi tiếng cười, tiếng nói đều có cha mẹ ở bên khuyến khích, động viên. Điệp ngữ “bước tới” thể hiện niềm sung sướng và đầy tự hào của cha khi thấy con đang lớn lên.
Hướng dẫn tự học

“Chúc các em chăm ngoan – học giỏi và có nhiều thành tích cao trong
học tập”