Bài 12:
ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I - ĐỜI SỐNG KINH TẾ
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I- ĐỜI SỐNG KINH TẾ:
1. Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
Ruộng đất thuộc sở hữu của ai? Do ai canh tác?
- Ruộng thuộc sở hữu của vua, do nông dân canh tác và nộp thuế
Năm 1038, mùa xuân, vua ( Thái Tông) ngự ra Bố Hải Khẩu (thị xã Thái Bình) cày ruộng tịch điền, sai hữu ti dọn cỏ đắp đàn. Vua thân tế thần Nông, tế xong tự cầm cày. Các quan tả hữu có người can rằng: “Đó là việc của nông phu, bệ hạ cần gì làm thế”. Vua đáp: “Trẫm không tự mình cày thì lấy gì làm xôi cúng, lấy gì cho thiên hạ noi theo”.
? Qua đoạn trích trên, em có nhận xét gì về thái độ của nhà Lý đối với sản xuất nông nghiệp?
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I- ĐỜI SỐNG KINH TẾ:
1. Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
- Ruộng thuộc sở hữu của vua, do nông dân canh tác và nộp thuế
- Vua: cày tịch điền; cấp đất thờ phụng, tế lễ; khuyến khích khai hoang, thủy lợi; cấm giết trâu bò bảo vệ sức kéo.
 Nông nghiệp bội thu
Các vị vua triều Lý có những chính sách gì về nông nghiệp?
Điều đó mang lại kết quả gì?
Lễ cày Tịch Điền bắt đầu có và diễn ra từ năm 987 thời vua Lê Đại Hành. Lễ hội này bị xóa bỏ vào thời vua Khải Định (cách đây gần 100 năm). Hiện nay Đảng và nhà nước ta đã khôi phục và tổ chức lại lễ hội này.
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thực hiện đường cày khai hội Tịch Điền ở xã Đọi Sơn (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) 2010
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thực hiện đường cày khai hội Tịch Điền ở xã Đọi Sơn (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) 2012
1. Lý Thái Tổ
2. Lý Thái Tông
3. Lý Thánh Tông
4. Lý Nhân Tông
5. Lý Thần Tông
6. Lý Anh Tông
7. Lý Cao Tông
8. Lý Huệ Tông
Tám vị vua nhà Lý
Đền Đô nơi thờ 8 vị vua
thời Lý
Đền Đô là nơi thờ 8 vị vua nhà Lý, nên còn gọi là đền Lý Bát Đề (hay đền Cổ Tháp), nằm ở làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Là quần thể kiến trúc tín ngưỡng được bảo tồn khá trọn vẹn.
Đền được xây dựng từ lâu và thường xuyên được tu bổ, lần xây dựng lớn nhất vào thế kỉ XVII.
Lễ hội Đền Đô được tổ chức từ 15-17/3 (ÂL). Đền được xây dựng để ghi lại công đức to lớn của nhà Lý và thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I- ĐỜI SỐNG KINH TẾ:
1. Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
2. Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
a. Thủ công nghiệp:
? Qua nội dung đoạn trích trên, em hãy cho biết nghề thủ công nào phát triển mạnh dưới thời Lý?
Tháng 2 năm 1040, “vua đã dạy cung nữ dệt được gấm vóc. Tháng ấy xuống chiếu phát hết gấm vóc của nước Tống ở trong kho ra để may áo ban cho các quan, từ ngũ phẩm trở lên thì áo bào bằng gấm, từ cửu phẩm trở lên thì áo bào bằng vóc, để tỏ là vua không dùng gấm vóc của nước Tống nữa”.
(Đại Việt sử kí toàn thư)
Qua việc làm trên của nhà Lý, em suy nghĩ gì về hàng tơ lụa của Đại Việt thời đó? Vì sao nhà Lý lại không dùng gấm vóc của nhà Tống?
Hàng tơ lụa của Đại Việt rất phát triển.
Vì muốn nâng cao giá trị hàng tơ lụa trong nước, thể hiện ý thức tự chủ dân tộc.
Nghề chăn tằm, ươm tơ
Dệt lụa
Nghề làm mộc
Nghề làm gốm
Các sản phẩm đồ gốm thời Lý
Ấm Lý tráng quai cá
Ấm Lý tráng quai rồng
Tô Lý lục
Lư hương thời Lý
Ấm Lý trắng
Ấm Lý trắng men ngọc
Ấm Lý nâu chân chim
Bát gốm
Đĩa men ngọc
Chậu hoa
Bát men
Bát men ngọc thời Lý
Em có nhận xét gì về hình dáng và hoa văn?
