Chào Các em!
Trang 5 tuổi
Trang 15 tuổi
Tại sao cơ thể lại có khả năng lớn lên?
Tại sao con thằn lằn đứt đuôi mọc lại được đuôi?
Tại sao khi đặt lá cây thuốc bỏng vào chỗ đất ẩm lại mọc thành cây mới?
CHỦ ĐỀ: PHÂN BÀO
Tiết 1-2
1. Khái niệm
I. CHU KÌ TẾ BÀO
Thế nào là chu kì tế bào?
Nguyên phân
1. Khái niệm
I.CHU KÌ TẾ BÀO
- Chu kì tế bào là khoảng thời gian giữa 2 lần phân bào.
Ví dụ: - Chu kì của tế bào ở giai đoạn sớm của phôi chỉ 15 – 20 phút/ lần, ở tế bào ruột là 6 giờ/ lần, ở tế bào gan là 6 tháng/ lần
- Tế bào thần kinh ở người trưởng thành thì không phân chia.
Chu kì tế bào gồm 2 giai đoạn:
+ Kì trung gian
+ Quá trình nguyên phân.
- Chu kì tế bào của các loại tế bào là khác nhau
Phân chia chu kì tế bào thành mấy giai đoạn?
I. CHU KÌ TẾ BÀO
Khái niệm
Đặc điểm chu kì tế bào
Quan sát hình ảnh và nhắc lại đặc điểm cơ bản các giai đoạn của CKTB
Đặc điểm cơ bản các giai đoạn của chu kì tế bào.
I.CHU KÌ TẾ BÀO
Khái niệm
Đặc điểm chu kì tế bào
Dài
Ngắn
Gồm 3 pha:
+ Pha G1: Tế bào tổng hợp các chất cần thiết cho sự sinh trưởng
+ Pha S: Nhân đôi AND và NST nhân đôi dính lấy nhau ở tâm động tạo NST kép
+ Pha G2: Tổng hợp các chất cần cho phân bào
Gồm 2 giai đoạn:
+ Phân chia nhân gồm 4 kì
+ Phân chia tế bào chất
Điều gì xảy ra nếu tế bào không vượt qua điểm kiểm soát R?
Không vượt qua điểm kiểm soát R  tế bào biệt hóa hoặc tự hủy
Điều gì xảy ra nếu điểm kiểm soát R mất tác dụng? (Tế bào không kiểm soát được quá trình phân bào).
TB phân chia liên tục tạo thành khối u  ung thư.
3. Sự điều hòa chu kì tế bào
Khối u chụp dưới kính hiển vi
Từ một hợp tử làm cách nào để phát triển thành một cơ thể hoàn chỉnh gồm nhiều tỉ tế bào ?
II. NGUYÊN PHÂN (Phân bào nguyên nhiễm)
Diễn biến: Gồm 2 giai đoạn:
+ Phân chia nhân
+ Phân chia tế bào chất.
- Là hình thức phân chia tế bào sinh dưỡng và sinh dục sơ khai, xảy ra phổ biến ở sinh vật nhân thực.
Quá trình nguyên phân xảy ra ở loại tế bào nào, phổ biến ở sinh vật nào?
Quá trình nguyên phân chia làm mấy giai đoạn? Đó là những giai đoạn nào?
Trung thể
Nhiễm sắc thể
Tâm động
Màng nhân
Thoi phân bào
Nhân con
1. Sự phân chia nhân (phân chia vật chất di truyền)
II. NGUYÊN PHÂN (Phân bào nguyên nhiễm)
1. Sự phân chia nhân.
Quan sát đoạn phim cho biết quá trình phân chia nhân gồm mấy kì?
Kì đầu
Kì sau
Kì cuối
Kì giữa
2. Sự phân chia tế bào chất.
- Sau khi hoàn tất việc phân chia vật chất di truyền, tế bào chất bắt đầu phân chia thành 2 tế bào con.
- Tế bào động vật:
- Tế bào thực vật:
Màng tế bào thắt lại ở vị trí giữa tế bào (mặt phẳng xích đạo)
Xuất hiện một vách ngăn ở mặt phẳng xích đạo và phát triển ra hai phía cho tới khi phân tách tế bào chất thành 2 nửa đều chứa nhân

3. Kết quả của quá trình nguyên phân

1 tế bào mẹ ban đầu (2n)
1 lần nguyên phân
2 tế bào con (2n) giống nhau và giống mẹ.
C = 22
C = 23
Vậy n tế bào trải qua k lần NP
C = 21
4. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
Ý nghĩa của quá trình nguyên phân?
