CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
Về dự giờ thăm lớp
Lớp 12 A
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nhung
TRUNG TÂM GDNN-GDTX THẠCH THẤT

VI?T B?C
( Tố Hữu )
Tiết 22 – 23
Bản thảo bài thơ Việt Bắc
của Tố Hữu
I/ Tìm hiểu chung :
1/ Nhan đề bài thơ : “Việt Bắc”
Việt Bắc là quê hương cách mạng:
- Trước cách mạng tháng Tám 1945: Việt Bắc là nơi thành lập mặt trận Việt Minh ( 1941), ủy ban dân tộc giải phóng tòan quốc được bầu ra, mở đầu cho cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám.
- Trong kháng chiến chống Pháp :Việt Bắc là chiến khu vững chắc, nơi các cơ quan đầu não của Trung ương Đảng và Chính phủ ta.
=> Việt Bắc không chỉ là nhan đề của bài thơ mà còn là nhan đề của cả một tập thơ.
Bản đồ Việt Bắc
Cửa ngõ chiến khu Việt Bắc
Căn cứ địa Việt Bắc
2. Hòan cảnh sáng tác :
- Sau hiệp định Genève, miền Bắc được giải phóng .Tháng 10/ 1954 Đảng và chính phủ rời Việt Bắc về Hà Nội. Niềm lưu luyến giữa kẻ ở và người đi là nguồn cảm hứng cho Tố Hữu sáng tác bài thơ.
3. Kết cấu :
- “Việt Bắc” được kết cấu theo lối đối đáp ( lối hát giao duyên)
- Tòan bài có 150 câu, chia làm 2 phần:
+Phần 1 : 90 câu đầu là sự tái hiện những kỷ niệm thân thiết của Việt Bắc qua nỗi nhớ của người ra đi – chủ thể trữ tình. ( phần trích dẫn )
+ Phần 2 : 60 câu còn lại là lời giao ước đinh ninh của Việt Bắc và cán bộ Cách mạng.
II/ PHÂN TÍCH
1/ Lời Việt Bắc và tâm trạng của người đi :
a.Lời của Việt Bắc ( khổ 1, 3,4 ):
+ Mình về .có nhớ.
+ Mình đi có nhớ.

? Lời ướm hỏi chân tình của Việt Bắc, qua đó thể hiện tình cảm thân mật, gần gũi, gắn bó giữa Việt Bắc với cán bộ kháng chiến với một tâm trạng băn khoăn, day dứt khôn nguôi.
-Cách xưng hô "mình-ta","ta-mình" được chuyển hóa
- Câu hỏi tu từ " có nhớ ?" lặp lại nhiều lần.
Chiến khu Việt Bắc 1950
Khu tự trị Việt Bắc
- Nhöõng hình aûnh gôïi yù nieäm veà thôøi gian, gôïi yù nieäm veà khoâng gian vaø nhöõng gian khoå ñaõ cuøng nhau gaén boù, chia ngoït xeû buøi…
* Việt Bắc gợi nhắc cán bộ kháng chiến trở về có nhớ Việt Bắc, hãy nhớ :
- Những kỷ niệm về tháng ngày k/c đầy gian khổ :
+ "Mười lăm năm.
+ " Suối.nguồn"
+ "Mưa. lũ."
+ " Miếng cơm ."

- Tình cảm của nhân dân Việt Bắc :
+ Trám bùi.măng mai.
+ Hắt hiu.đậm đà lòng son