Vạc Phổ Minh (Nam Định)
Chuông Quy Điền
Chuông Quy Điền được đúc (1080) đời Lý Nhân Tông. Để đúc quả chuông này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử dụng đến 12 ngàn cân đồng (tương đương với 7,3 tấn) đồng.
Tháp Báo Thiên
Tháp Báo Thiên là một bảo tháp, còn gọi là Đại Thắng Tư Thiên, được xây năm 1057 từ đời vua Lý Thái Tông (1054-1072). Tháp cao 20 trượng (khoảng 70 m), gồm 12 tầng, tầng trên cùng bằng đồng, những tầng dưới bằng đá và gạch.… Tháp ở chùa Sùng Khánh, trong phạm vi chùa Báo Thiên, nay là khu đất mé đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội).
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I- ĐỜI SỐNG KINH TẾ:
1. Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
2. Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
a. Thủ công nghiệp: phát triển, sản phẩm chất lượng
b. Thương nghiệp:
Vân Đồn ngày xưa
Vân Đồn ngày nay
Thông tin:
- Vân Đồn nằm ở phía Đông Nam vịnh Hạ Long (thuộc tỉnh Quảng Ninh). Đây là cảng ngoại thương đầu tiên của nước ta.
- Là nơi có vị trí tự nhiên thuận lợi để thuyền bè qua lại, trú đỗ nằm trên trục hàng hải từ Trung Quốc xuống các nước vùng Đông Nam Á.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I- ĐỜI SỐNG KINH TẾ:
1. Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
2. Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
a. Thủ công nghiệp: phát triển, sản phẩm chất lượng
b. Thương nghiệp: mở rộng buôn bán trong
và ngoài nước
Thăng Long là trung tâm
Vân Đồn sầm uất
Nông nghiệp
Thương nghiệp
Thủ công nghiệp
Nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp?
Có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng thúc đẩy nhau phát triển.
ĐỜI SỐNG
KINH TẾ
THỜI LÝ
TRÒ CHƠI HỘP QUÀ MAY MẮN
Nền tảng kinh tế của
xã hội thời Lý là gì?
NÔNG NGHIỆP
Vào mùa xuân, các vua Lý thường
về các địa phương để làm gì?
Cày tịch điền
Đây là nơi buôn bán tấp nập,
sầm uất của nước ta thời Lý?
Vân Đồn (Quảng Ninh)
Để bảo vệ sức kéo trong
nông nghiệp, nhà Lý làm gì?
Ban hành luật cấm giết hại trâu bò
Nêu các công trình nổi tiếng
của nước ta dưới thời Lý?
chuông Quy Điền,
tháp Báo Thiên, vạc Phổ Minh...
Bạn đã may mắn
Phần quà của bạn là một cây bút bi
TRÒ CHƠI HỘP QUÀ MAY MẮN








Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
THẢO LUẬN NHÓM
Hoàn thành những nhiệm vụ trong phiếu thảo luận:
Điền vào chỗ trống trong sơ đồ các giai cấp xã hội thời Lý.
So sánh xã hội nước ta thời Lý và Đinh – Tiền Lê.
SƠ ĐỒ CÁC GIAI CẤP THỜI NHÀ LÝ
Giai cấp:
Vai trò:
Giai cấp:
Vai trò:
Giai cấp: thống trị
Vai trò: gồm vua, quan lại, địa chủ.
Nắm các chức vị trong triều đình.
Giai cấp: bị trị
Vai trò: gồm nông dân, thợ thủ công, nô tỳ.
Là những tầng lớp phải lao động và chịu các nghĩa vụ với nhà nước
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giai cấp thống trị: Vua, quan, địa chủ  có quyền và nhiều ruộng đất
Giai cấp bị trí: đa số là nông dân, thợ thủ công, thương nhân  nộp thuế và làm nghĩa vụ.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
TRÒ CHƠI
VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Câu hỏi: Đây là đâu?
a. Giáo dục
STAR
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
END
Công trình này được xây dựng vào các năm 1070 và 1076.
Đây là nơi thờ Khổng Tử
Nơi đây được coi là trường đại học đầu tiên của nước ta
a. Giáo dục:
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
1070, xây dựng Văn Miếu.
1075, mở khoa thi đầu tiên.
1076, mở Quốc Tử Giám
Văn học chữ Hán bắt đầu phát triển.
