LÃO HẠC
Bước 1
Tìm hiểu đề
-Kiểu bài: Nghị luận nhân vật văn học
-Vấn đề nghị luận: nhân vật Lão Hạc
Phương pháp: phân tích, chứng minh, bình luận
-PVKT: Truyện ngắn Lão Hạc
Hệ thống luận điểm
*Luận điểm 1: Lão Hạc-một người nông dân nghèo khổ, lam lũ, bất hạnh
*Luận điểm 2: Lão Hạc-một người nông dân chất phác, hiền lành, nhân hậu
*Luận điểm 3. Lão Hạc nghèo nhưng sống tỏng sạch, giàu lòng tự trọng.
Dàn ý
I.MỞ BÀI
- Giới thiệu đôi nét về tác giả
+ Nam Cao (1917 -1951) là nhà văn xuất sắc trong nền văn học hiện thực 1930-1945 với những tác phẩm gắn liền với hình ảnh người nông dân Việt nam trước và sau cách mạng tháng Tám
+ Truyện ngắn Lão Hạc là một truyện ngắn hay của Nam Cao viết về người nông dân qua đó tố cáo tội ác của chế độ phong kiến
- Giới thiệu chung về nhân vật Lão Hạc
+ Lão Hạc là nhân vật điển hình đại diện cho tầng lớp nông dân nghèo khổ đáng thương trước cách mạng tháng tám
II.Thân bài: phân tích nhân vật Lão Hạc

*Luận điểm 1: Lão Hạc – một người nông nghèo khổ, lam lũ, bất hạnh.
- Lão Hạc một người đàn ông hơn 60 tuổi cũng như bao người đàn ông nông dân Việt Nam khác
- Hoàn cảnh gia đình:
+ Vợ chết sớm, phải nuôi con một mình.
+ Tài sản trong nhà chỉ có ba sào vườn, một túp lều và một con chó
+ Không có tiền cưới vợ cho con, con trai ông bỏ đi làm đồn điền cao su.
- Tai họa dồn dập
+Ốm hơn 2 tháng, trận bão phá tan cây cối, hoa màu trong vườn; Làng thì mất mùa sợi -> giá gạo ngày một cao.
+ Lão không có việc làm-> cuộc sống ngày một túng thiếu, cùng quẫn.
+ Phải bán con chó yêu quí nhất vì không có tiền nuôi nó.
+ Cuộc sống đói khổ, ăn hết khoai lão ăn củ chuối cái gì có thể ăn mà không chết thì lão ăn, nhưng cuối cùng lại ăn bả chó để tự vẫn.
*Luận điểm 2. Lão Hạc – một lão nông chất phác, hiền lành, nhân hậu
Lão rất yêu con
+Thương con đau khổ vì không lấy được vợ cho con.
+Không muốn con phải khổ, không muốn tiêu vào tiền dành dụm cho con.
+Dù nghèo khó đến mấy nhưng vẫn không chịu bán đi mảnh vườn mà ông kiến quyết giữ cho con trai.
+Luôn nhớ tới con nơi phương xa qua những lá thư con gửi về
+Tiền bán hoa lợi và mảnh vườn đều giữ lại cho con
-> Hình ảnh người cha điển hình trong văn học Việt Nam
Lão yêu con chó vàng
+ Yêu quí cậu Vàng như người đàn bà hiếm hoi quý đứa con cầu tự
+ Lão gọi con chó bằng những tình cảm thương mến như cha đối với con.
+ Cho nó ăn trong bát sứ như nhà giàu.
+ Bắt rận và tắm cho nó
+ Vừa uống rượu vừa tâm sự yêu thương
+ Khi phải bán nó đi thì lão đau khổ, cảm thấy tội lỗi: vuốt ve, tâm sự với nó trước khi bán nó đi, để ý ánh mắt nó nhìn mình; xấu hổ vì già rồi còn đánh lừa một con chó
-> Con người nhân hậu ấy đã đau lòng biết bao khi phải bán đi người bạn thân duy nhất.