Từ ngữ giản dị , cách dùng từ láy kết hợp với hình ảnh ẩn dụ
? Biểu đạt tình cảm thủy chung, son sắt của n/d với cb k/c
Kháng chiến chống Pháp tại Việt Bắc
Người dân Việt Bắc
- Nhớ Việt Bắc là cội nguồn quê hương cách mạng :
+ .khi kháng Nhật.thuở .Việt Minh
+ .Tân Trào, Hồng Thái .cây đa..
? Việt Bắc là cái nôi, là quê hương Cách mạng.
* Nét đặc sắc về nghệ thuật của đọan thơ :
+ Điệp từ "nhớ" lặp lại để diễn tả nỗi nhớ da diết, thiết tha sâu đậm
+ Nghệ thuật liệt kê những kỷ niệm ? nỗi nhớ chồng chất, khó quên.
+ Lời thơ da diết, sâu lắng vừa trao gửi ân tình, vừa khắc sâu tình cảm gắn bó - thủy chung của Việt Bắc với cán bộ kháng chiến.
Cách dùng các từ láy , âm điệu tha thiết , h/ả hóan dụ ?tình cảm xao xuyến, nhớ nhung , bịn rịn của người đi với người ở lại.
b. Tâm trạng của cán bộ cách mạng :
- "Tiếng ai tha thiết.
Bâng khuâng.bồn chồn .
Aó chàm .
Cầm tay nhau .nói gì hôm nay

? Tâm trạng người đi lưu luyến, vấn vương xúc động đến nghẹn ngào.
Bác Hồ
tại
Việt
Bắc
2. Phần 2 (khổ 5,6,7,8,9)
a. Lời đáp lại của người ra đi:
Mình- ta đã có sự chuyển hoá.
- Phép điệp mình- ta: xoắn xuýt hoà quyện vào nhau tình cảm thuỷ chung, sâu nặng, bền chặt.
- Đáp lại lời băn khoăn của người việt Bắc: "Mình đi, mình lại nhớ mình" một câu trả lời chắc nịch
- Khẳng định tình nghĩa dạt dào không bao giờ vơi cạn: "Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu"
=> Tình nghĩa của người cán bộ về xuối đối với nhân dân Việt Bắc sâu đậm, không phai nhạt theo thời gian.
b. Nhớ cảnh và nhớ người:
* Nhớ day dứt, cồn cào như nhớ người yêu: nhớ khoảnh khắc thiên nhiên đẹp, nhớ những bếp lửa nhà sàn đón đợi người thương, nhớ những nẻo đường kháng chiến, nhớ đời sống cần lao, nhớ những sinh hoạt kháng chiến, những lớp bình dân học vụ, nhớ những âm thanh rất đặc trưng của miền núi.
* Bộ tranh tứ bình về 4 mùa Việt Bắc: có lẽ đẹp nhất trong nỗi nhớ về Việt Bắc.
- Thiên nhiên:
+ Chữ "rừng" xuất hiện trong tất cả các dòng lục cảnh thiên nhiên chốn núi rừng Việt Bắc.
+ Mỗi bức tranh vẽ một mùa với màu sắc chủ đạo.
=> Bức tranh thiên nhiên tươi sáng, phong phú, sinh động, thay đổi theo thời tiết, theo mùa.
- Con người bình dị, cần cù: người đi làm nương rẫy, người đan nón, người hái măng, ấn tượng nhất là tiếng hát ân tình, thuỷ chung…bằng những công việc tưởng chừng nhỏ bé của mình nhưng họ đã góp phần tạo nên sức mạnh vĩ đại của cuộc kháng chiến.
+ Từ nhớ lặp lại  giọng thơ ngọt ngào, sâu lắng.
=>Ứng với mỗi bức tranh thiên nhiên là hình ảnh con người làm cho bức tranh ấm áp hẳn lên. Tất cả ngời sáng trong tâm trí nhà thơ.
c. Khung cảnh và vai trò của Việt bắc trong cách mạng và kháng chiến:
* Khung cảnh Việt Bắc:
- Không gian núi rừng rộng lớn
- Hoạt động tấp nập
- Hình ảnh hào hùng
- Âm thanh sôi nổi, dồn dập, náo nức
 Bức tranh Việt Bắc vừa chân thực, vừa hoành tráng, thiên nhiên cùng con người đánh giặc cứu nước.
- Cả dân tộc đã lập nên những kỳ tích những chiến công gắn với các địa danh: Phủ Thông, Đèo Giàng, Sông Lô. Phố Ràng, Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên…
=> Đoạn thơ thể hiện cảm hứng ngợi ca Việt Bắc, ngợi ca cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt.
* Vai trò của Việt Bắc:
- Sức mạnh của lòng căm thù.
- Sức mạnh của tình nghĩa thuỷ chung:
- Địa thế rừng núi che chở, cưu mang, đùm bọc:
- Sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân:
=>Cội nguồn sức mạnh đã dẫn tới chiến thắng, tất cả tạo thành hình ảnh Đất nước đứng lên.
- Việt Bắc là quê hương cách mạng, là căn cứ địa vững chắc, nơi hội tụ bao tình cảm, niềm tin và hy vọng của mọi người dân yêu nước
- Những câu thơ đậm chất anh hùng ca với những động từ mạnh, điệp ngữ, so sánh, liệt kê, hoán dụ đã diễn tả được khí thế và sức mạnh, quyết chiến, quyết chiến của dân tộc.
IV. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Giọng thơ tâm tình, ngọt ngào tha thiết, giàu tính dân tộc.
- Thể thơ truyền thống vận dụng tài tình
2. Nội dung:
VB là khúc ân tình chung của những người cách mạng, của cả dân tộc qua tiếng lòng của tác giả. Cái chung hoà trong cái riêng, cái riêng tiêu biểu cho cái chung. Tình cảm, kỉ niệm đã thành ân tình, tình nghĩa với đất nước, với nhân dân và cách mạng.
2.Lời của cán bộ cách mạng đáp lại ViệtBắc:
a. Cán bộ kháng chiến khẳng định tấm lòng thủy chung, son sắt của mình với Việt Bắc.
b. Bày tỏ nỗi nhớ về Việt Bắc :
b1. Nhớ cảnh, nhớ người Việt Bắc :
+ Nhớ cảnh vật đẹp - thơ mộng- hữu tình.( câu 21- câu 30)
+ Nhớ người Việt Bắc cần cù, đậm tình, nặng nghĩa.( câu 31- 36)
b2- Nhớ Việt Bắc đánh giặc, Việt Bắc anh hùng với khí thế ra trận hào hùng, lập nhiều chiến công vang dội.( câu 53- 70 ).
b3- Nhớ Đảng, Bác Hồ với đường lối lãnh đạo tài tình, sáng suốt.( 71- 74)