“Lý Thái Tổ lên ngôi mới được 2 năm, tôn miếu chưa dựng, xã tắc chưa lập mà đã dựng 8 chùa ở phủ Thiên Đức, lại sửa chùa quán ở các lộ, cấp độ điệp cho hơn 1000 người ở kinh sư làm tăng...”
- Đại Việt sử kí toàn thư -
Trường hợp sư Giác Hải khi chết được vua Lý Nhân Tông miễn thuế cho 30 hộ để hương đèn thờ phụng; sư Mãn Giác khi được phong là Hoài Tín đại sư, giao chức nhập nội đạo tràng Tử y đại sa môn thì được triều đình cấp 50 hộ; Thiền sư Giới Không năm 1135 có công cứu sống hàng ngàn người bị bệnh dịch được vua Lý Thần Tông cấp “10 hộ được miễn tô thuế để thờ phụng
Em có nhận xét gì về sự phát triển của Phật giáo thời nhà Lý?
b. Tôn giáo:
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
Phật giáo được chọn làm quốc giáo.
Nho giáo mới bắt đầu phát triển.
b. Tôn giáo:
Tượng Phật A-di-đà
(Chùa Phật Tích – Bắc Ninh)
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
b. Tôn giáo:
c. Văn hóa dân gian
Thời nhà Lý có những hoạt động văn hóa dân gian nào?
Văn hóa dân gian đa dạng từ múa hát, chèo, múa rối nước.
Đấu vật
Đua thuyền
Đánh đu
Múa rối nước
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
b. Tôn giáo:
c. Văn hóa dân gian
d. Kiến trúc: quy mô lớn, độc đáo
Chùa Một Cột (Diên Hựu)
Năm 1049, vua Lý Thái Tông cho xây chùa Diên Hựu (phúc lành dài lâu) - “dựng cột đá ở giữa ao, làm tòa sen của Phật Quan âm ở trên cột”.
Năm 1105, Vua Lý Nhân Tông cho sửa lại đẹp hơn : “…đào hồ Liên Hoa đài, gọi là hồ Linh Chiểu, ngoài hồ có hành lang chạm vẽ chạy xung quanh, ngoài hành lang lại đào hồ gọi là Bích Trì đều bắc cầu vòng đi qua. Trước sân chùa xây bảo tháp”
(Dẫn theo Đại Việt sử kí toàn thư)
Tháp Báo Thiên
Tháp Báo Thiên là một bảo tháp, còn gọi là Đại Thắng Tư Thiên, được xây năm 1057 từ đời vua Lý Thái Tông (1054-1072). Tháp cao 20 trượng (khoảng 70 m), gồm 12 tầng, tầng trên cùng bằng đồng, những tầng dưới bằng đá và gạch.… Tháp ở chùa Sùng Khánh, trong phạm vi chùa Báo Thiên, nay là khu đất mé đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội).
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
b. Tôn giáo:
c. Văn hóa dân gian
d. Kiến trúc:
e. Điêu khắc: tinh vi, thanh thoát
Hình rồng thời Lý
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Những thay đổi về mặt xã hội
Giáo dục và văn hóa
a. Giáo dục
b. Tôn giáo:
c. Văn hóa dân gian
d. Kiến trúc:
e. Điêu khắc:
 Nền văn hóa Thăng Long ra đời
1. Ai là người đứng đầu trong giai cấp thống trị?
Vua
2. Lực lượng sản xuất chủ yếu trong xã hội?
Nông dân
3. Tầng lớp thấp nhất trong xã hội?
Nô tì
4. Nơi được xem là trường Đại học đầu tiên của quốc gia Đại Việt?
Quốc tử giám
5. Tên một ngôi chùa có kiến trúc độc đáo vào thời Lý?
Chùa Một Cột
BÀI TẬP
Hãy đánh dấu X vào đầu câu mà em cho là đúng về đặc điểm của nền giáo dục thời Lý.
Chủ yếu dạy chữ Hán và một số sách chữ Nho.
Dạy học bằng cả chữ Nôm.
Thi cử đã có quy chế rõ ràng.
Chỉ có con nhà giàu và quan lại mới được đi học.
Dạy cả Kinh phật và Đạo giáo.
X
X
X
Chuẩn bị bài 13 . NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII
- Nhà Trần thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần.
- Tìm hiểu về pháp luật thời Trần.
- So sánh với bộ máy nhà nước, pháp luật thời Lý với thời Trần.