=> Lão Hạc là mẫu người chuẩn mực về đạo đức trong xã hội lúc bấy giờ, một xã hội tha hóa về đạo đức và lối sống, thờ ơ với nỗi đau của người xung quanh mình.
*Luận điểm 3: Lão Hạc nghèo nhưng sống trong sạch, giàu lòng tự trọng
- Ông Giáo mời ăn khoai, lão khước từ
- Quá túng quẫn, chỉ ăn củ chuối, sung luộc… nhưng lại từ chối một cách gần như hách dịch những gì ông Giáo ngầm cho lão.
- Lão thà chết chứ không chịu bán đi một sào
- Dành dụm tiền bán chó, giấy tờ nhà để gửi ông Giáo giữ giúp, chờ dịp trao lại cho đứa con trai
- Gửi ông giáo 30 đồng bạc để lỡ lão có chết thì gọi là của lão chút ít, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả.
- Tìm đến Binh Tư- một tên chuyên trộm cắp vặt của người khác, để xin bả chó tự giải thoát mình
-> Lão không muốn cái chết dữ dooijc ủa mình ảnh hưởng đén hàng xóm. Đó là tấm lòng cao cả của một người nông dân nhỏ bé trong xã hội.
=> Tố cáo xã hội xô đẩy lão đến bước đường cùng.
*Đặc sắc nghệ thuật
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật bằng phương pháp đối lập
- Cách dựng truyện chân thực và sinh động
- Ngôn ngữ truyện cô đọng
- Ngôn ngữ đối thoại và độc toại đầy chất trữ tình
- Ngôi kể thứ nhất tự nhiên, linh hoạt
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật hợp lí
III. Kết bài
- Khái quát cuộc đời và phẩm chất của Lão Hạc
- Cảm nhận của em về nhân vật
Viết mở bài 1
Nam Cao là một nhà văn lớn của nông dân Việt Nam, đặc biệt là người nông dân trước cách mạng tháng Tám 1945. Ông vẫn cảm nhận những vẻ đẹp cao quí trong tâm hồn của họ trước bờ vực của cái đói, cái nghèo. Truyện ngắn lão Hạc của nhà văn là một tác phẩm như thế. Nhân vật chính của tác phẩm – nhân vật lão Hạc – dù có một hoàn cảnh bất hạnh, đau đớn nhưng lão vẫn giữ được tình thương với những người thân và đặc biệt là lòng tự trọng cao cả. Qua nhân vật này, nhà văn đã thể hiện tư tưởng nhân đạo tiến bộ và sâu sắc.
Mở bài 2
Cùng với Nguyên Công Hoan và Ngô Tất Tố, Nam Cao là tác giả tiêu biểu của dòng văn học hiện thực phê phán, luôn hướng về người nông dân, phản ánh hiện thực đời sống của người nông dân trước Cách mạng tháng Tám. Truyện ngắn Lão Hạc là tác phẩm đặc sắc của Nma Cao, nó như một điểm son trong sự nghiệp sáng tác của ông. Nam Cao luôn trăn trở về số phận của người nông dân lương thiện trong xã hội phong kiến. Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên là chân dung của một lão nông Việt nam đáng thương và đáng kính.
Kết bài
Nhân vật lão hạc của nhà van nam cao là một nhân vật có nhiều đặc điểm đáng quý, đáng trân trọng. Từ Lão Hạc, người nông dân Việt Nam có quyền tự hào về tâm hồn và phẩm cách của mình. Dựng lên nhân vật này, nhà văn Nam Cao đã khẳng định một quan điểm giàu tính nhân đạo sâu sắc.
Hướng dẫn tự học

*Bài cũ: Nắm chắc bố cục và cách làm bài văn
+ Viết bài văn hoàn chỉnh
*Bài mới: Soạn bài Cảnh ngày xuân
+ Đọc – Vị trí đoạn trích
+Bố cục văn bản- Bức tranh thiên nhiên – con người…