- Đối với sinh vật nhân thực đơn bào: nguyên phân là phương thức sinh sản: 1TB mẹ  2 TB con giống mẹ.
Đối với sinh vật nhân thực đơn bào?
Đối với sinh vật nhân thực đa bào?
- Nguyên phân làm tăng số lượng tế bào giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển
4. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
Trong y học, quá trình nguyên phân có ý nghĩa gì?
- Nguyên phân giúp tái tạo mô hoặc các cơ quan bị tổn thương
4. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
Thằn lằn mọc lại
chiếc đuôi đã đứt
Trong trồng trọt, chăn nuôi quá trình nguyên phân có ý nghĩa gì?
4. Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
Ghép cành
Nuôi cấy mô
Giâm cành
Chiết cành
Heo biển đổi gen được tạo ra bằng nhân bản vô tính
Prometea,con ngựa nhân bản đầu tiên trên thế giới.
Cừu Dolly và con 04/ 1998
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ NHÂN BẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
Giao tử được tạo ra nhờ quá trình nào?
III. GIẢM PHÂN (Phân bào giảm nhiễm)
Xảy ra ở tế bào sinh dục chín
Gồm 2 lần phân bào liên tiếp nhưng ADN chỉ nhân đôi 1 lần
1 TB mẹ  4 TB con (NST giảm 1 nửa)
Nguyên phân
Giảm phân
Giảm phân II
Giảm phân I
Giảm phân
Giảm phân I
1. Giảm phân I:
Gồm 4 kì: kì đầu I , kì giữa I, kì sau I, kì cuối I.
Sau quá trình phân chia tế bào chất tạo 2 TB con có số lượng NST kép giảm 1 nửa (n kép)
TB tiếp tục bước vào GP II mà không nhân đôi NST
2. Giảm phân II
Gồm 4 kì: kì đầu II , kì giữa II, kì sau II, kì cuối II.
Diễn biến giống nguyên phân
Giảm phân II
* Kết quả GP II:
Từ một tế bào mẹ ban đầu, qua 2 lần phân bào liên tiếp tạo ra 4 tế bào con có bộ NST bằng một nửa so với tế bào mẹ.
TB sinh dục đực  4 tinh trùng
TB sinh dục cái  1 trứng
+ 3 thể cực
3. Ý NGHĨA GIẢM PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
Nguyên phân, giảm phân, thụ tinh góp phần duy trì bộ NST đặc trưng của loài sinh sản hữu tính
3. Ý NGHĨA GIẢM PHÂN & ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
a. Lý luận
- Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp NST trong giảm phân và thụ tinh tạo nhiều biến dị tổ hợp
- BDTH tạo sự đa dạng di truyền ở loài sinh sản hữu tính
- BDTH là nguồn nguyên liệu cho chọn lọc tự nhiên, giúp sinh vật thích nghi với điều kiện sống mới.
- NP, GP, TT góp phần duy trì ổn định bộ NST đặc trưng của loài sinh sản hữu tính
b. Thực tiễn: lai hữu tính tạo BDTH cung cấp nguyên liệu cho chọn giống.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
?1
Có 12 chữ cái. Đây là quá trình phân chia diễn ra gồm 4 kì.
P H Â N C H I A N H Â N
?2
2. Có 8 chữ cái. Nguyên phân là hình thức diễn ra phổ biến ở nhóm sinh vật nào?
N H Â N T H Ự C
3. Có 5 chữ cái. Thoi phân bào xuất hiện, màng nhân và nhân con biến mất vào
K Ì Đ Ầ U
4. Có 6 chữ cái. Với cơ thể đa bào nguyên phân có ý nghĩa giúp cơ thể
L Ớ N L Ê N
5.Có 11 chữ cái. Bộ phận giúp nhiễm sắc thể di chuyển về các cực của tế bào
?3
?4
?5
?6
?7
6. Có 3 chữ cái .Một tế bào mẹ qua một lần nguyên phân sẽ tạo ra bao nhiêu tế bào con?
T H O I P H Â N B À O
H A I
7. Có 7 chữ cái. Đây là hoạt đông của NST trong kì cuối.
D Ã N X O Ắ N
HƯỚNG DẪN BÀI MỚI
Chia lớp thành 4 nhóm
Yêu cầu:
Dựa vào kiến thức đã học trên truyền hình, mỗi nhóm lập một sơ đồ tư duy về dinh dưỡng, chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật
Lưu ý:
HS có thể sử dụng phần mềm thiết kế sơ đồ tư duy hoặc trình bày lên giấy A4
Gửi cho GV qua mail anh.gvsinh@gmail.com trước tiết học
Giáo viên: Ngô Thị Ngọc Ánh email: anh.gvsinh@gmail.com