@/ Những đặc sắc về nghệ thuật của đọan thơ
- Nghệ thuật liệt kê + điệp từ " nhớ" được xuất hiện với nhiều cung bậc khác nhau . làm cho nỗi nhớ như mênh mông, da diết bao trùm lên tòan bức tranh không gian tạo vật và con người Việt Bắc.
- Hình ảnh thơ giản dị, gần gũi nhưng gợi tả, gợi cảm cao.
-Thể thơ lục bát và lối đối đáp giao duyên cùng giọng thơ ngọt ngào tha thiết.
* "Việt Bắc" là sự thể hiện cao độ vẻ đẹp của CNAH Cách mạng Việt Nam trong giai đọan kháng chiến chống Pháp.

Đại hội
Đảng
tại
Chiến
Khu
Việt
Bắc
Bác Hồ với thiếu niên – nhi đồng Việt Bắc
III/ Chủ đề :
Bài thơ ca ngợi, khẳng định tình nghĩa thủy chung, sắt son của cách mạng - Việt Bắc (quê hương cách mạng).
Ca ngợi thắng lợi vẻ vang của dân tộc và biểu dương sức mạnh Việt Nam.
IV/ T?NG K?T
( H?C SINH VI?T THU HO?CH
QUA B�I H?C )
Xin chân thành cảm ơn

Chào tạm biệt!

Hẹn gặp lại