ĐI ĐƯỜNG


Hồ Chí Minh
Giáo viên: Nguyễn Thị Hồng Nhung
Lớp dạy: 8a4. 8a6
Bài 21
Văn bản:
KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
1.Kiến thức :
- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh thử thách trên đường .
- Ý nghĩa khái quát mang tình triết lý của hình tượng con đường và con người vượt qua những chặng đường gian khó .
- Vẻ đẹp của Hồ Chí Minh ung dung, tự tại, chủ động trước mọi hoàn cảnh .
2.Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm bản dịch của bài thơ .
- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm .
I. Đọc và tìm hiểu chú thích
Tác giả.
-Hồ Chí Minh (1890-1969)
2. Tác phẩm.
Rút trong tập “ Nhật kí trong tù”.
Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt.
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
Phiên âm:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
Trùng san chi ngoại hựu trùng san;
Trùng san đăng đáo cao phong hậu,
Vạn lí dư đồ cố miệng gian.
Dịch nghĩa:
Có đi đường mới biết đường đi khó,
Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác;
Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót,
Thì muôn dặm nước non thu cả vào trong tầm mắt.
Dịch thơ:
Đi đường mới biết gian lao,
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;
Núi cao lên đến tận cùng,
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non
II. Đọc, hiểu văn bản.
* Kết cấu bài thơ.
- Khai (mở ra) – câu đầu.
- Thừa(nâng cao) – câu thứ hai.
- Chuyển (chuyển ý) – câu thứ ba
- Hợp (tổng hợp) – câu thứ tư.


ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
II. Đọc, hiểu văn bản.
*Kết cấu bài thơ.
Câu khai đề:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
(Đi đường mới biết gian lao)
tẩu lộ -> điệp ngữ
nan -> khó khăn
-> nỗi gian lao của người đi bộ trên đường núi.
Từ ngữ nào ở câu thơ (phiên âm) được lặp lại?
Phần dịch thơ có lặp lại điệp ngữ đó không?
Theo em việc không lặp lại ấy có ảnh hưởng đến giọng thơ, suy ngẫm của tác giả không?
Nhà thơ muốn nói về điều gì ?
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
II. Đọc, hiểu văn bản.
2. Câu thừa
Trùng san chi ngoại hựu trùng san
(Núi cao rồi lại núi cao trập trùng)
- trùng san -> điệp ngữ -> từng lớp núi, dãy núi hiện ra nối tiếp nhau.
-> những khó khăn, thử thách trên đường đi – con đường Cách mạng.
-> cần phải đối diện và vượt qua những khó khăn gian khổ.
Theo em từ “trùng san” trong câu thơ dịch là núi cao đã sát nghĩa chưa?
Về nghĩa đen, câu thơ thể hiện điều gì?
Nghĩa triết lí Bác muốn nói là gì?
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
II. Đọc, hiểu văn bản.
3. Câu chuyển.
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
(Núi cao lên đến tận cùng)
trùng san -> điệp ngữ
đăng đáo cao phong hậu -> lên đến đỉnh núi cao nhất -> đạt được thắng lợi lớn
-> Con đường cách mạng, đường đời khi vượt qua được mọi gian nan thử thách sẽ dành được thắng lợi.
Ở câu thơ này tác giả muốn khái quát quy luật gì? Từ đó mở ra tâm trạng gì của Bác?
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
II. Đọc, hiểu văn bản.
4. Câu hợp.
Vạn lí dư đồ cố miệng gian
(Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non)
Tư thế ung dung, tự do, làm chủ mọi hoàn cảnh.
Tâm trạng hân hoan, vui sướng.
-> Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng trên đỉnh cao của chiến thắng.

Câu thơ miêu tả tư thế gì của người đi đường?
Tâm trạng của người tù cách mạng như thế nào khi đứng trên đỉnh núi? Vì sao người có tâm trạng đó?
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
III. Tổng kết:
1. Nội dung: từ việc đi đường mà Bác đã khái quát thành một triết lý, một chân lý. Thể hiện tinh thần lạc quan và tự tin vào tiền đồ cách mạng.
2. Nghệ thuật:
- Hai lớp nghĩa: nghĩa thực- nỗi vất vả và niềm vui của người đi đường; nghĩa bóng- nỗi vất vả và niềm vui của người làm cách mạng.
- Mạch thơ: theo chiều cao, rồi trải ra mênh mông, gợi cảm giác cân băng hài hòa.
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
IV. Luyện tập.
Đi đường có phải bài thơ tả cảnh, kể chuyện không? Vì sao?
Viết một đoạn văn từ 5-7 câu nêu cảm nhận của em về hình ảnh Bác Hồ qua bài thơ vừa học.
ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!